Wystawy, festiwale, koncerty, kino plenerowe, spotkania autorskie, wydarzenia edukacyjne oraz rozmowy po艣wi臋cone wa偶nym wsp贸艂czesnym zagadnieniom sprawi艂y, 偶e zabytkowa rezydencja i otaczaj膮cy j膮 park t臋tni艂y 偶yciem przez ca艂y rok. Rezydencj臋 przemys艂owc贸w odwiedza艂y nie tylko osoby studiuj膮ce i pracuj膮ce na Uniwersytecie 艁贸dzkim, lecz tak偶e mieszka艅cy 艁odzi oraz go艣cie spoza miasta. Dzi臋ki r贸偶norodnym inicjatywom obiekt by艂 przestrzeni膮 dialogu, inspiruj膮cych spotka艅 i wymiany do艣wiadcze艅, 艂膮cz膮c膮 艣rodowisko akademickie i artystyczne z lokaln膮 spo艂eczno艣ci膮.
Przypominamy najwa偶niejsze wydarzenia i przedsi臋wzi臋cia, dzi臋ki kt贸rym w roku akademickim 2025/2026 pa艂ac zajmowa艂 wa偶ne miejsce na kulturalnej i naukowej mapie 艁odzi.
Historia dost臋pna dla wszystkich
Utworzone p贸艂tora roku temu Centrum Organizacji Wydarze艅 Kulturalnych i Konferencji U艁 inicjuje i realizuje przedsi臋wzi臋cia kulturalne, wspiera organizacj臋 konferencji oraz dba o to, by obiekty Uniwersytetu 艁贸dzkiego s艂u偶y艂y spo艂eczno艣ci akademickiej, mieszka艅com miasta i partnerom uczelni.
Jednym z za艂o偶e艅 dzia艂alno艣ci Centrum jest otwieranie Uniwersytetu 艁贸dzkiego dla lokalnej spo艂eczno艣ci oraz pokazywanie, 偶e historia miejsc nie musi pozostawa膰 zamkni臋ta w muzealnej gablocie. Pa艂ac Biedermanna, jego architektura i dzieje dawnych mieszka艅c贸w stawa艂y si臋 punktem wyj艣cia do spotka艅, rozm贸w oraz wsp贸lnego odkrywania przesz艂o艣ci 艁odzi.
Tak膮 okazj臋 w 2025 roku stworzy艂y Europejskie Dni Dziedzictwa, kt贸rych program w Pa艂acu Biedermanna zosta艂 przygotowany w ramach Festiwalu Detalu Architektonicznego DetalFest. Obejmowa艂 on wystaw臋 fotografii po艣wi臋con膮 architekturze mi臋dzywojennej oraz spotkanie z prof. Krzysztofem Stefa艅skim. Ponadto Maria Nowakowska, absolwentka VIP U艁 oraz dyrektorka DetalFest, przygotowa艂a prelekcj臋 o detalach architektonicznych rezydencji, po艂膮czon膮 ze zwiedzaniem budynku i mo偶liwo艣ci膮 przyjrzenia si臋 omawianym elementom z bliska.
Idea udost臋pniania pa艂acu szerokiej publiczno艣ci znalaz艂a wyraz r贸wnie偶 podczas Nocy Muze贸w. T艂umy zwiedzaj膮cych podziwia艂y reprezentacyjne wn臋trza, poznawa艂y histori臋 rodziny Biedermann贸w oraz dzieje Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Zabytkowy obiekt zosta艂 pokazany nie tylko jako dawna rezydencja fabrykanckiej rodziny, lecz tak偶e jako miejsce nadal odgrywaj膮ce wa偶n膮 rol臋 w 偶yciu miasta.
Szczeg贸lny wymiar mia艂y wydarzenia 艂膮cz膮ce sztuk臋 z histori膮 pa艂acu i jego dawnych mieszka艅c贸w. Z okazji Mi臋dzynarodowego Dnia Teatru Uniwersytet 艁贸dzki i Teatr Powszechny w 艁odzi przygotowa艂y instalacj臋 teatraln膮 鈥濨iedermannowie. 笔辞飞谤贸迟 do domu鈥�. Inspirowana dramatem Anny Wakulik prezentacja symbolicznie przywr贸ci艂a opowie艣膰 miejscu, w kt贸rym rozegra艂 si臋 jej dramatyczny fina艂. Autentyczne wn臋trza wzmacnia艂y historyczny i emocjonalny przekaz przedstawienia.
Pa艂ac Biedermanna po raz kolejny znalaz艂 si臋 r贸wnie偶 w programie obchod贸w urodzin 艁odzi. Z tej okazji przygotowano wystaw臋 fotografii dr. Paw艂a Hikisza 鈥濸odziemna 艁贸d藕鈥�, spacer przyrodniczy 鈥濪rzewa w mie艣cie 鈥� jak je rozpozna膰 i zrozumie膰鈥� oraz zwiedzanie zabytkowych wn臋trz.
Na styku sztuki i nauki
Wystawy i projekty artystyczno-naukowe stanowi艂y wa偶n膮 cz臋艣膰 dzia艂a艅 COWKiK. Podejmowa艂y aktualne tematy i niejednokrotnie umo偶liwia艂y osobom studiuj膮cym na U艁 oraz m艂odym tw贸rcom prezentacj臋 w艂asnych prac.
Jedn膮 z pierwszych inicjatyw by艂a wystawa 鈥濵i臋dzy dokumentacj膮 a kreacj膮鈥�, przygotowana jako efekt zaj臋膰 z fotografii dokumentalnej dla student贸w pierwszego roku historii sztuki U艁. Publiczno艣ci pokazano ponad 40 zdj臋膰. Ich autorzy sprawdzali, gdzie ko艅czy si臋 dokument, a zaczyna autorska interpretacja rzeczywisto艣ci. Dla student贸w by艂a to okazja do przej艣cia ca艂ego procesu tw贸rczego 鈥� od wykonania fotografii po zaprezentowanie jej publiczno艣ci.
W kwietniu pa艂ac sta艂 si臋 tak偶e przestrzeni膮 spotkania z kultur膮 czesk膮. W ramach przedsi臋wzi臋cia 鈥濩zechy blisko 艁odzi鈥�, z inicjatywy honorowego konsula Czech w 艁odzi 鈥� prof. Krzysztofa Skotonickiego zaprezentowano wystaw臋 fotografii Marzeny Ewy Krajewskiej 鈥濵oje czeskie impresje. Praga 鈥� miasto wyobra偶one鈥�. Wystaw臋 dope艂ni艂y poezja, muzyka oraz opowie艣膰 autorki o do艣wiadczeniach dyplomatycznych i fascynacji kultur膮 Czech.
Program wydarze艅 wyszed艂 r贸wnie偶 poza pa艂acowe wn臋trza 鈥� do otaczaj膮cego rezydencj臋 parku. Projekt 鈥濩hod藕 do parku鈥� jest Tw贸j!鈥� po艂膮czy艂 sztuk臋, nauk臋 i przyrod臋. W艣r贸d zieleni pojawi艂y si臋 instalacje artystyczne wykonane przez artyst贸w oraz spo艂eczno艣膰 U艁, a partycypacyjny charakter projektu zach臋ca艂 do uwa偶nego korzystania z miejskiego otoczenia, budowania relacji i ponownego odkrywania kontaktu z natur膮.
W ramach dzia艂alno艣ci popularyzatorskiej Centrum udost臋pnia艂o przestrzenie pa艂acu o艣rodkom badawczym, centrom oraz 艣rodowiskom zwi膮zanym z Uniwersytetem 艁贸dzkim. Prezentowana w pa艂acu wystawa 鈥濸iespektywa鈥� podejmowa艂a temat relacji ludzi i zwierz膮t, natomiast projekt 鈥�(Nie)dopasowane鈥� powsta艂 na styku praktyki artystycznej oraz bada艅 biologicznych i spo艂ecznych. Wystawa poplenerowa 鈥濺adziejowice 鈥�25鈥� przybli偶y艂a z kolei tw贸rczo艣膰 s艂uchaczek i s艂uchaczy 艁贸dzkiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
Wa偶nym przyk艂adem wsp贸艂pracy Uniwersytetu 艁贸dzkiego z Akademi膮 Sztuk Pi臋knych by艂a wystawa Klaudii Sta艅ko 鈥濼omorrow You鈥�, podejmuj膮ca temat transhumanizmu, granic cz艂owiecze艅stwa oraz spo艂ecznych i etycznych konsekwencji rozwoju technologii. Prezentacja w Galerii Wozownia 1/5 by艂a efektem Nagrody U艁 przyznanej artystce w konkursie Prime Time 2024. Wok贸艂 ekspozycji zorganizowano dyskusje, warsztaty i dzia艂ania studenckie rozwijaj膮ce temat transhumanizmu.
Projekt Studenckiego Ko艂a Naukowego PARADYGMAT 鈥濶a styku 艣wiat贸w. Spotkanie sztuki z ekonomi膮鈥� po艂膮czy艂 artyst贸w, ekonomist贸w, naukowc贸w i student贸w U艁, Akademii Sztuk Pi臋knych oraz Politechniki 艁贸dzkiej. Zagadnienia produkcji, rynku, konsumpcji, przedsi臋biorczo艣ci i warto艣ci przedstawiono za pomoc膮 obraz贸w, obiekt贸w i wizualnych metafor. Wystawie towarzyszy艂y warsztaty, panele, dyskusja o ekologicznych aspektach performansu oraz wyk艂ad po艣wi臋cony warto艣ci w kulturze i ekonomii.
Pa藕dziernik przyni贸s艂 wydarzenia zestawiaj膮ce r贸偶ne dziedziny sztuki. Wernisa偶 wystawy Grzegorza Wr贸blewskiego 鈥濧semic Writing 鈥� mi臋dzy kaligrafi膮 a malarstwem鈥� sta艂 si臋 punktem wyj艣cia do rozmowy o pi艣mie asemicznym oraz relacjach mi臋dzy poezj膮, kaligrafi膮, malarstwem i d藕wi臋kiem.
Pa艂ac w centrum fotografii
Wieloletnia wsp贸艂praca U艁 z Fotofestiwalem przypomina艂a o akademickich korzeniach tej inicjatywy. Festiwal powsta艂 z inicjatywy os贸b zwi膮zanych z Uniwersytetem 艁贸dzkim, a dzi艣 nale偶y do najwa偶niejszych wydarze艅 fotograficznych w Europie 艢rodkowej.
Podczas tegorocznej, jubileuszowej 25. edycji Fotofestiwalu przez dziesi臋膰 czerwcowych dni pa艂ac Biedermann贸w pe艂ni艂 funkcj臋 g艂贸wnego centrum festiwalowego. Ekspozycje mo偶na by艂o ogl膮da膰 w r贸偶nych przestrzeniach 鈥� od podziemi po poddasze. Wkomponowane w historyczne wn臋trza wystawy tworzy艂y wraz z nimi niepowtarzaln膮 atmosfer臋. Wystawom towarzyszy艂y oprowadzania kuratorskie, spotkania z artystami, prezentacje ksi膮偶ek fotograficznych, debaty i warsztaty, a tak偶e rozmowy o przysz艂o艣ci obrazu i wp艂ywie sztucznej inteligencji na fotografi臋. Szacuje si臋, 偶e Pa艂ac Biedermanna podczas trwania tego wydarzenia odwiedzi艂o ponad cztery tysi膮ce os贸b.
Literatura, miasto i wyzwania wsp贸艂czesno艣ci
W historycznej przestrzeni Sali Kominkowej dyskutowano tak偶e o literaturze. Cykl 鈥濨iedermann: - Czyta艂bym!鈥� zainaugurowa艂o spotkanie z Jerzym Jarniewiczem 鈥� poet膮, eseist膮 i t艂umaczem 鈥� po艂膮czone z premier膮 jego zbioru esej贸w 鈥濼RANS, czyli transfer, transgresja, translacja鈥�.
W tym roku powr贸ci艂 r贸wnie偶 cykl 鈥濲arniewicz i 艢wierkocki pytaj膮鈥︹��. W maju go艣cili艣my prof. Urszul臋 Zaj膮czkowsk膮 鈥� botaniczk臋, poetk臋, eseistk臋 i autork臋 film贸w. Rozmowa dotyczy艂a komunikacji ro艣lin, ich reakcji na zmiany otoczenia, relacji mi臋dzy lud藕mi a przyrod膮 oraz tego, w jaki spos贸b nauka i poezja mog膮 uzupe艂nia膰 si臋 w opisywaniu 艣wiata.
Inn膮 form臋 poznawania miasta zaproponowa艂 projekt 鈥濸og艂osy miast / Resonant Cities 鈥� wsp贸艂s艂yszenie postindustrialnej przesz艂o艣ci i d藕wi臋kowej przysz艂o艣ci鈥�, realizowany w ramach programu Science Hub UniLodz 鈥� edycja UNIC przez Uniwersytet 艁贸dzki, University College Cork oraz Stowarzyszenie Nowa Kultura i Edukacja / Galeri臋 W Y.
Ca艂o艣膰 zainaugurowa艂o spotkanie 鈥濶agrania terenowe jako narz臋dzie poznania miasta鈥�. W programie znalaz艂y si臋 dyskusja o dokumentowaniu pejza偶u d藕wi臋kowego, prezentacje nagra艅, przestrzenna instalacja 鈥濸ole si艂owe鈥� oraz koncert Joanny Szumacher i Justyny Anders-Morawskiej. Kolejne dzia艂ania projektu obejmowa艂y m.in. historie audialne, rytmoanaliz臋, pejza偶e d藕wi臋kowe oraz partytury graficzne. Tematy zwi膮zane z nowymi technologiami pojawi艂y si臋 tak偶e podczas niezale偶nej debaty 鈥濼ranshumanizm 鈥� kim si臋 stajemy?鈥�, po艣wi臋conej przekraczaniu biologicznych ogranicze艅 cz艂owieka i etycznym konsekwencjom rozwoju technologii.
Podczas spotkania 鈥濷 samotno艣ci i relacjach w erze sztucznej inteligencji鈥� uczestnicy zastanawiali si臋, jak nowe technologie zmieniaj膮 nasze wi臋zi i sposoby komunikowania si臋. Czy sztuczna inteligencja mo偶e by膰 wsparciem emocjonalnym? Czy u艂atwia budowanie relacji, czy raczej pog艂臋bia samotno艣膰? S膮 to pytania coraz cz臋艣ciej obecne w codziennym 偶yciu.
Nauk臋 z tw贸rczo艣ci膮 artystyczn膮 po艂膮czy艂a konferencja 鈥�100 lat radia: teksty, technologie, spo艂eczno艣ci鈥� zorganizowana we wsp贸艂pracy z Radiem 艁贸d藕. Badacze, dziennikarze, arty艣ci i radiowi praktycy rozmawiali o historii medium, jego wsp贸艂czesnych przemianach i mo偶liwych kierunkach rozwoju. Przy tej okazji w jednej z pa艂acowych sal stan臋艂a instalacja d藕wi臋kowa 鈥濻ala radiowa鈥� autorstwa Justyny Banaszczyk, wyst臋puj膮cej jako FOQL, z warstw膮 wizualn膮 przygotowan膮 przez Darka Pietraszewskiego (Copy Corpo).
Film, wideoklipy i kultura audiowizualna
W minionym roku akademickim wa偶ne miejsce w programie zaj臋艂y film i wsp贸艂czesna kultura audiowizualna.
Podczas halloweenowej ods艂ony Ekstra Pol贸wki seans filmu 鈥濻ubstancja鈥� po艂膮czono z nocnym zwiedzaniem pa艂acu i opowie艣ci膮 o jego historii. Wydarzenie zainteresowa艂o r贸wnie偶 osoby, kt贸re na co dzie艅 nie uczestnicz膮 w tradycyjnych wyk艂adach, wystawach czy koncertach. Pokaza艂o, 偶e histori臋 miejsca mo偶na opowiada膰 na wiele sposob贸w 鈥� tak偶e poprzez film i kultur臋 popularn膮.
W grudniu minionego roku Pa艂ac Biedermanna go艣ci艂 wydarzenia zwi膮zane z PL Music Video Awards. Podczas Nocy Polskich Wideoklip贸w publiczno艣膰 obejrza艂a nominowane teledyski. Pokazy prezentowa艂y najciekawsze realizacje 艂膮cz膮ce film, muzyk臋, animacj臋, choreografi臋 i nowe technologie. Program uzupe艂nia艂y warsztaty oraz spotkania bran偶owe po艣wi臋cone m.in. sztucznej inteligencji, produkcji filmowej, muzyce i postprodukcji.
Muzyka u Biedermanna i nowe brzmienia
Sta艂e miejsce w kalendarzu zajmowa艂 cykl 鈥濵uzyka u Biedermanna鈥�, od lat realizowany we wsp贸艂pracy z Akademi膮 Muzyczn膮 w 艁odzi i prezentuj膮cy dorobek student贸w oraz wyk艂adowc贸w tej uczelni. Odbywaj膮ce si臋 raz w miesi膮cu czwartkowe koncerty dawa艂y m艂odym wykonawcom mo偶liwo艣膰 zdobywania do艣wiadczenia scenicznego, a publiczno艣ci 鈥� poznawania ich artystycznego dorobku.
Poza klasyk膮 pojawi艂y si臋 鈥濱nterferencje鈥� 鈥� cykl spotka艅 po艣wi臋conych muzyce eksperymentalnej i sztuce d藕wi臋ku.. Projekt zainaugurowa艂 koncert Tymka Papiora. Do udzia艂u w kolejnych ods艂onach zaproszono artystki i artyst贸w polskiej oraz ukrai艅skiej sceny eksperymentalnej, m.in. Antonin臋 Nowack膮, Katarin臋 Gryvul, Paw艂a Kulczy艅skiego, Olg臋 Ann臋 Markowsk膮 i Lutto Lento. Cykl realizowa艂o Stowarzyszenie Radio Kapita艂 we wsp贸艂pracy z Uniwersytetem 艁贸dzkim.
Letnie kino w ogrodzie
Uniwersytet 艁贸dzki ponownie zosta艂 partnerem Letniego Festiwalu Filmowego TME Pol贸wka. Wsp贸lnie stworzyli艣my autorsk膮 sekcj臋 鈥濷FFLINE鈥�, w kt贸rej zaprezentowano filmy opowiadaj膮ce na r贸偶ne sposoby o naturze, wolno艣ci, samotno艣ci, relacjach i potrzebie wyrwania si臋 z codziennego po艣piechu.
Plenerowe seanse sprzyja艂y spotkaniom. Do pa艂acowego ogrodu przychodzi艂o si臋 nie tylko na film, lecz tak偶e po to, by wsp贸lnie sp臋dzi膰 letni wiecz贸r. Pokazy dobrze wpisywa艂y si臋 w ide臋 projektu 鈥濩hod藕 do parku鈥� jest Tw贸j鈥�, kt贸ry zach臋ca艂 do uwa偶nego i wsp贸lnego korzystania z pa艂acowej zieleni.
Pa艂ac dla uniwersyteckiej wsp贸lnoty
Program Centrum pokaza艂 Uniwersytet 艁贸dzki jako uczelni臋, kt贸ra nie zamyka si臋 w salach wyk艂adowych. Nauka 艂膮czy艂a si臋 ze sztuk膮, historia ze wsp贸艂czesno艣ci膮, a spo艂eczno艣膰 akademicka z mieszka艅cami.
Pa艂ac i jego ogr贸d s艂u偶y艂y tak偶e integracji uniwersyteckiej wsp贸lnoty. Podczas plenerowego Dnia Dziecka studenci, pracownicy U艁 i ich rodziny mogli sp臋dzi膰 czas razem, korzystaj膮c z atrakcji przygotowanych z my艣l膮 o najm艂odszych. Rodzinny charakter wydarzenia pokaza艂, 偶e Uniwersytet tworzy przestrze艅 nie tylko do nauki i pracy, lecz r贸wnie偶 do budowania relacji i wsp贸lnego 艣wi臋towania.
Miniony rok akademicki potwierdzi艂, 偶e zabytkowy pa艂ac mo偶e by膰 nie tylko miejscem pami臋ci, lecz tak偶e 偶yw膮 przestrzeni膮 spotka艅. Jego historia, architektura i atmosfera wsp贸艂tworzy艂y program, dzi臋ki kt贸remu Uniwersytet 艁贸dzki wzmacnia艂 w艂asn膮 wsp贸lnot臋, wspiera艂 m艂odych tw贸rc贸w i pozostawa艂 blisko mieszka艅c贸w miasta.
Tekst: Krzysztof Kowalewicz (COWKiK)
Zdj臋cia: Maciej Andrzejewski (CKM U艁)
Wi臋cej informacji o wystawach i wydarzeniach mo偶na znale藕膰 na stronie Kultura w UniLodz . Zapraszamy do 艣ledzenia kolejnych inicjatyw tworzonych przez spo艂eczno艣膰 Uniwersytetu 艁贸dzkiego.