Wi臋kszo艣膰 biograf贸w uwa偶a wydanie powie艣ci 鈥濵oby Dick鈥� za kluczowy moment w biografii Hermana Melville'a, a sam utw贸r za najbardziej udany w jego prozatorskiego tw贸rczo艣ci. Za r贸wnie donios艂e uchodz膮 r贸wnie偶 jeszcze 鈥濳opista Bartleby鈥�, 鈥濨enito Cereno鈥� i 鈥濨illy Budd鈥�. Adam Lipszyc przyznaje, 偶e ch臋tnie przystaje na te tradycyjne warto艣ciowania. Ale zaraz dodaje: 鈥濶iemal ka偶dy utw贸r Melville鈥檃 wydaje mi si臋 jednak wa偶ny lub zwyczajnie wspania艂y鈥�.
Adam Lipszyc (fot. Ingeborga Janikowska-Lipszyc)
Lipszyc przygl膮da si臋 pierwszym relacjom i opiniom na temat poszczeg贸lnych utwor贸w, wskazuje na zjawiska polityczne i spo艂eczne, kt贸re kszta艂towa艂y do艣wiadczenie pisarskie Melville'a, jego 偶yciow膮 i literack膮 strategi臋. Analizuje tak wa偶ne dla jego powie艣ci relacje jednostki i w艂adzy. Przygl膮da si臋 temu, co dzieje si臋 pod ich wp艂ywem z to偶samo艣ci膮 podmiotu. Wydobywa na jaw wpisane w proz臋 Melville'a do艣wiadczenie metafizyczne, pozbawione transcendentnych gwarancji.
Analizuje jego wersj臋 materializmu, zgodnie z kt贸rym oddzielenie cz艂owieka od przyrody jest totalne, ale kt贸ry 鈥� dzi臋ki religijnej proweniencji 鈥� wymyka si臋 technoscjentyzmowi, kt贸ry wyposa偶a艂by cz艂owieka w wiedz臋 o otaczaj膮cym 艣wiecie. W tym uj臋ciu Melville zdaje si臋 uprzedza膰 albo zapowiada膰 filozoficzne intuicje Waltera Benjamina oraz spo艂eczne Carla Schmitta i staje si臋 autorem wr臋cz nam wsp贸艂czesnym.
Sporo uwagi po艣wi臋cam kapitalnym, a nieco rzadziej czytanym tekstom, takim jak powie艣膰 鈥濨ia艂y kubrak鈥� czy opowiadanie 鈥濲a i m贸j komin鈥�. Przygl膮dam si臋 r贸wnie偶 rzeczom mniej udanym, ale z wielu wzgl臋d贸w fascynuj膮cym. Nie pr贸buj臋 ca艂o艣ciowej interpretacji dzie艂a Melville鈥檃: pisz臋 jedynie o tekstach, o kt贸rych, jak s膮dz臋, mam co艣 do powiedzenia
鈥� pisze Lipszyc.
W tym sensie 鈥濷statki to偶samo艣ci鈥� o艣wietlaj膮 i dope艂niaj膮 PIW-owsk膮 edycj臋 dzie艂 Melville'a.
Spotkanie odb臋dzie si臋 w ogrodzie willi i wozowni Oskara Zieglera (ul. Marii Sk艂odowskiej-Curie 11), jednego z obiekt贸w Strefy Kultury UniLodz. Je艣li jesienna aura pozwoli, zapraszamy na le偶aki. Je艣li b臋dzie mniej sprzyjaj膮ca, przeniesiemy si臋 do sali w dawnej wozowni.
Obiekt Strefy Kultury U艁 鈥� willa i wozownia Oskara Zieglera (ul. Marii Sk艂odowskiej-Curie 11)
Spotkanie towarzyszy wydaniu drugiego numeru p贸艂rocznika 鈥濳alejdoskop Kultury鈥� pt. 鈥濷 woln膮 wszechnic臋!鈥�, kt贸rego tematem s膮 m.in. miejsca produkcji i dystrybucji wiedzy, a kt贸rego Adam Lipszyc jest jednym z autor贸w. Jest te偶 cz艂onkiem rady naukowej pisma. Pismo w wydaniu online dost臋pne jest pod adresem: www.kalejdoskopkultury.pl.
Wydarzenie odbywa si臋 na 偶ywo, b臋dzie te偶 streamingowane na fb.
Adam Lipszyc jest t艂umaczem, eseist膮, filozofem, cz艂onkiem kapitu艂y Nagrody Literackiej Gdynia.
Maciej Robert to poeta, redaktor, pracownik Domu Literatury w 艁odzi.
- Materia艂 藕r贸d艂owy: Kalejdoskop Kultury
- Redakcja: Centrum Promocji