Prof. Mateusz Wy偶ga, autor ksi膮偶ki 鈥濩h艂opstwo. Historia bez krawata鈥� (Wydawnictwo Znak) b臋dzie go艣ciem drugiego spotkania z cyklu "5 na 10", kt贸ry realizuje Uniwersytet 艁贸dzki we wsp贸艂pracy z Bibliotek膮 Miejsk膮 w 艁odzi.
Uniwersytet 艁贸dzki, korzystaj膮c z goscinno艣ci Biblioteki TUVIM w 艁odzi, rozpocz膮艂 cykl spotka艅 鈥�5 na 10", kt贸rych bohaterkami i bohaterami s膮 naukowczynie i naukowcy, kt贸rych publikacje znalaz艂y si臋 w finale konkursu o Nagrod臋 im. Prof. Kotarbi艅skiego dla najlepszej ksi膮偶ki humanistycznej w Polsce. Cykl obejmuje 5 spotka艅 autorskich, organizowanych w Uniwersytecie 艁贸dzkim oraz Bibliotece TUVIM, podczas kt贸rych popularyzujemy wiedz臋 o wsp贸艂czesnej humanistyce. Pierwsze w cyklu wydarzneie odby艂o si臋 z udzia艂em dra Jakuba Ga艂臋ziowskiego, laureata IX edycji konkursu za ksi膮偶k臋 鈥濶iedopowiedziane biografie. Polskie dzieci urodzone z powodu wojny鈥�.
Profesor Mateusz Wy偶ga jest historykiem, wyk艂adowc膮 Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, a tak偶e wieloletnim so艂tysem rodzinnej wsi Dziekanowice, dzia艂aczem spo艂ecznym i autorem wielu ksi膮偶ek; ch艂opskie dziecko, kt贸re zdejmuje krawat i profesorsk膮 tog臋, ale odrzuca te偶 polityk臋, ideologi臋 i histori臋 wydarzeniow膮.
W tej ksi膮偶ce przeprowadzi艂em eksperyment: jestem zar贸wno tw贸rc膮, jak i tworzywem. Korzystam i z historycznego rzemios艂a, w艂asnych bada艅, ale te偶 z samego siebie, do艣wiadczenia pracy na roli, 偶ycia w lokalnej wsp贸lnocie i dzia艂alno艣ci samorz膮dowej. Wierz臋, 偶e przez to 艣wiadectwo historia jest bardziej sprawdzalna, godna zaufania. Przekazano mi oto sztafet膮 pokole艅 ogromn膮 wiedz臋, a ja ba艂em si臋, 偶e pie艣艅 nie poleci dalej. Opisa艂em wi臋c to, splataj膮c sagi rodzinne z archiwaliami.
Jeszcze przed pisaniem ksi膮偶ki narracja ju偶 si臋 plot艂a, 艣ni艂a, wymusza艂a potrzeb臋 upublicznienia, szuka艂a swojej formy wyrazu. Tych przeczu膰 i my艣li nie m贸g艂 ju偶 pomie艣ci膰 ani uczony sznyt, ani regionalistyka, ani poezja. Potrzebowa艂em innego kalibru, by zaludni膰 histori臋, da膰 cieniom ludzkim i kolory, i 偶ycie. Jakby te cienie nieustannie wo艂a艂y: byli艣my, by艂y艣my, opowiadaj nas.
prof. Mateusz Wy偶ga
Mateusz Wy偶ga, autor zdj臋cia: dr Bartosz Ka艂u偶ny, U艁
Pisze histori臋 ch艂opstwa na laptopie, lecz nie przy swoim profesorskim biurku w Krakowie, a w艣r贸d p贸l i 艂膮k. W przerwach zakasuje r臋kawy, wsiada do traktora lub chwyta wid艂y. Pokazuje nam prawdziwy obraz polskiego ch艂opstwa i polskiej wsi, wolny od m贸d, polityki i stereotyp贸w. Dociera do istoty tego, czym jest wie艣 w nas, jak wp艂ywa na nasze 偶ycie i czego nas uczy. W pogoni za eko艣wiatem pozwala nam spojrze膰 za siebie. Tam, na polskiej wsi, to za czym gonimy, maj膮 od wiek贸w (na podst. opisu wydawcy).
鈥濩h艂opstwo. Historia bez krawata鈥� zosta艂a uznana, zdaniem Kapitu艂y Nagrody, jedn膮 z najlepszych ksi膮偶ek humanistycznych w Polsce, w IX edycji konkursu o Nagrod臋 im. Prof. Tadeusza Kotarbi艅skiego (w 2023 roku).
鈥濶ieco metafizyczne podej艣cie, kt贸re nazwa艂em 鈥瀊ez krawata鈥� to jakby pomost wskro艣 czasu i dyscyplin badawczych. Chcia艂em za wszelk膮 cen臋 na powr贸t da膰 g艂os ko艣ciom z zapomnianych cmentarzyk贸w przyko艣cielnych, odda膰 g艂臋bi臋 relacji spo艂ecznych, szacunek, honor, pracowito艣膰 i sprawczo艣膰 prostych przechodni贸w historii, przywr贸ci膰 zapachy i d藕wi臋ki. Tu, gdzie najbardziej zda艂o by si臋 b艂ahy i drobny przypadek ma swoj膮 warto艣膰" - dodaje prof. Mateusz Wy偶ga.
Konkurs o Nagrod臋 im. Prof. Tadeusza Kotarbi艅skiego, organizowany przez Uniwersytet 艁贸dzki od 2015 roku, to najwi臋ksze tego typu wydarzenie w Polsce w dziedzinie humanistyki. Do konkursu zg艂oszono dotychczas ponad 540 prac ze 145 o艣rodk贸w naukowych. W fina艂ach wszystkich edycji znalaz艂o si臋 45 wybitnych ksi膮偶ek.
16 maja odb臋d膮 si臋 w 艁odzi dwa spotkania autorskie z prof. Mateuszem Wy偶g膮:
- o godz.13:45 w sali Rady Wydzia艂u na Wydziale Filozoficzno-Historycznym U艁, przy ul. Kami艅skiego 27a, rozmow臋 poprowadzi prof. Rafa艂 Stobiecki, cz艂onek Kapitu艂y Nagrody im. Prof. Tadeusza Kotarbi艅skiego,
- o godz.18:00 w Bibliotece TUVIM, przy ul. Tuwima 46, 谤辞锄尘辞飞臋&苍产蝉辫;辫辞辫谤辞飞补诲锄颈 dr Ma艂gorzata 艁apa z Katedry Historii Polski Najnowszej U艁.
Wst臋p na obydwa spotkania jest bezp艂atny. O obecno艣膰 na spotkaniu w Bibliotece TUVIM ksi膮偶ki Autora oraz innych warto艣ciowych pozycji zadba Ksi臋garnia Do Dzie艂a.
Wi臋cej informacji o Nagrodzie im. Prof. Tadeusza Kotarbi艅skiego
Po bie偶膮ce informacje zapraszamy na .
Redakcja: Honorata Ogieniewska, Centrum Komunikacji i PR