Mi臋dzynarodowym zespo艂em badawczym kierowa艂 dr Artur Modli艅ski z Wydzia艂u Zarz膮dzania U艁
Na przestrzeni ostatnich lat sztuczna inteligencja, zaawansowane algorytmy obliczeniowe, uczenie maszynowe, przetwarzanie obrazu i j臋zyka naturalnego pozwoli艂y na ogromny post臋p technologiczny w obszarze robotyzacji. Dzi臋ki temu roboty s膮 w stanie wykonywa膰 bardziej z艂o偶one zadania, m.in. obs艂ugiwa膰 procesy p艂acowe, rekrutacyjne, magazynowanie towaru, operacje ksi臋gowe, fakturowanie czy raportowanie.
Praca wraca do cz艂owieka
Ogromny entuzjazm, jaki towarzyszy obecnie robotyzacji proces贸w biznesowych (RPA), sprawia, 偶e menad偶erowie zaczynaj膮 postrzega膰 t臋 technologi臋 jako uniwersalne rozwi膮zanie swoich problem贸w. Tymczasem z bada艅 mi臋dzynarodowego zespo艂u dra Artura Modli艅skiego z wynika, 偶e nie zawsze dzieje si臋 zgodnie z ich oczekiwaniami. Okazuje si臋, 偶e owszem, roboty coraz cz臋艣ciej zast臋puj膮 prac臋 ludzi, ale zdarzaj膮 si臋 tak偶e przypadki, w kt贸rych ludzie ponownie przejmuj膮 zadania robot贸w.
- Przeprowadzili艣my badania jako艣ciowe w艣r贸d menad偶er贸w wykorzystuj膮cych robotyzacj臋 w swoich firmach. Chocia偶 wszyscy zgodnie potwierdzili, 偶e jest to sprawne rozwi膮zanie, to zdarza si臋 jednak, 偶e robot musi zosta膰 zast膮piony przez cz艂owieka. Jako 偶e powr贸t proces贸w w ludzkie r臋ce nie zosta艂 wcze艣niej opisany w literaturze, nazwali艣my go re-manualizacj膮 proces贸w zrobotyzowanych 鈥� m贸wi dr Artur Modli艅ski.
Szczeg贸lnie istotne - wed艂ug naukowc贸w z jego zespo艂u - jest zrozumienie, z jakich powod贸w i w jakich przypadkach roboty w firmach musz膮 by膰 odstawiane na boczny tor.
- Uczestnicy naszego badania wskazywali, 偶e jednym z powod贸w re-manualizacji proces贸w uprzednio zrobotyzowanych jest generalnie zbyt du偶y entuzjazm cz臋艣ci menad偶er贸w wprowadzaj膮cych roboty i ich brak zrozumienia dla specyfiki tego rozwi膮zania 鈥� dodaje dr Artur Modli艅ski. - A nawet taki b艂膮d, jak zastosowanie robota bez uprzedniego przygotowania zespo艂u na ten fakt, ko艅czy si臋 zazwyczaj niezadowoleniem pracownik贸w.
Badani menad偶erowie do艣wiadczali na przyk艂ad sytuacji, w kt贸rych pracownicy 鈥瀔radli鈥� robotom zadania, mimo 偶e te wykonywa艂y je poprawnie. Innymi powodami re-manualizacji by艂y nowe przepisy prawne i zmiany proces贸w wewn臋trznych, kt贸re wymaga艂y wygaszenia robota, a tak偶e b艂臋dy kod贸w programuj膮cych czynno艣ci wykonywanych przez roboty oraz brak ekspert贸w lub 艣rodk贸w finansowych koniecznych do aktualizacji oprogramowania.
Z ustale艅 polsko-fi艅sko-hiszpa艅skiego zespo艂u dra Modli艅skiego wynika, 偶e chocia偶 re-manualizacja proces贸w zrobotyzowanych jest aktualnie zjawiskiem rzadkim, to jednak menad偶erowie powinni by膰 艣wiadomi ryzyka jej wyst膮pienia i przygotowa膰 swoje organizacje na tak膮 ewentualno艣膰. Tylko dzi臋ki temu firmy b臋d膮 w stanie cieszy膰 si臋 wszystkimi zaletami jakie oferuje robotyzacja.
Pracownicy ufaj膮 robotom bardziej ni偶 menad偶erom
U zarania swego rozwoju robotyzacja proces贸w biznesowych (RPA) ogranicza艂a si臋 do czynno艣ci powtarzalnych i monotonnych, kt贸re cechowa艂y si臋 do艣膰 prost膮 logik膮 i wysok膮 standaryzacj膮. Pocz膮tkowo roboty by艂y wykorzystywane g艂贸wnie w firmach IT. Teraz s膮 powszechnie stosowane w bankach, telekomunikacji, energetyce, s膮dach czy medycynie. Wydaje si臋, 偶e na tych obszarach popularno艣膰 technologii RPA si臋 nie sko艅czy. Eksperci zapowiadaj膮 dalszy rozw贸j i wzrost jej znaczenia, dzi臋ki czemu roboty b臋d膮 w stanie 鈥瀢idzie膰 i czyta膰鈥� nieustrukturyzowany tekst, szybciej si臋 uczy膰, wykrywa膰 nawet najmniejsze anomalie, prognozowa膰 i samodzielnie podejmowa膰 decyzje.
W ci膮gu ostatniej dekady zmieni艂y si臋 tak偶e postawy pracownik贸w wobec robot贸w, co zach臋ca firmy do adaptowania rozwi膮za艅 automatyzuj膮cych procesy biznesowe. Zaufanie pracownik贸w do robot贸w systematycznie ro艣nie, o czym 艣wiadczy raport firmy Oracle, wed艂ug kt贸rego 64 proc. respondent贸w zadeklarowa艂o wi臋ksze zaufanie do robot贸w ni偶 mened偶er贸w, a 82 proc. stwierdzi艂o, 偶e roboty potrafi膮 wykonywa膰 pewne zadania lepiej ni偶 ludzie.
W innym badaniu, przeprowadzonym na 400 dyrektorach globalnych firm, wykazano, 偶e 53 proc. z nich ju偶 u偶ywa RPA w swoich firmach, a rozwi膮zanie to pomog艂o poprawi膰 jako艣膰 us艂ug i produktywno艣膰 ich organizacji. Firma badawcza Everest Research Group zauwa偶a poza tym, 偶e w technologie RPA inwestuj膮 ju偶 nie tylko du偶e firmy, ale tak偶e ma艂e i 艣rednie przedsi臋biorstwa.
Badania zespo艂u dra Modli艅skiego pozwoli艂y ujrze膰 贸w bardzo dynamiczny proces rozwojowy w ca艂kiem nowym 艣wietle i zdiagnozowa膰 przejawy oraz przyczyny trendu odwrotnego wobec powszechnej robotyzacji. Efektami swych prac badawczych dotycz膮cych re-manualizacji proces贸w biznesowych naukowcy podzielili si臋 z uczestnikami .
Wyniki bada艅 opublikowali tak偶e w : Modli艅ski, A., Kedziora, D., del Rio Ortega, A., Jimenez Ramirez, A. (2022). 鈥濺olling back to manual work: An exploratory research on Robotic Process Re-Manualization", DOI:10.1007/978-3-031-16168-1_10.
惭补迟别谤颈补艂: dr Artur Modli艅ski,
Redakcja: Centrum Promocji U艁, Marcin Kowalczyk
Fot.: Wydzia艂 Zarz膮dzania U艁