Wiceminister Maciej Gdula podkre艣li艂 znaczenie ewaluacji nauki, zw艂aszcza w kontek艣cie przysz艂ych zmian ustawowych. Zwr贸ci艂 uwag臋 na rol臋 tzw. trzeciego kryterium oceny jako艣ci dzia艂alno艣ci naukowej oraz na potrzeb臋 popularyzacji nauki w przestrzeni publicznej.
Ewaluacja to jeden z kluczowych temat贸w dla przysz艂ego kszta艂tu systemu nauki. Rozpoczynamy w艂a艣nie dyskusj臋, aby przygotowa膰 zmiany w ustawie, kt贸re 鈥� mam nadziej臋 鈥� wejd膮 w 偶ycie od kolejnej ewaluacji. Nie chcemy wprowadza膰 tych zmian w po艣piechu. Zale偶y nam na szerokiej debacie z ca艂ym 艣rodowiskiem naukowym, a zw艂aszcza z badaczami zajmuj膮cymi si臋 tym obszarem. Jestem przekonany, 偶e trzecie kryterium, coraz bardziej podkre艣lane tak偶e na arenie mi臋dzynarodowej, ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania ca艂ego systemu nauki. Szczeg贸lnie wa偶na jest dla mnie popularyzacja nauki. To istotny element ze wzgl臋du na wizerunek nauki, jej spo艂eczne oddzia艂ywanie oraz mo偶liwo艣膰 pozyskiwania funduszy na badania. Je艣li nie b臋dziemy obecni w przestrzeni publicznej, trudniej b臋dzie przekona膰 polityk贸w do zwi臋kszenia finansowania. Refleksja nad trzecim kryterium to tak偶e refleksja nad czasem 鈥� nad tym, w jakich strukturach osadzamy badania i na jak d艂ugo powinni艣my je planowa膰
鈥� m贸wi艂 wiceminister Maciej Gdula.
Sympozjum koncentrowa艂o si臋 w艂a艣nie na kryterium trzecim ewaluacji dzia艂alno艣ci naukowej, kt贸re odnosi si臋 do wp艂ywu spo艂ecznego wynik贸w bada艅 i dzia艂alno艣ci naukowej uczelni. Zastanawiano si臋 nad mo偶liwymi kierunkami zmian, kt贸re sprawi艂yby, 偶e system oceny b臋dzie bardziej adekwatny do potrzeb wsp贸艂czesnej nauki, zw艂aszcza w kontek艣cie nauk humanistycznych i spo艂ecznych.
Podczas sympozjum dyskutowano te偶 m.in. na temat wynik贸w oceny jako艣ci dzia艂alno艣ci naukowej w Polsce za lata 2017鈥�2021. Prelegenci przedstawili wyniki analiz, kt贸re wskazuj膮, 偶e dotychczasowy model oceny nie w pe艂ni odzwierciedla realny wp艂yw dzia艂alno艣ci naukowc贸w na otoczenie spo艂eczne i gospodarcze. Szczeg贸lnie w naukach humanistycznych i spo艂ecznych wyzwaniem staje si臋 zdefiniowanie i uchwycenie tego wp艂ywu.
Jednym z wa偶nych element贸w debaty by艂a analiza wynik贸w bada艅 prowadzonych w projekcie 鈥濻po艂eczne Obiegi Wiedzy w Praktykach Humanistyki Akademickiej鈥� (SOWA). Uczestnicy przedstawili konkretne przyk艂ady wsp贸艂pracy naukowc贸w z otoczeniem spo艂ecznym i gospodarczym. Wskazali na problemy wynikaj膮ce z obecnych ram ewaluacyjnych, w tym brak jasnych mechanizm贸w wspierania wsp贸艂pracy uczelni z otoczeniem oraz niedocenianie tego typu dzia艂a艅 w procesach oceny naukowc贸w.
Z bada艅 SOWA wynika, 偶e naukowcy uznaj膮 wsp贸艂prac臋 z otoczeniem spo艂ecznym i gospodarczym za istotn膮 cz臋艣膰 swojej dzia艂alno艣ci, ale cz臋sto nie jest ona w pe艂ni uznawana w ewaluacji dzia艂alno艣ci naukowej. W wielu przypadkach ich praktyczne dzia艂ania na rzecz spo艂ecze艅stwa nie s膮 formalnie dokumentowane ani oceniane w ramach kryterium trzeciego, co mo偶e zniech臋ca膰 do podejmowania takich inicjatyw.
Uczestnicy spotkania dyskutowali r贸wnie偶 o przysz艂o艣ci ewaluacji jako艣ci dzia艂alno艣ci naukowej. Podczas panelu 鈥濻po艂eczna misja uniwersytetu 鈥� jak j膮 rozumiemy?鈥� podj臋to pr贸b臋 zdefiniowania nowych narracji o edukacji wy偶szej, zw艂aszcza w kontek艣cie roli uniwersytet贸w jako instytucji dzia艂aj膮cych na rzecz dobra spo艂ecznego.
Forum zako艅czy艂o si臋 dyskusj膮, kt贸ra pos艂u偶y do sformu艂owania wniosk贸w i rekomendacji, stanowi膮cych podstaw臋 do dalszych prac nad popraw膮 systemu ewaluacji dzia艂alno艣ci naukowej, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem jej wp艂ywu na otoczenie spo艂eczne. Istnieje du偶e zainteresowanie tym tematem, a 艣rodowisko akademickie jest gotowe do dialogu na temat przysz艂ych zmian w tym zakresie.
Materia艂: MNiSW
Opracowanie: Centrum Komunikacji i PR U艁
Zdj臋cia: MNiSW