Przyby艂ych go艣ci powita艂a Jolanta S艂awi艅ska-Ryszka (koordynatorka wydarze艅 kulturalnych na U艁) i podzi臋kowa艂a za zaanga偶owanie wszystkim tym, kt贸rzy przyczynili si臋 do realizacji przedsi臋wzi臋cia. Przypomnia艂a r贸wnie偶, 偶e jest to drugie w kolejno艣ci jesienne wydarzenie dotycz膮ce Ukrainy 鈥� pierwszym by艂a dwudniowa wizyta ukrai艅skiej pisarki Oksany Zabu偶ko, a zwie艅czeniem ma by膰 wydarzenie realizowane wsp贸lnie z ASP.
Wydarzeniem towarzysz膮cym wystawie b臋dzie dyskusja, do kt贸rej przyczynkiem stan膮 si臋 trzy kr贸tkie wprowadzenia tematyczne. Panel dyskusyjny odb臋dzie si臋 16 listopada w Galerii Wozownia 11. Informacje na ten temat mo偶na znale藕膰 w dalszej cz臋艣ci tekstu
Nast臋pnie g艂os zabra艂a prof. Aneta Paw艂owska 鈥� kuratorka, kt贸ra przybli偶y艂a zebranym g艂贸wn膮 ide臋 wystawy oraz jej powi膮zania z grantem naukowym, jaki prof. Iwaszko realizuje na Uniwersytecie 艁贸dzkim. Informacje o grancie i badaniu mo偶na znale藕膰 w dalszej cz臋艣ci tekstu.
Kiedy zacz臋li艣my zbiera膰 zdj臋cia do projektu, by艂a p贸藕na wiosna. Wraz z profesor Iwaszko by艂y艣my pewne, 偶e do jesieni ca艂y konflikt ju偶 zostanie zako艅czony. Niestety tak si臋 nie sta艂o (鈥�) Wystawa jest cz臋艣ci膮 projektu naukowego prof. Iwaszko, kt贸ry dotyczy tego, jak powinno si臋 odbudowywa膰 Ukrain臋 po konflikcie i jak wykorzysta膰 w tym celu do艣wiadczenia Polski w zakresie rewitalizacji i adaptacji
鈥� m贸wi艂a prof. Paw艂owska.
Wi臋cej zdj臋膰 z wernisa偶u wystawy mo偶na znale藕膰 w na
Profesor Julia Iwaszko r贸wnie偶 wyrazi艂a wdzi臋czno艣膰 za wsp贸lny wysi艂ek i nie bez wzruszenia podkre艣la艂a, 偶e wiele kraj贸w pomaga Ukrainie, ale Polska robi to 鈥瀦 duszy鈥�. Artystka opowiedzia艂a, jak dosz艂o do tej wyj膮tkowej wsp贸艂pracy, a nast臋pnie udzieli艂a kilku komentarzy przyby艂ym przedstawicielom medi贸w.
Jak kto艣 w艂o偶y kawa艂eczek duszy w taki projekt, to on b臋dzie 偶y艂 d艂ugo. My艣l臋, 偶e ten b臋dzie 偶y艂 d艂ugo, poniewa偶 jest to pierwsza taka mi臋dzynarodowa wsp贸艂praca, kt贸ra wydarza si臋 nie po sko艅czeniu wojny, lecz w czasie walki. 奥蝉辫贸艂辫谤补肠补 naukowc贸w polskich, ukrai艅skich i walcz膮cej brygady
鈥� zaznaczy艂a prof. Iwaszko.
Presoficera Sergija Beli艅skiego mo偶na by艂o pozna膰 za po艣rednictwem nagrania, kt贸re przygotowa艂 dla publiczno艣ci. Na ekranach prezentowane by艂y r贸wnie偶 sceny z obszar贸w ogarni臋tych konfliktem, a z g艂o艣nik贸w wybrzmiewa艂y fragmenty utwor贸w poetyckich autorstwa prof. Iwaszko i oficera Beli艅skiego, kt贸re nagra艂a Diana Tomenko 鈥� ukrai艅ska artystka, wokalistka, autorka tekst贸w i poetka.
Wystaw臋 b臋dzie mo偶na ogl膮da膰 do 18 listopada 2022 r. po wcze艣niejszym um贸wieniu pod adresem e-mail promocja@uni.lodz.pl.
Profesor Julia Iwaszko jest z wykszta艂cenia architektk膮. Pracuje w Kijowskim Narodowym Instytucie Budownictwa i Architektury, a obecnie realizuje grant IDUB na Uniwersytecie 艁贸dzkim. Jej projekt naukowy zak艂ada analiz臋 zniszcze艅 architektonicznych na po艂udniu Ukrainy oraz wykorzystanie do艣wiadczenie m.in. Polski (w tym w du偶ej mierze 艁odzi) w odbudowywaniu zniszczonych zak艂ad贸w przemys艂owych. W obwodzie miko艂ajowskim, podobnie jak niegdy艣 w wojew贸dztwie 艂贸dzkim, znajduje si臋 du偶a liczba takich w艂a艣nie obiekt贸w.
Profesor Iwaszko zbada艂a stan architektoniczny po艂udniowych obszar贸w Ukrainy i okaza艂o si臋, 偶e najwi臋kszym problemem nie b臋dzie odbudowa zabytk贸w, lecz w艂a艣nie rekonstrukcja lub adaptacja obiekt贸w przemys艂owych.
Rosjanie umy艣lnie niszcz膮 t臋 struktur臋 鈥� widzimy to cho膰by w Zaporo偶u czy Miko艂ajowie. Zak艂ady przemys艂owe o podobnej charakterystyce zosta艂y zniszczone w Polsce przez Niemc贸w. Chcieliby艣my wykorzysta膰 do艣wiadczenie 艁odzi, kt贸re mo偶e by膰 przydatne w rewitalizacji ukrai艅skich obiekt贸w. Dzi臋ki temu b臋dziemy zna膰 odpowiedzi na pytania: W jaki spos贸b uzupe艂ni膰 brakuj膮c膮 zabudow臋? Jak optymalnie pod wzgl臋dem ekonomicznym przeprowadzi膰 rewitalizacj臋? Jakie nada膰 nowe funkcje budynkom?
鈥� t艂umaczy prof. Iwaszko.
Ukrai艅ska badaczka przez kilka lat zbiera艂a informacje na temat rewitalizacji m.in. 艂贸dzkich fabryk i zak艂ad贸w.
M贸j syn pisa艂 na ten temat doktorat i wsp贸lnie odwiedzili艣my nie tylko 艁贸d藕, lecz tak偶e Warszaw臋, Budapeszt, Wiede艅, Krak贸w. I to w艂a艣nie w 艁odzi zasz艂y najwi臋ksze zmiany, wystarczy spojrze膰 na Art_Inkubator, Manufaktur臋 czy Monopolis.
Drugim elementem projektu prof. Iwaszko jest pokazanie artystycznego wymiaru konfliktu w Ukrainie. Jednym z takich dzia艂a艅 jest w艂a艣nie wystawa fotografii w Galerii Wozownia. To wyj膮tkowy projekt, kt贸ry powsta艂 we wsp贸艂pracy polskich i ukrai艅skich naukowc贸w oraz walcz膮cego na froncie oficera prasowego.
Wystawy fotograficzne zwi膮zane z tematem wojny s膮 prezentowane na ca艂ym 艣wiecie, a konflikt militarny jest ujmowany na r贸偶ne sposoby. Wystawa 鈥濧 艣wiat艂o艣膰 w ciemno艣ci 艣wieci鈥︹�� jest przyk艂adem tego, jak膮 artysta mo偶e przekaza膰 prawd臋 o agresji zbrojnej
鈥� wyja艣nia prof. Iwaszko.
Warto zauwa偶y膰 bowiem, 偶e wojna na fotografiach dokumentalnych autorstwa oficera prasowego Armii Ukrai艅skiej z 28 samodzielnej brygady zmechanizowanej im. Rycerzy Zimowej Kampanii to nie tylko okrucie艅stwo.
Seria zdj臋膰 fotograficznych ukazuje r贸wnie偶 nadziej臋, kt贸r膮 widzimy w 偶贸艂tych i niebieskich serduszkach szytych przez ukrai艅skie wolontariuszki dla walecznych obro艅c贸w ojczyzny. To troska o zapomniane, porzucone bezpa艅sko zwierz臋ta 鈥� psy, krowy, kucyki. To wreszcie zjednoczenie wojskowych i cywil贸w w trakcie wielkanocnych ceremonii w schronie z udzia艂em popa. Pomimo trwania dzia艂a艅 wojennych ludzie pozostaj膮 lud藕mi 鈥� pomagaj膮 sobie, obchodz膮 艣wi臋ta, opiekuj膮 si臋 starszymi. Wojna niekoniecznie odcz艂owiecza
鈥� wyja艣nia kuratorka wystawy prof. Aneta Paw艂owska.
W ocenie historyka sztuki prof. Piotra Gryglewskiego wystawa prezentuje zdj臋cia, kt贸re s膮 nie tylko interesuj膮ce estetycznie, lecz maj膮 r贸wnie偶 wyj膮tkow膮 warto艣膰 dokumentaln膮 i zmuszaj膮 do refleksji.
Te fotografie sk艂aniaj膮 do zadania sobie pytania o relacje mi臋dzy sztuk膮 a wojn膮. Wojna mo偶e by膰 prezentowana poprzez sztuk臋 w spos贸b propagandowy, odhumanizowany, gdzie armie symbolizuj膮 starcie pozbawione indywidualnego l臋ku i ludzkiego strachu. Zderzenie, w kt贸rym nie ma miejsca zastanowienie si臋 nad 艣mierci膮 zwyk艂ej jednostki. Lecz u偶ywaj膮c j臋zyka sztuki mo偶na zaprezentowa膰 r贸wnie偶 osobisty, wr臋cz intymny punkt widzenia. Jest to wype艂niony obaw膮 i poczuciem zagro偶enia obraz 艣wiata i poczucie, 偶e dawne 偶ycie mo偶e rozpa艣膰 si臋 na kawa艂ki. I 偶e warto je chroni膰. Ten drugi rodzaj prac widzimy na wystawie.
鈥� wyja艣nia historyk sztuki prof. Piotr Gryglewski.
Uzupe艂nieniem wystawy fotograficznej jest katalog tekst贸w poetyckich zatytu艂owany 鈥濳wiaty po艂udnia鈥�, kt贸re w metaforyczny spos贸b opisuj膮 odczucia autor贸w wystawy, czyli prof. Julii Iwaszko i Sergija Beli艅skiego. Nagrania wybranych tekst贸w w j臋zyku ukrai艅skim b臋dzie mo偶na us艂ysze膰 podczas wernisa偶u. Swojego g艂osu u偶yczy艂a Diana Tomenko 鈥� ukrai艅ska artystka, wokalistka, autorka tekst贸w i poetka.
Prezentowane teksty to rodzaj poetyckiego dziennika zdarze艅 wojennych. Liryczny charakter utwor贸w, kt贸re s膮 silnie osadzone w religii prawos艂awnej, dynamizuje postrzeganie materia艂u ikonograficznego zawartego w pracach fotograficznych i je dookre艣la. Inn膮 funkcj膮 tego osobliwego potpourri jest przepracowanie przez obojga autor贸w ich traumy zwi膮zanej z wojn膮
鈥� podsumowuje prof. Paw艂owska.
Impresje artystyczne tw贸rc贸w dzia艂aj膮cych w czasie wojny oddadz膮 r贸wnie偶 projekcje film贸w Sergieja Beli艅skiego, kt贸re zostan膮 wy艣wietlane podczas wernisa偶u wystawy.
Kuratorzy planuj膮 wystawienie fotografii r贸wnie偶 na Uniwersytecie w Santiago de Compostela (Hiszpania), Uniwersytecie w Ostrawie (Republika Czeska) i Politechnice Kijowskiej (Ukraina).
Wsp贸艂organizatorem wydarzenia jest 艁贸dzkie Towarzystwo Naukowe. Wystawa obj臋ta zosta艂a patronatem Wojewody 艁贸dzkiego i rektora Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Wydarzeniem towarzysz膮cym wystawie b臋dzie dyskusja, do kt贸rej przyczynkiem stan膮 si臋 trzy kr贸tkie wprowadzenia tematyczne. Panel dyskusyjny odb臋dzie si臋 16 listopada w Galerii Wozownia 11.
Lista temat贸w i prelegent贸w:
鈥濻tare 鈥� Nowe miasta. Relacja z mi臋dzynarodowej, zespo艂owej wystawy organizowanej na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej鈥�
- prof. dr hab. in偶. arch. Justyna Kobylarczyk (prof. dr hab. in偶. arch. Justyna Kobylarczyk, Katedra Kszta艂towania 艢rodowiska Mieszkaniowego Wydzia艂u Architektury Politechniki Krakowskiej)
- prof. dr hab. in偶. arch. Dominika Ku艣nierz-Krupa (Instytut Historii Architektury i Konserwacji Zabytk贸w Politechniki Krakowskiej)
- mgr in偶. arch. Justyna Olesiak
Znaczenie adaptacji dziedzictwa architektonicznego dla wsp贸艂czesnych spo艂ecze艅stw.
- dr hab. Julia Sowi艅ska-Heim (Uniwersytet 艁贸dzki Instytut Historii Sztuki)
Badanie do艣wiadcze艅 rewitalizacji Polski dla odbudowy ukrai艅skich przedsi臋biorstw przemys艂owych
- prof. dr hab. in偶. arch. Julia Iwaszko
Dyskusj臋 poprowadzi prof. Aneta Paw艂owska.
Biogramy artyst贸w:
Julia Iwaszko 鈥� urodzona w 1970 r. w Kijowie. Doktor habilitowany w dziedzinie architektury. W 1993 roku uko艅czy艂a ydzia艂 Architektury Kijowskiego Instytutu In偶ynierii i Budownictwa. Od 1994 roku pracuje na Wydziale Podstaw Architektury i Projektowania Architektonicznego, prowadzi zaj臋cia z historii architektury ukrai艅skiej i nowoczesnej architektury 艣wiatowej, obejmuje opiek膮 naukow膮 doktorant贸w. Od 1997 roku jest doktorem architektury o specjalno艣ci 鈥濼eoria i historia architektury, restauracja zabytk贸w architektury鈥�, od 2013 roku jest doktorem habilitowanym o tej samej specjalno艣ci. W 2018 roku jej stopie艅 doktora habilitowanego zosta艂 nostryfikowany na Politechnice Krakowskiej im T. Ko艣ciuszki. J. Iwaszko jest autork膮 ponad 600 artyku艂贸w naukowych i popularnonaukowych. Pe艂ni funkcj臋 zast臋pcy kierownika KNUBA wsp贸lnych program贸w wsp贸艂pracy naukowej specjalist贸w Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Budownictwa i Architektury oraz Uniwersytetu 艁贸dzkiego, Politechniki Krakowskiej im. T. Ko艣ciuszki, Politechniki 艁贸dzkiej (Rzeczpospolita Polska), Uniwersytetu im. Vasile Alexandri z Bac膬u (Rumunia), Politechniki Zhejiang (Chiny). Kilkakrotnie odbywa艂a sta偶 na Politechnice Krakowskiej im. T. Ko艣ciuszki, uczestniczy we wsp贸lnych projzektach z naukowcami polskimi i rumu艅skimi. Cztery takie projekty maj膮 pa艅stwow膮 rejestracj臋 na Ukrainie w Narodowym Instytucie Naukowo-Technicznych Bada艅.
Sergij Beli艅skij 鈥� urodzony w 1977 roku w Kamie艅cu Podolskim. Posiada dwa wykszta艂cenia 鈥� budowlane i medyczne. W latach 1998鈥�2017 by艂 muzykiem w znanym ukrai艅skim zespole rockowym 鈥濸ropala Hramota鈥�. Zaanga偶owany w archeologi臋. Interesuje si臋 histori膮 i kultur膮 Wschodu. Zawodowo zajmuje si臋 fotografi膮 artystyczn膮 i kinematografi膮. Od wielu lat mieszka艂 we W艂oszech i Hiszpanii, biegle pos艂uguje si臋 j臋zykiem w艂oskim. Od 2021 roku w szeregach Ukrainskiego Wojska, prasowy oficer 28 Brygady Rycerzy Zimowej Kampanii.
Diana Tomenko 鈥� ukrai艅ska artystka, wokalistka, autorka tekst贸w i poetka. Pedagog wokalistyki. Uko艅czy艂a Kijowski Instytut Muzyczny im. R. Gliera (posiada tytu艂 magistra sztuki muzycznej). Od 13 lat wyst臋puje na r贸偶nych scenach, a jej tw贸rczo艣膰 obejmuje ponad 50 wierszy i 20 autorskich piosenek. Jeden z jej ostatnich utwor贸w, wydany na cyfrowych platformach muzycznych, nosi tytu艂 鈥濸eace鈥�. W zwi膮zku z wojn膮 w Ukrainie w marcu 2022 roku Diana Tomenko przyjecha艂a do Polski i zamieszka艂a w 艁odzi. To tutaj anga偶uje si臋 w artystyczne projekty miasta. Jako wolontariuszka organizowa艂a w 艁odzi bezp艂atne kursy mistrzowskie z zakresu terapii wokalnej dla Ukrai艅c贸w. 艢piewa na koncertach 鈥� r贸wnie偶 tych charytatywnych. Pracuje jako nauczycielka 艣piewu w Fabryce Sztuki w 艁odzi i zaprasza wszystkich na indywidualne lekcje doros艂ych i dzieci. W trakcie przygotowa艅 do wystawy fotografii z frontu dzia艂a艅 zbrojnych A 艣wiat艂o艣膰 w ciemno艣ci 艣wieci i ciemno艣膰 jej nie ogarn臋艂a Diana nagra艂a trzy poetyckie teksty prof. Julii Iwaszko, w j臋zyku ukrai艅skim.
Materia艂 藕r贸d艂owy: Wydzia艂 Filozoficzno-Historyczny U艁
Redakcja: Bartosz Ka艂u偶ny (Centrum Promocji U艁)