91桃色

Europejska Karta Naukowca (European Charter for Researchers) okre艣la wsp贸lne europejskie zasady i standardy wspieraj膮ce rozw贸j atrakcyjnych karier naukowych oraz doskona艂o艣膰 w badaniach i innowacjach w Europie. Koncentruje si臋 na prawach i obowi膮zkach naukowc贸w, instytucji ich zatrudniaj膮cych, podmiot贸w finansuj膮cych badania oraz decydent贸w kszta艂tuj膮cych polityk臋 naukow膮.

Jej celem jest tworzenie atrakcyjnego, otwartego, w艂膮czaj膮cego i zr贸wnowa偶onego 艣rodowiska dla prowadzenia bada艅 oraz rozwoju talent贸w, sprzyjaj膮cego wysokiej jako艣ci bada艅 naukowych i innowacji.

Karta odnosi si臋 zar贸wno do praw, jak i obowi膮zk贸w wszystkich stron tworz膮cych 艣rodowisko badawcze:

• naukowc贸w na wszystkich etapach kariery,
• uczelni i innych instytucji zatrudniaj膮cych naukowc贸w,
• instytucji finansuj膮cych badania,
• podmiot贸w odpowiedzialnych za kszta艂towanie polityki naukowej.

Obejmuje wszystkie dyscypliny oraz r贸偶ne rodzaje dzia艂alno艣ci badawczej i znajduje zastosowanie zar贸wno w sektorze akademickim, jak i poza nim.

Dla Uniwersytetu 艁贸dzkiego Karta stanowi jeden z kluczowych punkt贸w odniesienia w kszta艂towaniu polityki dotycz膮cej pracownik贸w prowadz膮cych dzia艂alno艣膰 naukow膮 oraz w realizacji Strategii HR dla Naukowc贸w 鈥� Human Resources Strategy for Researchers (HRS4R).

Europejskie standardy dotycz膮ce warunk贸w pracy i rozwoju naukowc贸w nie s膮 rozwi膮zaniem nowym. W 2005 roku Komisja Europejska przyj臋艂a dwa powi膮zane dokumenty:

• Europejsk膮 Kart臋 Naukowca (European Charter for Researchers),
• Kodeks post臋powania przy rekrutacji pracownik贸w naukowych (Code of Conduct for the Recruitment of Researchers).

Dokumenty te, okre艣lane wsp贸lnie jako Charter & Code, obejmowa艂y 40 zasad dotycz膮cych m.in. etyki bada艅, wolno艣ci naukowej, odpowiedzialno艣ci zawodowej, warunk贸w pracy, stabilno艣ci zatrudnienia, rozwoju zawodowego, mobilno艣ci, oceny naukowc贸w, opieki naukowej oraz zasad otwartej, przejrzystej i opartej na osi膮gni臋ciach rekrutacji.

Charter & Code sta艂y si臋 r贸wnie偶 podstaw膮 dla stworzenia mechanizmu Human Resources Strategy for Researchers (HRS4R) oraz wyr贸偶nienia HR Excellence in Research, przyznawanego instytucjom, kt贸re zobowi膮zuj膮 si臋 do systematycznego wdra偶ania tych zasad.

Dlaczego Karta zosta艂a zmieniona?

Od 2005 roku 艣rodowisko prowadzenia bada艅 naukowych uleg艂o znacz膮cym zmianom. Coraz wi臋kszego znaczenia nabra艂y m.in. otwarta nauka, rzetelno艣膰 naukowa, r贸偶norodno艣膰 i r贸wno艣膰, nowe modele oceny naukowc贸w, mobilno艣膰 mi臋dzysektorowa, rozw贸j kompetencji, dobrostan pracownik贸w, zr贸wnowa偶ony rozw贸j oraz r贸偶norodno艣膰 艣cie偶ek kariery naukowej.

W odpowiedzi na te zmiany Rada Unii Europejskiej przyj臋艂a 18 grudnia 2023 roku Zalecenie w sprawie europejskich ram maj膮cych na celu przyci膮ganie i zatrzymywanie talent贸w w obszarze bada艅 naukowych, innowacji i przedsi臋biorczo艣ci w Europie. Jednym z jego kluczowych element贸w jest nowa Europejska Karta Naukowca.

Nowa Karta zast膮pi艂a Europejsk膮 Kart臋 Naukowca i Kodeks post臋powania przy rekrutacji naukowc贸w z 2005 roku. Zamiast dw贸ch dokument贸w oraz 40 dotychczasowych zasad powsta艂 jeden, bardziej sp贸jny dokument obejmuj膮cy 20 kluczowych zasad pogrupowanych w cztery filary.

Zmiana nie oznacza odej艣cia od wcze艣niejszych warto艣ci. Nowa Karta rozwija je i dostosowuje do wsp贸艂czesnego europejskiego 艣rodowiska badawczego.

Karta nie jest jedynie dokumentem deklaruj膮cym warto艣ci. Jej zasady powinny znajdowa膰 odzwierciedlenie w rozwi膮zaniach i praktykach stosowanych przez instytucj臋. Z perspektywy osoby prowadz膮cej dzia艂alno艣膰 naukow膮 na Uniwersytecie 艁贸dzkim oznacza to d膮偶enie Uczelni do tworzenia 艣rodowiska, w kt贸rym naukowiec:

• jest rekrutowany wed艂ug jasnych i przejrzystych zasad,
• jest traktowany z poszanowaniem r贸wno艣ci i r贸偶norodno艣ci,
• mo偶e prowadzi膰 badania zgodnie z zasadami wolno艣ci naukowej oraz rzetelno艣ci badawczej,
• ma dost臋p do odpowiednich warunk贸w i infrastruktury badawczej,
• mo偶e rozwija膰 swoje kompetencje na ka偶dym etapie kariery,
• ma dost臋p do szkole艅, mentoringu i wsparcia w rozwoju zawodowym,
• mo偶e korzysta膰 z mo偶liwo艣ci mobilno艣ci krajowej i mi臋dzynarodowej,
• funkcjonuje w 艣rodowisku wspieraj膮cym Open Science,
• mo偶e uczestniczy膰 w kszta艂towaniu 艣rodowiska pracy,
• ma dost臋p do odpowiednich mechanizm贸w zg艂aszania problem贸w i rozwi膮zywania konflikt贸w,
• jest oceniany z uwzgl臋dnieniem r贸偶norodno艣ci osi膮gni臋膰 i do艣wiadcze艅,
• mo偶e rozwija膰 karier臋 zar贸wno w 艣rodowisku akademickim, jak i poza nim.

Karta okre艣la nie tylko prawa naukowc贸w, ale r贸wnie偶 ich odpowiedzialno艣膰 za m.in. przestrzeganie zasad etyki i rzetelno艣ci naukowej, odpowiedzialne prowadzenie bada艅, rozw贸j w艂asnych kompetencji, w艂a艣ciwe zarz膮dzanie wynikami bada艅 oraz dzielenie si臋 wiedz膮.

HR Excellence in Research wspiera konkurencyjno艣膰 uczelni w pozyskiwaniu grant贸w krajowych i europejskich. Wyr贸偶nienie potwierdza, 偶e uczelnia wdra偶a standardy Europejskiej Karty Naukowca, m.in. w zakresie otwartej i transparentnej rekrutacji, warunk贸w pracy oraz rozwoju kariery naukowc贸w.

Posiadanie wyr贸偶nienia wzmacnia wiarygodno艣膰 instytucjonaln膮 uczelni we wnioskach grantowych i wsp贸艂pracy mi臋dzynarodowej. Mo偶e stanowi膰 atut w konkursach, w kt贸rych oceniane s膮 standardy HR, 艣rodowisko pracy naukowc贸w, polityka rekrutacyjna lub rozw贸j kariery, a tak偶e zwi臋ksza膰 atrakcyjno艣膰 uczelni jako partnera w mi臋dzynarodowych konsorcjach projektowych. HR Excellence u艂atwia r贸wnie偶 wykazanie zgodno艣ci polityki uczelni z europejskimi standardami dotycz膮cymi zatrudniania i wspierania naukowc贸w, co jest co raz cz臋艣ciej wymagane przy ubieganiu si臋 o konkretne granty. 

Wdra偶anie zasad Europejskiej Karty Naukowca odbywa si臋 w Uniwersytecie 艁贸dzkim w ramach Human Resources Strategy for Researchers (HRS4R). HRS4R pozwala uczelni prze艂o偶y膰 europejskie zasady na konkretne dzia艂ania instytucjonalne. Proces obejmuje m.in.:

• analiz臋 stopnia realizacji zasad Karty (Gap Analysis),
• identyfikacj臋 obszar贸w wymagaj膮cych dalszego rozwoju,
• opracowanie Action Plan,
• realizacj臋 zaplanowanych dzia艂a艅,
• monitorowanie rezultat贸w,
• regularn膮 ocen臋 i aktualizacj臋 przyj臋tych rozwi膮za艅.

Posiadane przez Uniwersytet 艁贸dzki wyr贸偶nienie HR Excellence in Research potwierdza uczestnictwo Uczelni w tym procesie i zobowi膮zanie do ci膮g艂ego doskonalenia polityki HR dotycz膮cej os贸b prowadz膮cych dzia艂alno艣膰 naukow膮.

Europejska Karta Naukowca wyznacza standardy dotycz膮ce 艣rodowiska pracy i rozwoju kariery naukowc贸w, natomiast Action Plan U艁 okre艣la konkretne dzia艂ania podejmowane przez Uniwersytet 艁贸dzki w ramach realizacji Human Resources Strategy for Researchers (HRS4R).

Obecny Action Plan U艁 zosta艂 opracowany w ramach procesu HRS4R prowadzonego w odniesieniu do 40 zasad Europejskiej Karty Naukowca i Kodeksu Post臋powania z 2005 roku. Dlatego w dokumencie zachowane s膮 odniesienia do wcze艣niejszego zestawu 40 zasad Charter & Code.

Nowa Europejska Karta Naukowca kontynuuje i rozwija warto艣ci le偶膮ce u podstaw wcze艣niejszych Charter & Code, porz膮dkuj膮c je w 20 zasadach i czterech filarach. Dzia艂ania podejmowane przez U艁 w ramach HRS4R pozostaj膮 zatem cz臋艣ci膮 ci膮g艂ego procesu doskonalenia warunk贸w pracy, rozwoju i rekrutacji naukowc贸w, przy jednoczesnym uwzgl臋dnianiu ewolucji europejskich standard贸w w tym zakresie.

Realizacja zasad Europejskiej Karty Naukowca jest r贸wnie偶 powi膮zana ze Strategi膮 Uniwersytetu 艁贸dzkiego na lata 2021鈥�2030. Karta i Strategia U艁 funkcjonuj膮 na r贸偶nych poziomach, ale wzajemnie si臋 uzupe艂niaj膮. Europejska Karta Naukowca okre艣la europejskie standardy dotycz膮ce naukowc贸w i 艣rodowiska prowadzenia bada艅. Strategia U艁 wyznacza strategiczne kierunki rozwoju Uniwersytetu.

Jednocze艣nie ca艂y proces wspiera realizacj臋 cel贸w Strategii Uniwersytetu 艁贸dzkiego 2021鈥�2030, w szczeg贸lno艣ci w obszarach zwi膮zanych z wysok膮 jako艣ci膮 bada艅, rozwojem pracownik贸w, umi臋dzynarodowieniem, odpowiedzialno艣ci膮 spo艂eczn膮, r贸wno艣ci膮 i tworzeniem nowoczesnego 艣rodowiska akademickiego. Dzi臋ki temu HRS4R nie jest odr臋bnym projektem, lecz cz臋艣ci膮 szerszego procesu rozwoju instytucjonalnego Uniwersytetu.

鈫�
HRS4R 鈥� Strategia HR dla Naukowc贸w

鈫�
Gap Analysis 鈥� gdzie jeste艣my?

鈫�
Action Plan 鈥� co robimy?

鈫�
Realizacja i monitorowanie dzia艂a艅

Przej艣cie z 40 zasad Charter & Code do 20 zasad nowej Europejskiej Karty Naukowca nie oznacza rozpocz臋cia procesu od pocz膮tku. U艁 kontynuuje dzia艂ania realizowane w ramach HRS4R, wykorzystuj膮c dotychczasowe do艣wiadczenia i rozwi膮zania, a nowa Karta wyznacza kierunek dalszego rozwoju polityki dotycz膮cej naukowc贸w i ich karier.