Maria Dudzikowa (ur. 23.04.1938, O偶enin), polonistka, pedagog, emerytowana prof. zw. Wydzia艂u Studi贸w Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Przez 20 lat kierowa艂a Zak艂adem Pedagogiki Szkolnej, a od 21 lat prowadzi letni uniwersytet dla m艂odych naukowc贸w pod patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN 鈥� tygodniow膮 LETNI膭 SZKO艁臉 M艁ODYCH PEDAGOG脫W. Cz艂onek Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, w latach 1993-2015 wiceprzewodnicz膮ca Komitetu. Kierownik Zespo艂u Samokszta艂ceniowego i Samopomocy Kole偶e艅skiej Doktor贸w przy KNP PAN. Jest redaktorem naczelnym "Rocznika Pedagogicznego" KNP PAN.
Powszechnie znana i bardzo ceniona w kraju animatorka ruchu rozwoju naukowego m艂odych pracownik贸w akademickich, opublikowa艂a ponad 200 prac w tym tak znakomite rozprawy, jak: O trudnej sztuce tworzenia samego siebie (1985); Wychowanie przez aktywne uczestnictwo (1987); Praca m艂odzie偶y nad sob膮 (1993); Mit o szkole jako miejscu wszechstronnego rozwoju ucznia. Eseje etnopedagogiczne (2001, 2004); Pomy艣l siebie ... Minieseje dla wychowawcy klasy (2007); wsp贸艂redaktorka (wesp贸艂 z M. Czerepaniak-Walczak) pi臋ciotomowej serii: Wychowanie. Poj臋cia - Procesy - Konteksty (2007-2010, wyr贸偶nionej "Nagrod膮 Edukacji XXI wieku" w kategorii "podr臋cznik akademicki" na 23 Targach Ksi膮偶ki Edukacyjnej); wsp贸艂redaktorka (z H. Kwiatkowsk膮) wielotomowej serii: Pal膮ce problemy edukacji i pedagogiki (2013 - 2015), w tym tomu pt. Sprawcy i/lub ofiary dzia艂a艅 pozornych w edukacji szkolnej (red. z K. Knasieck膮-Falbiersk膮, 2013) z jej tekstem: U偶yteczno艣膰 poj臋cia dzia艂a艅 pozornych jako kategorii analitycznej. Egzemplifikacje z obszaru edukacji (i nie tylko); wsp贸艂redaktorka zbioru Interdyscyplinarnie o interdyscyplinarno艣ci Mi臋dzy ide膮 a praktyk膮 (z A. Chmielewskim i A. Groblerem, 2012), z jej tekstem: Sytuacja problematyczna interdyscyplinarno艣ci w naukach spo艂ecznych i humanistycznych (z kryzysem w tle). Praca powsta艂a w ramach grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego.
Kierowa艂a mi臋dzyuniwersyteckim zespo艂em badawczym (grantu MNiSW) pod nazw膮: Studenci I roku UAM 2005/06 - 2009/10. Do艣wiadczenia szkolne pierwszego rocznika reformy edukacji a zmiany zasob贸w jego kapita艂u spo艂ecznego w warunkach szko艂y wy偶szej. Badania panelowe i redaktorka naukowa serii wydawniczej: Maturzy艣ci 2005' - Studenci UAM w Poznaniu. Tom I: Do艣wiadczenia szkolne pierwszego rocznika reformy edukacji. Studium teoretyczno-empiryczne (red. z R. Wawrzyniak-Beszterd膮, 2010); tom II: Kapita艂 szkolny w szko艂ach r贸偶nego szczebla kszta艂cenia. Diagnoza i uwarunkowania (praca zespo艂owa 2011); tom IV: Oblicza kapita艂u spo艂ecznego uniwersytetu: Diagnoza - interpretacje - konteksty (praca zespo艂owa 2013). O warto艣ci tych bada艅 i sukcesach pracy zespo艂owej 艣wiadczy przyznana jej zespo艂owi przez Wydzia艂 I Nauk Humanistycznych i Spo艂ecznych PAN w 2015 r. nagroda W艂adys艂awa Spasowskiego. Nagrodzone przez PAN tomy s膮 raportem z bada艅 longitudinalnych, kt贸re zawieraj膮 studium teoretyczne, metodologiczne i interpretatywn膮 wynik贸w bada艅 uzyskanych na wszystkich etapach rekonstruowania szkolnych do艣wiadcze艅 tej samej populacji respondent贸w. Pozna艅sko-zielonog贸rscy naukowcy dociekali tego, w jakim stopniu ucz臋szczanie przez m艂odzie偶 do reformowanej szko艂y 艣redniej sprzyja艂o rozwojowi kapita艂u spo艂ecznego ucz膮cych si臋. Po raz pierwszy od wielu lat przeprowadzono w naszym kraju badania wzd艂u偶ne monitoruj膮c na bie偶膮co, w jakim stopniu szko艂a jest 艣rodowiskiem, w kt贸rym i poprzez kt贸re tworzony jest kapita艂 spo艂eczny oraz jakie mo偶na stawia膰 prognozy pod tym wzgl臋dem.
Pani Profesor Maria Dudzikowa jest mistrzyni膮 eseistyki pedagogicznej wydaj膮c w ostatnim roku dwa znakomite eseje: Oznaki dehumanizacji szko艂y w perspektywie metaforyki odzwierz臋cej (w: Ucz艂owieczy膰 komunikacj臋. Nauczyciel wobec ucznia w przestrzeni szkolnej, red. Henryka Kwiatkowska, Krak贸w 2015) oraz O mojej mi艂o艣ci do ksi膮偶ek. Esej osobisty (w: O pasjach cudzych i w艂asnych - profesorowie, red. Maria Dudzikowa, ks. Marian Nowak, Lublin 2015). Swoj膮 tw贸rczo艣ci膮 naukow膮 zapocz膮tkowa艂a w naukach o wychowaniu now膮 er臋 holistycznych, empiryczno-interpretatywnych bada艅 pedagogicznych. Jej zainteresowania poznawcze koncentruj膮 si臋 na problemach interdyscyplinarno艣ci w nauce; zwi膮zku nauki z praktyk膮; szkole jako podmiotu zmian oraz 艣rodowiska rozwoju osobowego uczni贸w i nauczycieli; 偶yciu codziennym i kulturze szko艂y; procesach enkulturacji, wychowania i autokreacji.