Profesor dr hab. Marek Koter zwi膮zany jest z Uniwersytetem 艁贸dzkim od pocz膮tku swojej pracy zawodowej, tj. od 1959 r. do przej艣cia na emerytur臋 w 2007 r. Od 1981 r. kierowa艂 Zak艂adem, a nast臋pnie od 1992 r., Katedr膮 Geografii Politycznej i Studi贸w Regionalnych. W swej dzia艂alno艣ci badawczej koncentrowa艂 si臋 g艂贸wnie na dw贸ch dyscyplinach naukowych 鈥� geografii historyczno-urbanistycznej, w tym w szczeg贸lno艣ci morfologii miast, oraz geografii politycznej. Przez wiele lat g艂贸wnym przedmiotem jego bada艅 by艂a geneza, rozw贸j urbanistyczny oraz struktura morfogenetyczna miast, a polem tych bada艅 by艂a przede wszystkim 艁贸d藕, a tak偶e miasta regionu 艂贸dzkiego (艁ask, Piotrk贸w, Zgierz, Uniej贸w). W nast臋pnych latach t臋 problematyk臋 badawcz膮 艂膮czy艂 z badaniami z zakresu geografii politycznej. W tej dziedzinie przedmiotem jego zainteresowa艅 badawczych by艂y przede wszystkim: granice polityczne i pogranicza, mniejszo艣ci narodowe i religijne, regiony historyczne i polityczne oraz zmiany wewn臋trznej struktury terytorialnej pa艅stw.
Profesor M. Koter jest autorem ponad 120 prac naukowych, z kt贸rych ponad 30 po艣wi臋cone s膮 艁odzi, a 20 dalszych regionowi 艂贸dzkiemu. Prace o 艁odzi w ogromnej wi臋kszo艣ci dotycz膮 zagadnie艅 historycznourbanistycznych 鈥� rekonstrukcji uk艂adu przestrzennego tzw. 艁odzi rolniczej, genezy uk艂adu przestrzennego 艁odzi przemys艂owej, rozwoju urbanistycznego 艁odzi w XIX i XX w., wsp贸艂czesnej struktury morfogenetycznej miasta oraz relikt贸w wiejskich uk艂ad贸w osadniczych w planie dzisiejszej 艁odzi. Cykl jego prac uk艂ada si臋 w najbardziej ca艂o艣ciowe, w pe艂ni oryginalne, uj臋cie dziej贸w urbanistycznych 艁odzi od najstarszej osady 鈥� wsi 艁odzia 鈥� po obecn膮 aglomeracj臋 艂贸dzk膮. Jego prace s膮 powszechnie cytowane, a opracowane przez niego mapy i plany rekonstrukcyjne powielane w wi臋kszo艣ci publikacji dotycz膮cych dziej贸w 艁odzi.
Profesor M. Koter, we wsp贸艂pracy z prof. S. Liszewskim i prof. A. Suliborskim zaj臋li si臋 te偶 opracowaniem koncepcji programu kszta艂cenia regionalnego, a tak偶e wydali pierwszy 鈥� i jak dot膮d jedyny 鈥� podr臋cznik wiedzy o regionie 艂贸dzkim na potrzeby nauczania na poziomie licealnym. Profesor M.Koter uznawany jest za najwybitniejszego polskiego morfologa miast. Znany jest tak偶e i ceniony za granic膮. Jest cz艂onkiem mi臋dzynarodowych organizacji urbomorfologicznych 鈥� Urban Morphology Research Group oraz International Seminars on Urban Form. W cyklu swoich prac stworzy艂 solidne podstawy teoretyczne morfologii miast. Prowadzi艂 z tej dziedziny wyklady w: University of Birmingham, Strathclyde University, University of Glasgow, University of Utrecht, Universit茅 d鈥橝ngers.
Drug膮 dyscyplin膮 naukow膮, w kt贸rej profesor Marek Koter uzyska艂 osi膮gni臋cia na skal臋 mi臋dzynarodow膮 jest geografia polityczna. Dotyczy to w szczeg贸lno艣ci jego prac teoretycznych dotycz膮cych problematyki granic i pograniczy, klasyfikacji mniejszo艣ci narodowych oraz istoty i w艂a艣ciwo艣ci region贸w historycznych i politycznych. Niezale偶nie od publikowania w艂asnych prac, profesor M. Koter by艂 te偶 redaktorem szeregu wydawnictw sta艂ych oraz r贸偶nych pojedynczych monografii. Od 1994 r. by艂 redaktorem wydawanego we wsp贸艂pracy z Instytutem 艢l膮skim w Opolu, angielskoj臋zycznego periodyku z zakresu geografii politycznej i studi贸w regionalnych pt. Region and Regionalizm; w latach 1997鈥�2001 redaktorem 鈥濧cta Universitatis Lodziensis鈥� Folia Geographica Socio-Oeconomica鈥� a od 2000 r. jest cz艂onkiem Rady Redakcyjnej czasopisma 鈥濫uropa XXI鈥� wydawanego przez Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk.
Wyniki swoich bada艅 prof. M. Koter wielokrotnie prezentowa艂 na konferencjach krajowych i mi臋dzynarodowych, w tym: za granic膮 w: Madrycie (Hiszpania), Kolmar (Francja), Bazylei (Szwajcaria), Florencji i Gorizii (W艂ochy), Ljubljanie (S艂owenia), Rotterdamie (Holandia), Kolonii i Berlinie (Niemcy), Jurmali (艁otwa), Tbilisi (Gruzja), Preszowie i Ba艅skiej Bystrzycy (S艂owacja), Birmingham i Glasgow (Wielka Brytania), Kaliningradzie (Rosja) oraz Cincinnati (USA). Prof. M. Koter by艂 te偶 organizatorem lub wsp贸艂organizatorem kilkunastu konferencji mi臋dzynarodowych oraz wa偶nych zjazd贸w i konferencji og贸lnopolskich. Pocz膮wszy od 1988 r. organizowa艂, w cyklu dwuletnim, znane ju偶 i cenione mi臋dzynarodowe 鈥炁伱砫zkie konferencje z geografii politycznej鈥�, kt贸re gromadz膮 naukowc贸w z ca艂ego 艣wiata; od kilku lat organizowane s膮 one we wsp贸艂pracy z innymi o艣rodkami (Instytutem 艢l膮skim w Opolu, Uniwersytetem w Ostrawie, Uniwersytetem w Ba艅skiej Bystrzycy, Uniwersytetem w Gda艅sku, Uniwersytetem w Lipsku). W 1993 r. by艂 wsp贸艂organizatorem VII mi臋dzynarodowego kongresu AESOP (Stowarzyszenia Europejskich Szk贸艂 Planowania). W latach 1989 i 1991 by艂 wsp贸艂organizatorem dw贸ch geograficznych sympozj贸w polsko-s艂owackich, w 1975 i 1999 r. og贸lnopolskich zjazd贸w Polskiego Towarzystwa Geograficznego, a w 1994 r. pierwszej 鈥� po wielu latach przerwy 鈥� konferencji z geografii historycznej osadnictwa. Prof. M. Koter odby艂 naukowe sta偶e na uczelniach zagranicznych w: Giessen (RFN), Moskwie, Pradze, Bratys艂awie, Birmingham i Glasgow (Wielka Brytania) oraz Atenach. By艂y one zwykle po艂膮czone z prezentacj膮 wynik贸w w艂asnych prac, w tym bardzo cz臋sto po艣wi臋conych 艁odzi.
Prof. M. Koter od wielu lat wsp贸艂pracuje z licznymi uczelniami zagranicznymi i bywa艂 tam wielokrotnie zapraszany na wyk艂ady i seminaria. Wyk艂ada艂 m.in. na uniwersytetach w: Angers, Aix-Marseille II, Grenoble, Paris I 鈥� Sorbonne i Paris X 鈥� Nanterre we Francji, Groningen, Delft, Rotterdamie i Utrechcie w Holandii, Birmingham, Glasgow i Strathclyde w Wielkiej Brytanii, Bremie, Hamburgu, Giessen i Osnabr眉ck w Niemczech, Bratys艂awie, Ba艅skiej Bystrzycy i Preszowie w S艂owacji oraz Tbilisi w Gruzji. W latach 1991鈥�1998 prowadzi艂 corocznie sta艂y cykl wyk艂ad贸w o Polsce na Uniwersytecie w Karlstadzie w Szwecji, organizowa艂 wtedy r贸wnie偶 wymiennie 膰wiczenia terenowe student贸w szwedzkich w Polsce i polskich w Szwecji. Wiele z tych wyk艂ad贸w po艣wi臋conych by艂o problematyce 艂贸dzkiej 鈥� fenomenowi rozwoju przemys艂owego 艁odzi, ewolucji uk艂adu przestrzennego i morfologii naszego miasta, zjawisku wielokulturowo艣ci i in. Prof. M. Koter jest cz艂onkiem mi臋dzynarodowych stowarzysze艅 naukowych zar贸wno w dziedzinie morfologii miast, jak i geografii politycznej, m.in. Urban Morphology Research Group oraz International Studies on Urban Forms, a tak偶e Commission on World Political Map oraz Ethnic Studies Network. Prof. M. Koter by艂 w 1981 r. organizatorem pierwszego w贸wczas w ca艂ym bloku wschodnim Zak艂adu Geografii Politycznej, przekszta艂conego w 1993 r. w Katedr臋 Geografii Politycznej i Studi贸w Regionalnych. W latach 1981鈥�1986 by艂 prodziekanem Wydzia艂u Biologii i Nauk o Ziemi U艁, a w latach 1987鈥�1993 zast臋pc膮 dyrektora Instytutu Geografii Ekonomicznej i Organizacji Przestrzeni. Przez cztery kadencje 鈥� w latach 1969鈥�1972 oraz 1987鈥�1990 i od 1996 r. do przej艣cia na emerytur臋, by艂 cz艂onkiem Senatu Uniwersytetu 艁贸dzkiego oraz cz艂onkiem Senackiej Komisji Statutowej. Od 1999 r. by艂 cz艂onkiem Komitetu Nauk Geograficznych oraz Uczelnianej Komisji Akredytacyjnej 鈥� akredytowa艂 Uniwersytety Miko艂aja Kopernika, Marii Curie-Sk艂odowskiej w Lublinie oraz Uniwersytet Wroc艂awski. By艂 r贸wnie偶 cz艂onkiem Komisji Geografii Historycznej PAN. Prof. M. Koter przez wiele lat prowadzi艂 seminaria magisterskie na studiach dziennych i zaocznych, a tak偶e seminaria doktorskie. W swej karierze nauczyciela akademickiego wypromowa艂 ponad 100 magistr贸w geografii, by艂 te偶 promotorem pi臋ciu prac doktorskich, a trzech adiunkt贸w i starszych wyk艂adowc贸w z jego Katedry obroni艂o pod jego opiek膮 prace habilitacyjne. By艂 te偶 recenzentem kilkunastu rozpraw doktorskich, habilitacyjnych i w przewodach profesorskich. Opr贸cz dzia艂alno艣ci dydaktycznej na w艂asnej uczelni, bardzo wysoko ocenionej przez student贸w w corocznych ankietach oceniaj膮cych, prof. M. Koter prowadzi艂 te偶 szerok膮 dzia艂alno艣膰 edukacyjn膮 na zewn膮trz. Od pocz膮tku istnienia Uniwersytetu Trzeciego Wieku wyg艂osi艂 w nim ponad 100 wyk艂ad贸w i prelekcji. Prowadzi艂 te偶 prelekcje fakultatywne dla licealist贸w w Zdu艅skiej Woli, w Sieradzu, oraz w 艁odzi. Wyg艂osi艂 te偶 kilkadziesi膮t odczyt贸w w r贸偶nych instytucjach kulturalnych i edukacyjnych. W latach 1997鈥�1999 by艂 sta艂ym konsultantem europejskiego programu edukacyjnego SMART i wsp贸艂autorem syllabusa z geografii do nowej matury.
Profesor Marek Koter od pocz膮tku swej pracy w Uniwersytecie 艁贸dzkim by艂 i jest nadal bardzo zaanga偶owany w dzia艂alno艣膰 na rzecz 艁odzi i regionu 艂贸dzkiego. By艂 wieloletnim cz艂onkiem Rady Naukowej przy Prezydencie Miasta 艁odzi (od 1968 r. a偶 do jej rozwi膮zania w 1990 r.), a tak偶e Rady Muzealnej przy Muzeum Historii Miasta 艁odzi (1977鈥�1990), oraz cz艂onkiem Rady Regionalnej przy Wojewodzie 艁贸dzkim. Wielokrotnie powo艂ywany by艂 przez kolejnych prezydent贸w oraz w艂adze miasta w charakterze eksperta do spraw rozwoju urbanistycznego oraz organizacji terytorialnej 艁odzi. By艂 m.in. konsultantem Komisji Gospodarki Przestrzennej Rady Miejskiej oraz Wydzia艂u Polityki Regionalnej Urz臋du Wojew贸dzkiego w 艁odzi. W 1991 r. opracowa艂, wraz ze swym zespo艂em Koncepcj臋 podzia艂u m. 艁odzi na jednostki samorz膮dowe, kt贸ra wesz艂a w 偶ycie w formie jednostek pomocniczych i obowi膮zywa艂a a偶 do 2000 r. W tym偶e 2000 r. przedstawi艂 opracowanie Ocena mapy jednostek pomocniczych zaproponowanej przez Zarz膮d Miasta 艁odzi. W 1998 r. bra艂 udzia艂 w opracowaniu Studium uwarunkowa艅 i kierunk贸w zagospodarowania przestrzennego 艁odzi. Profesor Marek Koter wykaza艂 si臋 szczeg贸ln膮 aktywno艣ci膮 na rzecz regionu 艂贸dzkiego w okresie kszta艂towania koncepcji nowego podzia艂u terytorialnego Polski. Pe艂ni膮c w latach 1995鈥�1998 funkcj臋 eksperta Unii Metropolii Polskich, kt贸rej przewodniczy艂 w贸wczas Prezydent Miasta 艁odzi, bra艂 czynny udzia艂 w pracach komisji rz膮dowo-samorz膮dowej i sejmowo-samorz膮dowej do spraw samorz膮du terytorialnego publikuj膮c seri臋 artyku艂贸w po艣wi臋conych podstawom teoretycznym i tradycji historycznej, a tak偶e wsp贸艂czesnym zasadom dzia艂ania struktur regionalnych w Polsce i Europie. Wyniki swoich bada艅 nad podzia艂ami terytorialnymi Polski, ze szczeg贸lnym uwzgl臋dnieniem regionu 艂贸dzkiego, prof. Koter kilkakrotnie prezentowa艂 na posiedzeniach Rady Miejskiej oraz obradach Zgromadzenia Zwi膮zku Gmin Regionu 艁贸dzkiego.
Za prace badawcze i edukacyjne po艣wi臋cone 艁odzi i regionowi 艂贸dzkiemu, a tak偶e za dzia艂alno艣膰 na rzecz naszego miasta, prof. M. Koter otrzyma艂 od w艂adz 艁odzi kilka nagr贸d i odznacze艅: honorow膮 Odznak臋 Miasta 艁odzi (1984), Odznak臋 za Zas艂ugi dla Miasta 艁odzi (1995), nagrod臋 zespo艂ow膮 Prezydenta Miasta 艁odzi (1997) oraz honorow膮 nagrod臋 zespo艂ow膮 Zwi膮zku Gmin Regionu 艁贸dzkiego (1997) i nagrod臋 zespo艂ow膮 Prezydenta Miasta 艁odzi za podr臋cznik 艁贸d藕 i region Polski 艢rodkowej (2001). Za ca艂okszta艂t swojej dzia艂alno艣ci naukowej, edukacyjnej i organizacyjnej prof. Koter otrzyma艂 nast臋puj膮ce odznaczenia pa艅stwowe: Z艂oty Krzy偶 Zas艂ugi (1980), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1989), Krzy偶 Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1990) oraz Krzy偶 Oficerski Odrodzenia Polski (2005).
Opracowa艂: prof. dr hab. Mariusz Kulesza