Profesor dr hab. Danuta Urbaniak-Zaj膮c jest zwi膮zana z Uniwersytetem 艁贸dzkim od p贸艂 wieku. W 1976 r. rozpocz臋艂a studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym (kierunek pedagogika opieku艅czo-wychowawcza), ko艅cz膮c je z wyr贸偶nieniem. Po kilku latach pracy w instytucjach edukacyjno-opieku艅czych w 1984 r. zosta艂a zatrudniona w Katedrze Pedagogiki Spo艂ecznej (usytuowanej w贸wczas w strukturze Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego). W wyniku zmian organizacyjno-strukturalnych kontynuowa艂a prac臋 w Katedrze Bada艅 Edukacyjnych ju偶 na Wydziale Nauk o Wychowaniu.
Praca naukowa prof. Urbaniak-Zaj膮c koncentruje si臋 na dw贸ch obszarach: teorii i praktyce pedagogiki spo艂ecznej oraz metodologii bada艅 empirycznych. Pierwszy wi膮za艂 si臋 bezpo艣rednio z kierunkiem uko艅czonych studi贸w oraz tematyk膮 bada艅 prowadzonych w katedrze, w kt贸rej zosta艂a zatrudniona. Wczesne badania dotyczy艂y 艣rodowiskowych uwarunkowa艅 rozwoju i wychowania m艂odzie偶y, a p贸藕niejsze 鈥� teorii pedagogiki spo艂ecznej oraz uwarunkowa艅 profesji pedagogicznych. Przedmiotem kilkuletnich bada艅 by艂a rekonstrukcja kierunk贸w rozwoju teorii niemieckiej pedagogiki spo艂ecznej, zwie艅czonych monografi膮 pt. Pedagogika spo艂eczna w Niemczech. Stanowiska teoretyczne i problemy praktyki (艁贸d藕 2003). To znacz膮ce osi膮gni臋cie naukowe sta艂o si臋 podstaw膮 nadania jej przez Wydzia艂 Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Warszawskiego stopnia doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. Ukierunkowanie na rekonstruowanie i tworzenie modeli teoretycznych wyra藕nie ujawnia si臋 w kolejnym opracowaniu, zatytu艂owanym W poszukiwaniu teorii dzia艂ania profesjonalnego pedagog贸w. Badania rekonstrukcyjne (Krak贸w 2016), powsta艂ym w ramach projektu badawczego finansowanego ze 艣rodk贸w Narodowego Centrum Nauki (podstawa nadania tytu艂u profesora).
Drugi obszar prac badawczych to metodyka i metodologia bada艅 empirycznych nauk spo艂ecznych i jej stosowanie na gruncie bada艅 pedagogicznych. Pani Profesor by艂a inicjatork膮 i wsp贸艂redaktork膮 (z Jackiem Piekarskim) opracowania pt. Jako艣ciowe orientacje w badaniach pedagogicznych. Studia i materia艂y (艁贸d藕 2001), kt贸re jako pierwsze w polskiej pedagogice i jedno z pierwszych w naukach spo艂ecznych przybli偶a艂o w usystematyzowany spos贸b wybrane metody bada艅 jako艣ciowych. Kolejne publikacje umacnia艂y naukow膮 pozycj臋 prof. Urbaniak-Zaj膮c jako specjalistki w zakresie metodologii bada艅 empirycznych, szczeg贸lnie jako艣ciowych. Potwierdza j膮 tak偶e dwudziestoletnie cz艂onkostwo w Radzie Naukowej Seminari贸w Metodologii Pedagogiki.
Istotnym 藕r贸d艂em inspiracji badawczych by艂a wsp贸艂praca z niemieckimi pedagogami oraz liczne sta偶e naukowe w Uniwersytecie w Wuppertalu, Alice Salomon Fachhochschule f眉r Sozialarbeit und Sozialp盲dagogik Berlin, Fachhochschule Bielefeld oraz Uniwersytecie w Wiedniu. W semestrze zimowym 2008/2009 Danuta Urbaniak-Zaj膮c by艂a profesorem wizytuj膮cym w Uniwersytecie im. J. Gutenberga w Moguncji.
Profesor Urbaniak-Zaj膮c opublikowa艂a cztery monografie (w tym dwie we wsp贸艂autorstwie), wsp贸艂redagowa艂a 12 monografii wieloautorskich oraz przygotowa艂a ponad 100 artyku艂贸w w czasopismach naukowych i w pracach zbiorowych. Jest promotork膮 trzech doktorat贸w (wszystkie zosta艂y wyr贸偶nione), kilkuset magisteri贸w i licencjat贸w. Poza realizacj膮 grantu (鈥濳szta艂cenie akademickie pedagog贸w z perspektywy do艣wiadcze艅 zawodowych absolwent贸w i wymog贸w praktyki. W poszukiwaniu teorii dzia艂ania profesjonalnego鈥�), przyznanego przez Narodowe Centrum Nauki, uczestniczy艂a w sze艣ciu projektach finansowanych z funduszy strukturalnych UE. Dwukrotnie zosta艂a wybrana w sk艂ad Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk.
Nie do przecenienia s膮 efekty pracy organizacyjnej prof. dr hab. Danuty Urbaniak-Zaj膮c na rzecz Wydzia艂u Nauk o Wychowaniu, a tym samym Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Pierwsz膮 funkcj膮 by艂o kierowanie Studium Zaocznym Pedagogiki (2002鈥�2004), nast臋pnie pe艂nienie przez dwie kadencje (2005鈥�2009 i 2009鈥�2012) funkcji prodziekana Wydzia艂u Nauk o Wychowaniu. W 2012 r. spo艂eczno艣膰 wydzia艂u wybra艂a j膮 do kierowania nim 鈥� funkcj臋 dziekana pe艂ni艂a przez dwie kolejne kadencje (2012鈥�2016 i 2016鈥�2020). W tym okresie Rada Wydzia艂u uzyska艂a prawa do nadawania stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie pedagogika oraz doktora w dyscyplinie psychologia. Po zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wy偶szym i nauce przygotowywa艂a obie dyscypliny, a zw艂aszcza pedagogik臋, do pierwszej ewaluacji dyscyplin. W efekcie (ewaluacja odby艂a si臋 ju偶 po zako艅czeniu tej kadencji dzieka艅skiej) dyscyplina pedagogika otrzyma艂a kategori臋 A, natomiast psychologia B+. Warto te偶 wspomnie膰 o stabilizacji sytuacji finansowej Wydzia艂u Nauk o Wychowaniu na dobrym poziomie.
Profesor dr hab. Danuta Urbaniak-Zaj膮c przez dwie kadencje by艂a tak偶e cz艂onkini膮 Senatu oraz kilku komisji uczelnianych; cz艂onkini膮 Rady Szko艂y Doktorskiej Nauk Spo艂ecznych; kierowa艂a Zak艂adem Metod Bada艅 Jako艣ciowych w Katedrze Bada艅 Edukacyjnych (2005鈥�2019), a nast臋pnie Katedr膮 Bada艅 Edukacyjnych (2019鈥�2025).
Aktywno艣膰 Pani Profesor zosta艂a doceniona: otrzyma艂a Srebrny Krzy偶 Zas艂ugi, Medal Z艂oty za D艂ugoletni膮 S艂u偶b臋, nagrody Rektora U艁 za osi膮gni臋cia w badaniach naukowych oraz nagrody Rektora U艁 za dzia艂alno艣膰 organizacyjn膮.