Marek Zi贸艂kowski urodzi艂 si臋 w Poznaniu i z tym miastem zwi膮za艂 wi臋kszo艣膰 swojego 偶ycia naukowego. Dzisiaj jest jednym z najbardziej uznanych socjolog贸w polskich. Jako swoj膮 Alma Mater wybra艂 Uniwersytet 艁贸dzki, gdzie uko艅czy艂 najpierw socjologi臋 (1971), a nast臋pnie filozofi臋 (1976). Przez kr贸tki okres studiowa艂 r贸wnie偶 matematyk臋. W 1974 r. uzyska艂 na Uniwersytecie 艁贸dzkim stopie艅 doktora w zakresie socjologii, w 1980 r. habilitowa艂 si臋. W 1990 r. otrzyma艂 tytu艂 naukowy profesora. Zawodowo zwi膮zany z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, w 1993 r. obj膮艂 stanowisko profesora zwyczajnego na tej uczelni. Pracowa艂 r贸wnie偶 w Instytucie Studi贸w Politycznych PAN w Warszawie oraz w Szkole Wy偶szej Psychologii Spo艂ecznej w Warszawie, wyk艂ada艂 go艣cinnie m.in. w USA, Australii, Francji. Jest autorem kilkunastu ksi膮偶ek, takich jak: Znaczenie, interakcja, rozumienie; Wiedza, jednostka, spo艂ecze艅stwo; Mentalno艣膰 Polak贸w; Jednostka wobec w艂adzy; L鈥檌nteractionnisme symbolique; Przemiany interes贸w i warto艣ci spo艂ecze艅stwa polskiego, a tak偶e ponad 100 artyku艂贸w.
By艂 przewodnicz膮cym Komitetu Socjologii PAN i Rady Fundacji Centrum Badania Opinii Spo艂ecznej. Wsp贸艂redagowa艂 鈥濸rzegl膮d Socjologiczny鈥� (od 1991 r.) i 鈥濻tudia Socjologiczne鈥�. Cz艂onek Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, Pozna艅skiego Towarzystwa Przyjaci贸艂 Nauk, Komitetu Socjologii PAN, Biblioteki Narodowej, redakcji 鈥濳roniki Miasta Poznania鈥�, cz艂onek krajowy korespondent Polskiej Akademii Umiej臋tno艣ci. Pe艂ni艂 funkcj臋 wiceprzewodnicz膮cego Europejskiego Towarzystwa Socjologicznego.
Profesor Zi贸艂kowski wyr贸偶nia si臋 wyj膮tkow膮 aktywno艣ci膮 spo艂eczn膮 i obywatelsk膮. W latach 80. aktywnie dzia艂a艂 w 鈥濻olidarno艣ci鈥�, by艂 ekspertem Ministerstwa Edukacji Narodowej w latach 1990鈥�1993 oraz Komisji Europejskiej w Brukseli w 1992 r. Od 1996 do 2005 r. pe艂ni艂 funkcj臋 konsula honorowego Republiki Francuskiej w Poznaniu. By艂 senatorem VI, VII i VIII kadencji, w tym wicemarsza艂kiem Senatu RP. W latach 2015鈥�2018 by艂 powo艂any na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pe艂nomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Kr贸lestwie Maroka艅skim, akredytowany r贸wnie偶 w Mauretanii, w latach 2015鈥�2018 w Republice Zielonego Przyl膮dka, a w latach 2016鈥�2017 w Gwinei Bissau.