Doktor hab. Jan Sza艂a艅ski uko艅czy艂 studia magisterskie na Wydziale Filozofii Chrze艣cija艅skiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w 1962 r. W 1971 r. otrzyma艂 tytu艂 doktora nauk humanistycznych w zakresie psychologii na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego, na podstawie przed艂o偶onej rozprawy doktorskiej pt. Przekszta艂canie postawy wobec samego siebie w procesie resocjalizacji nieletnich przest臋pc贸w (promotorem by艂 prof. dr hab. Stanis艂aw Gerstmann). Stopie艅 doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych Jan Sza艂a艅ski uzyska艂 w 1990 r. na Wydziale Nauk Spo艂ecznych KUL, na podstawie og贸lnego dorobku naukowego i przedstawionej rozprawy habilitacyjnej pt. Samoocena m艂odzie偶y niedostosowanej spo艂ecznie oraz jej niekt贸re uwarunkowania i korelaty osobowo艣ciowe.
W latach 1986鈥1990, w ramach CPBP 08.3, zrealizowa艂 temat badawczy Spostrzeganie siebie i innych przez wychowank贸w zak艂ad贸w resocjalizacyjnych. Przeprowadzone badania mia艂y na celu ocen臋 efekt贸w wdra偶anego, autorskiego programu psychoterapeutyczno-wychowawczego ukierunkowanego na korekt臋 wadliwych postaw i zaburzonej osobowo艣ci wychowank贸w zak艂ad贸w poprawczych oraz m艂odzie偶owego o艣rodka wychowawczego. Wyniki wspomnianych oraz wcze艣niejszych bada艅 Jana Sza艂a艅skiego zosta艂y zaprezentowane w trzech autorskich monografiach: Resocjalizacja w zak艂adzie poprawczym (1978), Przeobra偶enia w spostrzeganiu ludzi u wychowank贸w zak艂ad贸w poprawczych i wychowawczych (1993) oraz wspomnianej rozprawie habilitacyjnej wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu 艁贸dzkiego w 1989 r. Ponadto, dr hab. Jan Sza艂a艅ski jest autorem i wsp贸艂autorem stu sze艣ciu artyku艂贸w naukowych i rozdzia艂贸w w monografiach zbiorowych, kt贸re zosta艂y opublikowane w j臋zyku polskim, angielskim i niemieckim.
W 1990 r. dr hab. Jan Sza艂a艅ski zosta艂 powo艂any do Komisji przy wiceministrze sprawiedliwo艣ci, zajmuj膮cej si臋 opracowaniem za艂o偶e艅 reformy zak艂ad贸w poprawczych. By艂 cz艂onkiem prezydium Zarz膮du Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego.
Doktor hab. Jan Sza艂a艅ski otrzyma艂 dziesi臋膰 nagr贸d Rektora U艁 (siedem za osi膮gni臋cia naukowe i trzy za osi膮gniecia dydaktyczne). Zosta艂 odznaczony Z艂otym Krzy偶em Zas艂ugi, Z艂otym Medalem za D艂ugoletni膮 S艂u偶b臋, Medalem Komisji Edukacji Narodowej i Odznak膮 Zas艂u偶onego dla Miasta 艁odzi.