Odnowienia Doktorat贸w Naukowych: Prof. Maria 艁awrynowicz
Profesor dr hab. Maria 艁awrynowicz uko艅czy艂a studia biologiczne na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Promotorem jej pracy magisterskiej z geobotaniki (1966) i doktorskiej z mykosocjologii (1971) by艂 prof. Jakub Mowszowicz. W 1984 r. uzyska艂a stopie艅 doktora habilitowanego, a w 1994 r. tytu艂 naukowy profesora. Prac臋 w Katedrze Systematyki i Geografii Ro艣lin U艁 rozpocz臋艂a w 1965 r. jeszcze jako studentka i pracowa艂a tam do przej艣cia na emerytur臋 w 2013 r. Jej nauczycielami byli Jakub Mowszowicz, Alina Skirgie艂艂o (UW) i W艂adys艂aw Wojewoda (UJ, PAN). By艂a kierownikiem: Pracowni Mykologii w Katedrze Botaniki (1986鈥�1993), Zak艂adu Mykologii (1993鈥�2013) oraz Katedry Algologii i Mykologii. Przez dwadzie艣cia lat kierowa艂a Studium Doktoranckim Ekologii i Ochrony 艢rodowiska U艁.
Badania prof. 艁awrynowicz dotycz膮: taksonomii, ekologii i mykogeografii europejskich gatunk贸w grzyb贸w podziemnych z rz臋d贸w Endogonales, Elaphomycetales i Tuberales i rodzaju Cenococcum; wyznaczenia p贸艂nocnej granicy wyst臋powania trufli w Europie; r贸偶norodno艣ci gatunkowej grzyb贸w wielkoowocnikowych teren贸w miejskich 艁odzi; wyr贸偶nienia strefowo艣ci i rozmieszczenia grzyb贸w mykoryzowych, saprotroficznych, paso偶ytniczych w ekosystemach obszar贸w zurbanizowanych; udzia艂u grzyb贸w makroskopowych w zbiorowiskach le艣nych Polski 艢rodkowej, Jurajskiego Parku Krajobrazowego i Rezerwatu Biosfery 鈥濨ory Tucholskie鈥�; monitoringu mykologicznego w d膮browach Europy (projekt czesko-polsko-w艂oski w ramach programu Copernicus, w kt贸rym kierowa艂a prac膮 siedmiu podzespo艂贸w w Polsce).
Na szczeg贸lne podkre艣lenie w艣r贸d dokona艅 prof. 艁awrynowicz zas艂uguje stworzenie warsztatu bada艅 mykologicznych w zakresie grzyb贸w makroskopowych w Uniwersytecie 艁贸dzkim (jest promotorem dziesi臋ciu rozpraw doktorskich i osiemdziesi臋ciu siedmiu magisterskich) oraz rozwini臋cie w zakresie tej problematyki bardzo o偶ywionej wsp贸艂pracy mi臋dzynarodowej. Profesor 艁awrynowicz utworzy艂a jedn膮 z najwi臋kszych w Europie wsp贸艂czesnych kolekcji (fungarium) oko艂o dw贸ch tysi臋cy gatunk贸w grzyb贸w podziemnych. Jest autork膮 lub wsp贸艂autork膮 ponad dwustu publikacji z zakresu mykologii i botaniki o charakterze taksonomicznym, florystycznym, fungistycznym, sozologicznym i z zakresu ochrony przyrody, zw艂aszcza ochrony zagro偶onych i rzadkich gatunk贸w grzyb贸w.
W latach 2002鈥�2013 Pani Profesor pe艂ni艂a funkcj臋 redaktora naczelnego czasopisma naukowego 鈥濧cta Mycologica鈥�. By艂a lub jest cz艂onkiem Rad Redakcyjnych: 鈥濨otanica Lithuanica鈥�, 鈥濿iadomo艣ci Botanicznych鈥�, 鈥濧cta Societatis Botanicorum Poloniae鈥�, 鈥濨iodiversity Research and Conservation鈥�, 鈥濬ragmenta Floristica et Geobotanica Polonica鈥�.
Profesor Maria 艁awrynowicz uczestniczy w spo艂ecznym ruchu naukowym, m.in. w Polskim Towarzystwie Botanicznym, 艁贸dzkim Towarzystwie Naukowym oraz Polskim Towarzystwie Mykologicznym. Uczestniczy艂a w strukturach organizacji nauki, m.in. w Komitecie Ochrony Przyrody PAN i Komitecie Botaniki PAN. Od 2004 r. jest cz艂onkiem Pa艅stwowej Rady Ochrony Przyrody. By艂a organizatork膮 47. Zjazdu PTB (1986). W 1992 r. z okazji 500-lecia odkrycia Ameryki, wsp贸艂organizowa艂a w Uniwersytecie 艁贸dzkim og贸lnopolsk膮 konferencj臋 po艂膮czon膮 z wystaw膮 鈥濺o艣liny pochodzenia ameryka艅skiego zadomowione w Polsce鈥�.
Prof. 艁awrynowicz odby艂a liczne sta偶e oraz wizyty naukowe w o艣rodkach botanicznych i mykologicznych w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Francji, Hiszpanii i Meksyku. Prowadzi mi臋dzynarodow膮 wsp贸艂prac臋 naukow膮 m.in. z International Mycological Association, International Union for Conservation of Nature (IUCN), Commision of Fungal Conservation, European Concil for Conservation of Fungi (w latach 1995鈥�1999 przewodnicz膮ca tej Rady). Jej ranga europejskiego mykologa zosta艂a uznana r贸wnie偶 przez nadanie nowemu rodzajowi grzyb贸w nazwy Lawrynomyces z rz臋du Hymenochaetales).
Za dzia艂alno艣膰 naukow膮 i organizatorsk膮 prof. 艁awrynowicz zosta艂a wyr贸偶niona cz艂onkostwem honorowym: Europejskiego Towarzystwa Mykologicznego, Polskiego Towarzystwa Botanicznego, Polskiego Towarzystwa Mykologicznego, tytu艂em Honorowego Redaktora czasopisma 鈥濧cta Mycologica鈥�. Posiada presti偶owe w naukowym 艣rodowisku przyrodnik贸w odznaczenia: Medal im. W艂adys艂awa Szafera (1992), Medal im. Boles艂awa Hryniewieckiego (2007), Medal Europejskiego Towarzystwa Mykologicznego (2019). Za dokonania naukowe otrzyma艂a tak偶e trzykrotnie nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego oraz kilkakrotnie nagrody Rektora U艁. Zosta艂a wyr贸偶niona m.in. Honorow膮 Odznak膮 Miasta 艁odzi, Z艂ot膮 Odznak膮 U艁, Z艂ot膮 Odznak膮 LOP. Posiada te偶 odznaczenia pa艅stwowe: Medal Komisji Edukacji Narodowej, Z艂oty Krzy偶 Zas艂ugi i Krzy偶 Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
Wa偶nym obszarem dzia艂alno艣ci prof. 艁awrynowicz jest Jej wyj膮tkowa aktywno艣膰 w zakresie ochrony przyrody oraz upowszechniania wiedzy mykologicznej. Jedn膮 z zas艂ug Pani Profesor jest przedstawienie w 1983 r. listy dwudziestu trzech gatunk贸w do obj臋cia ich ochron膮 prawn膮 w Polsce. Propozycja ta sta艂a si臋 podstaw膮 wydania rozporz膮dzenia w sprawie gatunkowej ochrony grzyb贸w, a Polska sta艂a si臋 pierwszym na 艣wiecie krajem, kt贸ry obj膮艂 ochron膮 gatunkow膮 grzyby. Wsp贸lnie z prof. W艂adys艂awem Wojewod膮 opracowa艂a 鈥濩zerwon膮 list臋 grzyb贸w wielkoowocnikowych zagro偶onych w Polsce鈥� (1986, 1992, 2006). Jest autork膮 licznych publikacji popularnonaukowych, prelekcji, wystaw i wyst膮pie艅 medialnych na temat ochrony grzyb贸w oraz kultury grzybobrania. Cieszy si臋 du偶ym uznaniem i autorytetem naukowym.
Oprac. Prof. Andrzej Grzywacz (SGGW)