91ÌÒÉ«

Jak popularyzacja otwiera naukowe myślenie – wystąpienie prof. Krzysztofa Pabisa na konferencji UAM w Poznaniu

Wystąpienie prof. Krzysztofa Pabisa, prorektora Uniwersytetu �ódzkiego ds. popularyzacji nauki i kształcenia, zatytułowane „Poezja rzeczywistości: jak popularyzacja otwiera naukowe myślenie� zainaugurowało obrady konferencji „Science communication – sztuka komunikowania nauki�, zorganizowanej przez Centrum Marketingu Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Uczestniczyli w niej badacze, dziennikarze, edukatorzy i twórcy internetowi, którym zależy na tym, by mówić o nauce w sposób ciekawy, zrozumiały oraz inspirujący.

Opublikowano: 10 listopada 2025

Prof. Krzysztof Pabis przypomniał, że od kilku lat spada zaufanie społeczeństwa do nauki i naukowców. Aż 99 procent badaczy zajmujących się zmianami klimatycznymi mówi, że człowiek jest za nie odpowiedzialny, tymczasem ponad połowa Polaków uważa, że to nieprawda. Z drugiej strony inne sondaże pokazują, że nawet 80 procent obywateli chce, by naukowcy przekazywali im wiedzę. Problemem okazuje się komunikacja, bo nauka jest trudna i staje się coraz trudniejsza.

– Mówi siÄ™ o tym od dawna. W „Natureâ€� w latach 90. ukazaÅ‚ siÄ™ artykuÅ‚, który mówiÅ‚, że jÄ™zyk publikacji naukowych staje siÄ™ coraz bardziej nieprzystÄ™pny. Teraz jest jeszcze gorzej. Jestem teoretycznie przygotowany, żeby odkodowywać treÅ›ci naukowe, ale spotykam siÄ™ z tytuÅ‚ami artykułów dotyczÄ…cych biologii, które sÄ… dla mnie zagadkÄ…. I nie tylko dla mnie. Analizy pokazujÄ…, że bariera jÄ™zykowa uniemożliwia realny transfer wiedzy z uczelni do spoÅ‚eczeÅ„stwa 

– mówił prof. Pabis

Jego zdaniem to nauka stworzyła nowoczesny świat i z jej zdobyczy korzystamy na co dzień. Dlatego tak ważne jest, by społeczeństwo ufało sprawdzonej wiedzy i jej nie odrzucało. Żeby tak się stało, naukowcy powinni pokonać mity i nieprawdziwe przekonania mówiące np. o tym, że nie da się mówić w sposób przystępny o badaniach, a dobry popularyzator nie jest wybitnym naukowcem. Profesor Pabis przywołał przykłady: noblistów, fizyków Richarda Feynmana i Carla Wiemana oraz uznanych badaczy jak neurobiolog Robert Sapolsky.

OtwierajÄ…c konferencjÄ™ prorektor ds. współpracy miÄ™dzynarodowej, prof. UAM RafaÅ‚ Witkowski podkreÅ›liÅ‚, że to pierwsza konferencja tego typu organizowana przez UAM, która ma być poczÄ…tkiem dalszych dziaÅ‚aÅ„ zwiÄ…zanych z popularyzowaniem nauki.  

– Można zapytać, po co tu jesteśmy? Każdy z nas ma przecież mnóstwo innych obowiązków. Powodów jest wiele, ale z mojego – historycznego – punktu widzenia najważniejszy jest jeden: nie ma dobrze funkcjonującego społeczeństwa demokratycznego bez wiedzy. Nie jesteśmy samotną wyspą – żyjemy w społeczeństwie. I jeśli chcemy, by obywatele podejmowali mądre decyzje, zwłaszcza przy urnach wyborczych, musimy im tę wiedzę przekazywać

– przekonywał prof. Witkowski.

Na Uniwersytecie Å�ódzkim rozumiemy, że wiedza nabiera peÅ‚nego znaczenia dopiero wtedy, kiedy siÄ™ niÄ… dzielimy. Dlatego nasi badacze i badaczki, osoby studiujÄ…ce i zajmujÄ…ce siÄ™ popularyzacjÄ… angażujÄ… siÄ™ w setki dziaÅ‚aÅ„: od realizacji podcastów i filmów, przez organizacjÄ™ i udziaÅ‚ w otwartych wykÅ‚adach, spotkaniach w bibliotekach i muzeach, aż po festiwale nauki, wystawy, konkursy i projekty skierowane do szkół.  

Popularyzacja na Uniwersytecie �ódzkim to nie tylko forma edukacji. To wyraz odwagi w stawianiu pytań, ciekawości w odkrywaniu złożoności świata, zaangażowania w rzetelne i odpowiedzialne działania, współpracy, która łączy ludzi nauki, osoby studiujące i otaczającą nas społeczność, oraz szacunku wobec różnorodności i otwartości, jakie wzmacniają naszą wspólnotę.

Jako jedna z największych uczelni w Polsce, Uniwersytet �ódzki z dumą pozycjonuje się jako lider działań popularyzatorskich – miejsce, w którym nauka nie jest zamknięta w murach akademii, ale żyje w dialogu ze społeczeństwem.

MateriaÅ‚: UAM w Poznaniu 
Opracowanie: Biuro Prasowe UÅ� 
ZdjÄ™cia: WÅ‚adysÅ‚aw Gardasz, Martyna PÅ‚aczek (UAM) 
 

Opublikowano: Marcin Kowalczyk

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

© 2009-2026, 91ÌÒÉ«