Bezcenne archiwalia po ppor. Stanis艂awie Ochockim
Z inicjatywy dr. Wojciecha Marciniaka do zbior贸w trafi艂a niezwykle cenna kolekcja osobista ppor. Stanis艂awa Ochockiego 鈥� adwokata urodzonego w Pabianicach, szefa s膮downictwa wojskowego Okr臋gu Wile艅skiego Armii Krajowej. W czasie wojny Ochocki kierowa艂 Wojskowym S膮dem Specjalnym w Wilnie, a pod koniec okupacji, dzia艂aj膮c w konspiracji i w porozumieniu z rz膮dem RP w Londynie, wsp贸艂organizowa艂 ewakuacj臋 ludno艣ci polskiej z Litewskiej SRR. W rzeczywisto艣ci umo偶liwia艂 on tysi膮com os贸b ucieczk臋 przed terrorem NKWD, ratuj膮c m.in. 偶o艂nierzy AK, artyst贸w i naukowc贸w, kt贸rzy po wojnie zwi膮zali si臋 tak偶e z Uniwersytetem 艁贸dzkim.
Aresztowany w 1945 r. przez NKGB, by艂 wi臋ziony w 艂agrze na Workucie. Do Polski powr贸ci艂 w 1956 r., zmar艂 w 1977 r. w Olsztynie. W imieniu spo艂eczno艣ci U艁 z艂o偶ono kwiaty i znicze na jego grobie. Przekazane Archiwum materia艂y obejmuj膮 m.in. wspomnienia, wiersze, fotografie oraz listy pisane z 艂agr贸w do matki.
Historyczny sztandar Zwi膮zku Sybirak贸w
Kolejnym wyj膮tkowym darem Archiwum jest oryginalny sztandar Zwi膮zku Sybirak贸w z 1928 r., u偶ywany przez 艂贸dzkie 艣rodowisko Sybirak贸w do 1939 r. W czasie wojny i w okresie powojennym by艂 on ukrywany przez ks. Kazimierza Gawro艅skiego, a w 1989 r. przekazany odradzaj膮cej si臋 organizacji by艂ych zes艂a艅c贸w. Sztandar zostanie poddany pracom konserwatorskim, a nast臋pnie wyeksponowany w nowej siedzibie Archiwum Sybirak贸w U艁.
Uroczysto艣ci, edukacja i popularyzacja historii
Od wrze艣nia dr Wojciech Marciniak bra艂 udzia艂 w licznych uroczysto艣ciach upami臋tniaj膮cych losy zes艂a艅c贸w, m.in. przed Pomnikiem P臋kni臋tego Serca (10 wrze艣nia) oraz podczas obchod贸w Dnia Sybiraka w Archikatedrze 艁贸dzkiej i na cmentarzu Zarzew (17 wrze艣nia). 7 listopada odby艂y si臋 tak偶e warsztaty i spotkanie ze 艣wiadkami historii w Zespole Szk贸艂 Geodezyjno-Technicznych im. Sybirak贸w w 艁odzi, po艂膮czone z prelekcj膮 historyczn膮.
Artyku艂 naukowy w portalu 鈥炁歸iat Sybiru鈥�
Istotnym elementem aktywno艣ci dr Wojciecha Marciniaka na rzecz upami臋tnienia los贸w Sybirak贸w jest . Tekst przygotowano w zwi膮zku z 80. rocznic膮 rozpocz臋cia akcji przesiedle艅czo-repatriacyjnych ludno艣ci polskiej z ZSRR oraz przy艂膮czenia ziem zachodnich i p贸艂nocnych do Polski. Przypomina dramatyczne losy Polak贸w zsy艂anych do ZSRR oraz skomplikowane i cz臋sto bolesne drogi ich powrot贸w do Ojczyzny. Zapraszamy do lektury!
Plany na kolejne miesi膮ce
W 2026 roku wznowiony zostanie program resocjalizacyjny w Areszcie 艢ledczym nr 1 w 艁odzi, w ramach kt贸rego co miesi膮c prowadzone b臋d膮 prelekcje popularnonaukowe. Ponadto dr Wojciech Marciniak z艂o偶y艂 wniosek grantowy w konkursie 鈥濱zby Pami臋ci鈥� Narodowego Instytutu Muze贸w, kt贸rego celem jest przygotowanie sta艂ej wystawy po艣wi臋conej Sybirakom.
O kolejnych inicjatywach podejmowanych w ramach Archiwum Sybirak贸w b臋dziemy informowa膰 w kolejnych materia艂ach.