Centralnym punktem narracji jest symboliczny słup ogłoszeniowy, na którym zamiast klasycznych zarzutów kryminalnych pojawiają się „listy gończe� dokumentujące działalność uznawaną przez pruski aparat państwowy za wywrotową. Edukacja, rozwój spółdzielczości, przedsiębiorczość czy nowoczesne rolnictwo – to właśnie te działania stawały się przedmiotem podejrzeń i kontroli. W tej perspektywie miejsca takie jak Bazar, banki ludowe czy kółka rolnicze odsłaniają swoje drugie oblicze: są nie tylko instytucjami społecznymi i gospodarczymi, lecz także autentycznymi centrami narodowej mobilizacji, w których zachęcano do lektury polskiej prasy, wspierania rodzimych inicjatyw oraz aktywnego uczestnictwa w życiu wspólnoty.

Integralną częścią ekspozycji są symboliczne instalacje z „dowodami winy�, czekające na odkrycie przez zwiedzających. Pokazują one, w jaki sposób pozornie zwyczajne przedmioty mogły stawać się narzędziami pracy organicznej – instrumentami budowania świadomości społecznej i utrwalania polskiej tożsamości. To właśnie dzięki nim codzienność nabiera nowego znaczenia, a historia zyskuje wymiar bliski współczesnemu odbiorcy.
Wystawa w nieoczywisty sposób opowiada o organicznikach – ludziach, którzy zamiast walki zbrojnej wybrali wytrwałą pracę u podstaw. Inspiruje do refleksji nad wartościami, które im przyświecały: odpowiedzialnością społeczną, solidarnością i konsekwencją działania. Jednocześnie zachęca do dalszego odkrywania ich dziedzictwa poprzez podążanie Szlakiem Pracy Organicznej w Wielkopolsce, gdzie historia ta wciąż pozostaje żywa i namacalna.
Wystawa nie jest typową lekcją historii — to inspirująca opowieść o odwadze, społecznej energii i sile codziennych działań.

Wystawę można oglądać do 28 sierpnia 2026
Wstęp wolny
Organizatorzy wystawy:
Pałac Generała Dąbrowskiego w Winnej Górze
Szlak Pracy Organicznej
Wielkopolska
Instytucja Kultury Samorządu Województwa Wielkopolskiego
Biblioteka Uniwersytetu �ódzkiego
Dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego