Tegoroczna nagroda w dziedzinie chemii dotyczy tego, by nie komplikowa膰 nadmiernie spraw, a zamiast tego pracowa膰 z tym, co 艂atwe i proste. Funkcjonalne cz膮steczki mo偶na zbudowa膰 nawet id膮c prost膮 drog膮
uzasadni艂 Johan 脜qvist, przewodnicz膮cy Komitetu Noblowskiego w dziedzinie chemii.
Przyznanie Nagrody Nobla w dziedzinie chemii 2022 komentuje dr hab. 艁ukasz P贸艂torak, prof. U艁 z :
Spo艂eczno艣膰 chemik贸w na ca艂ym 艣wiecie 艣wi臋tuje ten wyj膮tkowy dla nas dzie艅. Komitet Noblowski og艂osi艂, i偶 tegoroczna Nagroda Nobla w dziedzinie chemii trafia do Carolyn R. Bertozzi, Morten Meldal oraz K. Barry Sharpless za opracowanie reakcji typu 鈥瀋lick鈥� oraz chemi臋 bioortogonaln膮. Cho膰 przyk艂ad贸w 鈥瀋lick-ania鈥� jest wiele, chemicy na ca艂ym 艣wiecie najcz臋艣ciej si臋gaj膮 po reakcj臋 cykloaddycji azydk贸w i alkin贸w katalizowan膮 przez jony miedzi. Reakcja ta pozwala na bardzo prost膮 i wydajn膮 syntez臋 nowych zwi膮zk贸w a tak偶e wydawa艂oby si臋 niesko艅czone mo偶liwo艣ci molekularnego 鈥瀌ekorowania鈥� rozmaitych powierzchni. Reakcje te bardzo cz臋sto towarzysz膮 opracowywaniu nowych materia艂贸w czy te偶 nadawaniu nowych w艂a艣ciwo艣ci zwi膮zkom biologicznie czynnym.
Nagroda ta jest w pe艂ni zas艂u偶ona, co wi臋cej oczekiwana przez 艣rodowisko naukowe
podsumowuje badacz.
"Click chemistry" (鈥瀋hemia klikni臋膰") jest terminem wymy艣lonym przez K. Barry'ego Sharplessa. Okre艣la syntez臋 chemiczn膮, w kt贸rej zachodz膮 szybkie i skuteczne reakcje mi臋dzy ma艂ymi cz膮steczkami pozwalaj膮ce tworzy膰 nawet skomplikowane zwi膮zki w prosty spos贸b.
Z kolei termin chemia bioortogonalna odnosi si臋 reakcji chemicznych, kt贸re mog膮 zachodzi膰 w 偶ywych uk艂adach bez zak艂贸cania natywnych proces贸w biochemicznych. Ten termin wymy艣li艂a Carolyn R. Bertozzi w 2003 roku.
Dla Barry'ego Sharplessa jest to druga Nagroda Nobla z chemii. Pierwsz膮 otrzyma艂 w 2001 roku za badania, kt贸re wykorzystano do syntezy lek贸w nasercowych - tzw. beta-bloker贸w.
Trwa 鈥濬estiwal noblowski" 2022
W poniedzia艂ek Tydzie艅 Noblowski rozpocz膮艂 si臋 tradycyjnie od przyznania Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii, kt贸r膮 otrzyma艂 prof. Svante P盲盲bo 鈥瀦a odkrycia dotycz膮ce genom贸w wymar艂ych hominin贸w i ewolucji cz艂owieka":
Prof. Svante P盲盲bo, niedawny go艣膰 specjalny U艁, z Nagrod膮 Nobla!
Wyk艂ad noblisty prof. Svante P盲盲bo w Uniwersytecie 艁贸dzkim
We wtorek poznali艣my laureat贸w z fizyki. Nagrod臋 otrzymali Alain Aspect, John F. Clauser i Anton Zeilinger. Komitet Noblowski uhonorowa艂 naukowc贸w za prace dotycz膮ce mechaniki kwantowej.
Nagroda Nobla 2022 z fizyki. Mechanika kwantowa wci膮偶 odkrywana na nowo
Materia艂 藕r贸d艂owy: Nobelprize.org; dr hab. 艁ukasz P贸艂torak, prof. U艁; redakcja: Centrum Promocji U艁