Tak rado艣膰 z uchwalenia Konstytucji 3 Maja wyobra偶a艂 sobie Jan Matejko.
Po mszy 艣wi臋tej znicze pami臋ci pod pomnikiem Jana Paw艂a II z艂o偶yli przedstawiciele organizacji kombatanckich, politycznych i wyznaniowych, nast臋pnie odby艂a sie uroczysta zmiana warty przy Grobie Nieznanego 呕o艂nierza, a znaczenie Konstytucji 3 Maja podkre艣艂i艂 w swym przem贸wieniu wojewoda 艂贸dzki Karol M艂ynarczyk. Odczytano te偶 apel pami臋ci Or臋偶a Polskiego.
Po salwie honorowej delegacje organizacji i instytucji uczestnicz膮cych w uroczystych obchodach Narodowego 艢wi臋ta Trzeciego Maja w 艁odzi sk艂ada艂y przed p艂yt膮 Grobu Nieznanego 呕o艂nierza wie艅ce i wi膮zanki kwiat贸w. Spo艂eczno艣膰 akademick膮 艁odzi reprezentowali prof. El偶bieta 呕膮dzi艅ska, rektor Uniwersytetu 艁贸dzkiego i prof. Krzysztof J贸藕wik, rektor Poltechniki 艁贸dzkiej. Uroczysto艣膰 zako艅czy艂a defilada ul. Piotrkowsk膮 oddzia艂贸w wojska, policji i stra偶y miejskiej.
W imieniu spo艂eczno艣ci swoich uczelni 艁odzi kwiaty przed Grobem Nieznanego 呕o艂nierza z艂o偶yli prof. El偶bieta 呕膮dzi艅ska, rektor U艁 i prof. Krzysztof J贸藕wik, rektor P艁.
艢wi臋to Narodowe Trzeciego Maja upami臋tnia uchwalenie przez Sejm Czteroletni w 1791 roku pierwszej w Europie i drugiej na 艣wiecie Konstytucji reguluj膮cej organizacj臋 w艂adz Rzeczypospolitej, okre艣laj膮cej prawa i obowi膮zki obywateli. Cho膰 kszta艂towa艂a ustr贸j zaledwie przez kilkana艣cie miesi臋cy, sta艂a si臋 nadziej膮 na zachowanie niezawis艂o艣ci pa艅stwa polskiego. 艢wi臋to symbolizuje tak偶e przywi膮zanie Polak贸w do wolno艣ci i samostanowienia. Jest wyrazem wdzi臋czno艣ci wobec tych, kt贸rzy w najtrudniejszych czasach mieli odwag臋 broni膰 polskiej pa艅stwowo艣ci.
Mimo ostrych konflikt贸w i niepewno艣ci, reformatorzy Sejmu Czteroletniego potrafili stworzy膰 dokument konstruuj膮cy nowy ustr贸j Rzeczypospolitej, nawi膮zuj膮cy do nowoczesnych idei o艣wiecenia, a jednak zgodny z tradycj膮.
Konstytucja majowa, cho膰 nie by艂a obszernym dokumentem, gruntownie zmienia艂a Rzeczpospolit膮. Wprowadza艂a tr贸jpodzia艂 w艂adzy i, po raz pierwszy w polskiej historii, poj臋cie suwerenno艣ci narodu, w sk艂ad kt贸rego wchodzi艂a nie tylko ju偶 polska szlachta. Zachowywa艂a przywileje tej ostatniej, ale dawa艂a r贸wnie偶 nowe wolno艣ci mieszczanom. Nie znosi艂a podda艅stwa, ale bra艂a ch艂op贸w pod opiek臋 prawa. Ustanawia艂a odpowiedzialno艣膰 ministr贸w przed kadencyjnym Parlamentem, z艂o偶onym z pos艂贸w 鈥� od teraz reprezentant贸w ca艂ego narodu. Zastrzega艂a niemo偶no艣膰 wykonywania w艂adzy s膮downiczej przez kr贸la i rz膮d. Uchwalona z katolicyzmem jako religi膮 panuj膮c膮, ale zasad膮 tolerancji religijnej i wolno艣ciami dla Polak贸w innych wyzna艅. Zmienia艂a ustr贸j z monarchii elekcyjnej na dziedziczn膮.
O Konstytucji 3 Maja, jej znaczeniu w momencie uchwalenia i symbolice, jak膮 niesie dla wsp贸艂czesnych, opowiada dr Andrzej Kompa z . M贸wi te偶 o ma艂o znanych zapisach Konstytucji, kt贸re, gdyby Rzeczpospolita Obojga Narod贸w nie upad艂a, mog艂y doprowadzi膰 do ciekawej sytuacji na szczytach w艂adzy.
Tekst: Centrum Komunikacji i PR U艁
Zdj臋cia: U艁