Publikacja (red. Hans-J眉rgen B枚melburg, Marlene Klatt) prezentuje wyb贸r dokument贸w pozwalaj膮cych przyjrze膰 si臋 przemianom, jakie zachodzi艂y w mie艣cie po rozpocz臋ciu okupacji niemieckiej we wrze艣niu 1939 roku. Zebrane 艣wiadectwa pokazuj膮 艁贸d藕 z perspektywy os贸b nale偶膮cych do niemieckiej spo艂eczno艣ci miasta 鈥� ich pogl膮dy, do艣wiadczenia, kariery i stosunek do bie偶膮cych wydarze艅.
Wydanie otwieraj膮 teksty Kajetana Stobieckiego i Krystyny Radziszewskiej, wprowadzaj膮ce w problematyk臋 艁odzi jako miejsca przymusowych migracji oraz ukazuj膮ce kontekst historyczny prezentowanych 藕r贸de艂.
W ksi膮偶ce znalaz艂y si臋 materia艂y dotycz膮ce m.in.:
- zaj臋cia 艁odzi i wprowadzenia polityki segregacji w 1939 roku
- osiedlania w 艁odzi Niemc贸w ba艂tyckich i wo艂y艅skich
- Niemieckiej Listy Narodowej i polityki narodowo艣ciowej
- postrzegania 呕yd贸w i 艂贸dzkiego getta
- schy艂ku niemieckiej okupacji 艁odzi w latach 1944鈥�1945.
Dla niemieckich mieszka艅c贸w 艁odzi okupacja oznacza艂a z ednej strony oczywiste uprzywilejowanie w stosunku do pozosta艂ych grup, z drugiej za艣 przymusow膮 re-germanizacj臋 pod艂ug nazistowskich wzorc贸w oraz nierzadko alienacj臋 od w艂asnej historii i to偶samo艣ci. Cho膰 traktowani znacznie lepiej ni偶 ich polscy s膮siedzi, 艂贸dzcy Niemcy znajdowali si臋 na podrz臋dnej pozycji w stosunku do przybysz贸w z Rzeszy, a tak偶e pa艅stw ba艂tyckich, kt贸rzy osiedlali si臋 w mie艣cie i ego okolicach, zajmuj膮c domy po wysiedlonych 呕ydach i Polakach. Wraz z przesiedleniami Niemc贸w i wysiedleniami Polak贸w, a nast臋pnie eksterminacj膮 呕yd贸w ros艂a liczba niemieckich mieszka艅c贸w 艁odzi oraz ich odsetek w og贸le ludno艣ci. Jednocze艣nie grupa ta stawa艂a si臋 coraz bardziej zr贸偶nicowana i wewn臋trznie zhierarchizowana, co nierzadko prowadzi艂o do konflikt贸w
鈥� wyja艣nia we wst臋pie Kajetan Stobiecki.
Publikacja stanowi cenne 藕r贸d艂o do bada艅 nad histori膮 艁odzi w okresie II wojny 艣wiatowej, a zgromadzone dokumenty pozwalaj膮 lepiej pozna膰 z艂o偶one relacje narodowo艣ciowe i spo艂eczne kszta艂tuj膮ce 偶ycie miasta pod niemieck膮 okupacj膮.
Publikacj臋 sfinansowano ze 艣rodk贸w Funduszu na rzecz Nauki Polskiej w ramach nagrody Copernicus 2022 dla Krystyny Radziszewskiej.