Nauka i refleksja o wielowiekowym s膮siedztwie
Jednym z kluczowych punkt贸w programu by艂 wyk艂ad prof. Ma艂gorzaty Domagalskiej 鈥濴utomierski sztetl 鈥� trzy wieki s膮siedztwa鈥�, po艣wi臋cony historii relacji polsko-偶ydowskich w regionie. O zwi膮zkach Lutomierska z 艁odzi膮 opowiedzia艂a r贸wnie偶 Sylwia Michniewska, pokazuj膮c szerszy kontekst historyczny i spo艂eczny funkcjonowania dawnych wsp贸lnot. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. Rektor Uniwersytetu 艁贸dzkiego prof. Rafa艂 Matera, a tak偶e przedstawiciele Wydzia艂u Filologicznego: prof. Rafa艂 Zar臋bski (Dziekan Wydzia艂u Filologicznego U艁), prof. Ewa Koby艂ecka Piwo艅ska, dr Piotr Kr臋zel, prof. Krystyna Pietrych, dr Jadwiga Goniewicz oraz prof. Joanna Jab艂kowska.
Wirtualna synagoga powr贸ci艂a do Lutomierska
Szczeg贸lne zainteresowanie wzbudzi艂a prezentacja wirtualnej rekonstrukcji drewnianej synagogi z 1765 roku, przygotowana przez prof. Rafa艂a Szrajbera z Politechniki 艁贸dzkiej (z wprowadzeniem Roberta Szczerbaniaka). Budowla, b臋d膮ca jednym z najcenniejszych przyk艂ad贸w drewnianej architektury sakralnej, sp艂on臋艂a w 1915 roku, jednak dzi臋ki nowoczesnej technologii mog艂a symbolicznie 鈥瀙owr贸ci膰鈥� do przestrzeni miasta.
Jednym z najbardziej poruszaj膮cych element贸w wydarzenia by艂a wystawa prac uczni贸w Szko艂y Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Kazimierzu. Pod kierunkiem mgr Katarzyny Ko艂odziejczak-Kosteckiej oraz artysty plastyka Jakuba Stecyka ze Stowarzyszenia Doliny Neru dzieci odtworzy艂y w formie malarskiej dawn膮 lutomiersk膮 synagog臋.
Uczniowie pracowali zespo艂owo nad jej poszczeg贸lnymi elementami 鈥� fasad膮, ornamentami i detalami wn臋trza 鈥� tworz膮c wsp贸ln膮, wielkoformatow膮 kompozycj臋. Projekt pokaza艂, 偶e historia mo偶e by膰 nie tylko opowiadana, ale tak偶e tworzona na nowo poprzez sztuk臋 i edukacj臋.
G艂os, kt贸ry nadaje znaczenie pami臋ci
Szczeg贸lnym momentem uroczysto艣ci by艂 list kardyna艂a Grzegorza Rysia, skierowany do uczestnik贸w wydarzenia. Podkre艣li艂 on znaczenie pami臋ci o 鈥濻tarszych Braciach w wierze鈥� oraz potrzeb臋 dialogu i odpowiedzialnego budowania wsp贸lnej historii.
鈥濴utomierski sztetl鈥� sta艂 si臋 przestrzeni膮 spotkania pami臋ci, sztuki i wsp贸lnoty 鈥� pr贸b膮 przywr贸cenia g艂osu tym, kt贸rzy przez dekady pozostawali jedynie w 艣ladach historii. Dzi臋ki wsparciu Stowarzyszenia 呕ydowski Instytut Historyczny, Stowarzyszenia Doliny Neru, Instytutu Tolerancji oraz Centrum Bada艅 Kultury 呕ydowskiej im. Chavy Rosenfarb, uda艂o si臋 stworzy膰 wydarzenie, kt贸re 艂膮czy przesz艂o艣膰 z tera藕niejszo艣ci膮 i pozwala j膮 na nowo opowiedzie膰.
Fot. Krzysztof Staro艅, Aniela Szczerbaniak