Samotny i niezrozumiany Ojciec Niepodleg艂o艣ci
By si臋 o tym przekona膰, wystarczy dokona膰 bilansu ksi膮偶ek, film贸w, ulic, i pomnik贸w dedykowanych Pi艂sudskiemu, Dmowskiemu, Paderewskiemu, Witosowi, czy Daszy艅skiemu. Sytuacj臋 t臋 zwykle t艂umaczy si臋 tym, 偶e jako romantyk, a zarazem "silny" przyw贸dca, d膮偶膮cy do naprawy pa艅stwa, Komendant jest bliski mentalno艣ci Polak贸w. Je艣li tak jest, to doprawdy prawdziwy paradoks.
Okazuje si臋 ni mniej, ni wi臋cej, 偶e zawdzi臋cza艂 i zawdzi臋cza on sw膮 popularno艣膰 w艣r贸d rodak贸w cechom i intencjom, kt贸re鈥� nigdy nie by艂y mu bliskie! Pi艂sudski nie by艂 bowiem romantykiem. Je艣li ju偶 to - kolejny oksymoron! - romantycznym realist膮. Romantyzm przejawia艂 si臋 w wyznaczaniu maksymalistycznego strategicznego celu: suwerennej i bezpiecznej Polski. Realizm - w pragmatycznej, koniunkturalnej, wr臋cz oportunistycznej taktyce, maj膮cej umo偶liwi膰 jego osi膮gni臋cie.
To ta paradoksalna mieszanka sprawia艂a, i偶 w zale偶no艣ci od zmieniaj膮cych si臋 okoliczno艣ci dawny lider socjalist贸w stawia艂 w obliczu wojny na oddzia艂y strzeleckie i ide臋 Legion贸w, a urodzony dyktator zarz膮dza艂 najpierw wybory do Sejmu Ustawodawczego (by zwi膮za膰 obywateli z pa艅stwem, a przy tym da膰 w艂adzom RP demokratyczn膮 legitymacj臋 i mi臋dzynarodowe uznanie w dobie konferencji pokojowej w Pary偶u w 1919 r.), a p贸藕niej z broni膮 w r臋ku obali膰 "sejmokracj臋" i zaprowadzi膰 rz膮dy autorytarne.
Czy jednak przewr贸t majowy mia艂 by膰 w istocie wst臋pem do naprawy pa艅stwa? Dlaczego w takim razie - z g贸ry przepraszam ura偶onych - rasowe "zwierz臋 polityczne", jakim by艂 Pi艂sudski (zgadzali si臋 co do tego nawet jego wrogowie) lekcewa偶y艂 plany nowej konstytucji, kwesti臋 mniejszo艣ci narodowych i kluczowe zagadnienie spo艂eczno-gospodarcze jakim by艂a reforma rolna?! Dlaczego skupi艂 si臋 jedynie na problemach armii i dyplomacji?!
Poniewa偶 - stanowi艂o to o tragicznej (w i艣cie szekspirowskim stylu) samotno艣ci "ojca" niepodleg艂o艣ci w艣r贸d rodak贸w, adoruj膮cych go za odbudow臋 Rzeczypospolitej - zdawa艂 sobie spraw臋, 偶e w obliczu kr贸tkiego antraktu pomi臋dzy wojennymi kataklizmami, za jaki uwa偶a艂 mi臋dzywojnie, przewiduj膮c kolejny wielki zbrojny konflikt, czasu na napraw臋 pa艅stwa nie ma! 呕e priorytetem jest zorganizowanie armii i zawi膮zanie sojuszy. 呕e celebrowana przez Polak贸w niepodleg艂o艣膰 mo偶e okaza膰 si臋 kr贸tk膮 opowie艣ci膮 bez happy-endu鈥�
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki i nauk 艣cis艂ych. Wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba studiuj膮cych tutaj obcokrajowc贸w, a polscy studenci poznaj膮 Europ臋, Azj臋, czy wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.
Zobacz nasze projekty naukowe na
Zapraszamy na stron臋 Biura Prasowego U艁:
Autor: prof. Przemys艂aw Waingertner Redakcja: Centrum Promocji U艁