EHRI-ERIC to pierwsza ponadnarodowa organizacja skupiaj膮ca kluczowe europejskie instytucje zajmuj膮ce si臋 dokumentacj膮 i badaniami nad Zag艂ad膮. Polskim koordynatorem tej struktury jest 呕ydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, kt贸ry wsp贸lnie z Centrum Bada艅 nad Zag艂ad膮 呕yd贸w IFiS PAN oraz utworzy艂 krajow膮 struktur臋 w ramach EHRI-ERIC. Nadz贸r nad polskim w臋z艂em EHRI (EHRI-PL) sprawowa膰 b臋dzie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Za艂o偶enia programowe EHRI-ERIC
W艣r贸d cel贸w nowoutworzonego konsorcjum nale偶y wymieni膰 m.in. zapewnienie szerokiego mi臋dzynarodowego dost臋pu do 藕r贸de艂 archiwalnych dotycz膮cych Zag艂ady czy nawi膮zywanie i zacie艣nianie wsp贸艂pracy przez badaczy i badaczki tego tematu z kraju i zagranicy, wytyczanie nowych kierunk贸w bada艅 i podej艣膰 metodologicznych, a tak偶e wsparcie dla os贸b zajmuj膮cych si臋 badaniami Zag艂ady.
Badania nad Zag艂ad膮 prowadzone s膮 na ca艂ym 艣wiecie. Wymiana pogl膮d贸w i opinii pomi臋dzy badaczami i badaczkami z r贸偶nych o艣rodk贸w ma kluczowe znaczenie dla rozwoju tej subdyscypliny studi贸w 偶ydowskich. Wa偶ne jest to tak偶e ze wzgl臋du na rozproszenie 藕r贸de艂. Materia艂y dotycz膮ce Zag艂ady 鈥� czy to oryginalne dokumenty, czy 藕r贸d艂a wywo艂ane (jak np. nagrania z relacjami ocala艂ych) by艂y zbierane zar贸wno w Europie, w obu Amerykach i Australii. Tylko pr贸ba dotarcia do mo偶liwie wszystkich wa偶nych kolekcji archiwalnych pozwala opisa膰 historie z czas贸w wojny
鈥� m贸wi dyrektor 呕ydowskiego Instytutu Historycznego i adiunkt w Centrum Bada艅 呕ydowskich U艁 dr Micha艂 Tr臋bacz
Uroczysto艣膰 za艂o偶ycielska EHRI-PL
Inauguracja polskiego w臋z艂a EHRI-PL rozpocz臋艂a si臋 w 呕ydowskim Instytucie Historycznym, gdzie spotka艂o si臋 kilkudziesi臋cioro przedstawicielek i przedstawicieli instytucji naukowych, muze贸w, ministerstw i dyplomat贸w z pa艅stw Europy, Izraela i Stan贸w Zjednoczonych, a tak偶e przedstawiciele i przedstawicielki Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.
G艂贸wna uroczysto艣膰 inauguruj膮ca dzia艂alno艣膰 EHRI-ERIC odby艂a si臋 w Muzeum Historii 呕yd贸w Polskich POLIN. Wag臋 wydarzenia podkre艣li艂a obecno艣膰 na wydarzeniu Hanny Wr贸blewskiej, Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz W艂adys艂awa Teofila Bartoszewskiego, Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Holandi臋 鈥� gospodarza EHRI-ERIC 鈥� reprezentowa艂 Eppo Bruin, Minister Edukacji, Kultury i Nauki. Zebrani mieli te偶 mo偶liwo艣膰 wys艂uchania niezwykle poruszaj膮cych s艂贸w Krystyny Budnickiej, ocala艂ej z Zag艂ady, Honorowej Obywatelki Warszawy.
Podczas uroczysto艣ci przedstawiciele i przedstawicielki pa艅stw za艂o偶ycielskich EHRI鈥揈RIC: Austrii, Chorwacji, Czech, Niderland贸w, Izraela, Niemiec, Polski, Rumunii, S艂owacji i Wielkiej Brytanii podpisali porozumienie o wzajemnym wsparciu bada艅 nad Zag艂ad膮.
EHRI-ERIC a Polska
Fakt og艂oszenia decyzji o powo艂aniu mi臋dzynarodowego konsorcjum zajmuj膮cego si臋 Zag艂ad膮 w Polsce, w Warszawie, ma znaczenie symboliczne przynajmniej z dw贸ch powod贸w. Po pierwsze, Polska jest miejscem, gdzie Zag艂ada si臋 dokona艂a. To na jej terytorium znajduj膮 si臋 by艂e niemieckie nazistowskie obozy zag艂ady Auschwitz-Birkenau czy Treblinka. Po drugie, to w艂a艣nie w Polsce podj臋to ju偶 w 1944 roku proces dokumentowania i badania Zag艂ady. Zainicjowane tutaj prace maj膮 fundamentalne znaczenie dla naszego rozumienia tragicznego losu 呕yd贸w i 呕yd贸wek w czasie II wojny 艣wiatowej. Mamy nadziej臋 na pomy艣ln膮 wsp贸艂prac臋, kt贸ra zaowocuje nowymi odkryciami i perspektywami w badaniach nad Zag艂ad膮.
Polska prezydencja w Radzie UE i EHRI-ERIC
Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej w 2025 roku by艂a okazj膮 do podkre艣lenia znaczenia pami臋ci o Holocau艣cie dla wsp贸艂czesnej Europy. Inauguracja EHRI-ERIC wpisywa艂a si臋 w priorytety polskiej prezydencji, zwi膮zane z umacnianiem europejskiej to偶samo艣ci i warto艣ci. To wydarzenie by艂o sygna艂em, 偶e Polska aktywnie uczestniczy w budowaniu wsp贸lnej europejskiej pami臋ci o przesz艂o艣ci.
Dowiedz sie wi臋cej czym jest EHRI
惭补迟别谤颈补艂:
Zdj臋cia: Maciek Jazwiecki (EHRI and POLIN Museum)