Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁 uczestnikiem prekursorskiego projektu
W projekt zaanga偶owanych jest 12 instytucji szkolnictwa wy偶szego z 9 kraj贸w europejskich. Kluczowym celem projektu jest wykszta艂cenie kadry pracownik贸w, kt贸ra poprzez wykorzystanie cyfrowych danych dotycz膮cych zdrowia oraz algorytm贸w AI mo偶e zrewolucjonizowa膰 opiek臋 nad pacjentem, zwi臋kszy膰 wydajno艣膰 ochrony zdrowia i przyczyni膰 si臋 do bardziej zr贸wnowa偶onego i sprawiedliwego systemu opieki zdrowotnej. Jak uwa偶a Minna Isomursu, koordynatorka projektu, profesorka na Uniwersytecie w Oulu w Finlandii realizacja tej inicjatywy jest prze艂omowym momentem dla europejskiej edukacji w zakresie opieki zdrowotnej.
Dodatkowo, jak zauwa偶a dr Micha艂 Seweryn, koordynator projektu w Polsce z Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁:
Jest to szczeg贸lnie istotne w kontek艣cie dynamicznych zmian w systemie ochrony zdrowia w Polsce zwi膮zanych tak偶e z wprowadzeniem EHDS, kt贸rego pilota偶 stanowi膮 Regionalne Centra Medycyny Cyfrowej utworzone przez Agencj臋 Bada艅 Medycznych.
Cyfrowa opieka zdrowotna: jakie mamy narz臋dzia i dlaczego nie korzystamy w pe艂ni z ich mo偶liwo艣ci
Cyfrowa opieka zdrowotna ju偶 teraz obejmuje szeroki i zr贸偶nicowany zakres zastosowa艅 m.in.: komputerowe badanie skan贸w rentgenowskich z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w celu wykrywania nieprawid艂owo艣ci, aplikacje mobilne umo偶liwiaj膮ce ludziom monitorowanie swojego stanu zdrowia oraz jako艣ci 偶ycia, zdalne doradztwo zdrowotne za pomoc膮 wiadomo艣ci tekstowych, czy elektroniczne rejestrowanie przez lekarzy notatek pacjent贸w za pomoc膮 rozpoznawania g艂osu. Wykorzystanie tych narz臋dzi mo偶liwe jest tylko wtedy, gdy pracownicy maj膮 odpowiedni膮 wiedz臋 i kompetencje w zakresie zaawansowanych technologii cyfrowych, by z nich skorzysta膰. Gdy tych kompetencji brak, nawet najlepsze narz臋dzia nie b臋d膮 odpowiednio wykorzystane. Obecnie istnieje du偶a luka w tym zakresie, w zwi膮zku z tym istniej膮cy potencja艂 wykorzystania narz臋dzi cyfrowych nie mo偶e by膰 w pe艂ni realizowany. St膮d pomys艂 na realizacj臋 projektu SUSA, kt贸ry ma wype艂ni膰 luk臋 w kompetencjach pracownik贸w ochrony zdrowia.
Dodatkowym wyzwaniem jest to, 偶e technologie cyfrowe s膮 obecnie opracowywane przez in偶ynier贸w i technolog贸w niejednokrotnie z niewielkim udzia艂em pracownik贸w ochrony zdrowia. Przy realizacji tego typu projekt贸w nie s膮 oni anga偶owani na etapie projektowania rozwi膮zania AI r贸wnie偶 dlatego, 偶e brakuje im wymaganych kompetencji. Jednocze艣nie brak zaanga偶owania pracownik贸w ochrony zdrowia od samego pocz膮tku spowalnia proces tworzenia innowacji oraz negatywnie wp艂ywa na jako艣膰 wytworzonych produkt贸w. Ich cenna, merytoryczna wiedza i do艣wiadczenie s膮 uwzgl臋dniane (lub nie) na ko艅cu procesu opracowywania nowego rozwi膮zania cyfrowego. W idealnej sytuacji w proces projektowania i wdra偶ania rozwi膮zania cyfrowego winna by膰 zaanga偶owana interdyscyplinarna grupa specjalist贸w o uzupe艂niaj膮cych si臋 wzajemnie kompetencjach.
By wyj艣膰 naprzeciw temu wyzwaniu, SUSA zaanga偶owa艂a w projekt pi臋膰 ma艂ych i 艣rednich firm technologicznych z Finlandii, Irlandii, Grecji, Portugalii i Belgii, kt贸re zajmuj膮 si臋 danymi zdrowotnymi. Ponadto, przy U艁 utworzona zostanie Rada Interesariuszy z艂o偶ona z przedstawicieli plac贸wek ochrony zdrowia oraz jednostek publicznych i prywatnych zaanga偶owanych w cyfryzacj臋 sektora ochrony zdrowia. Celem ich obecno艣ci w projekcie jest dzielenie si臋 swoimi spostrze偶eniami dotycz膮cymi zidentyfikowanych luk edukacyjnych w zakresie zaawansowanych kompetencji cyfrowych. B臋d膮 oni tak偶e oferowa膰 sta偶e, by studenci mogli zdoby膰 praktyczn膮 wiedz臋 i do艣wiadczenie. W realizacj臋 projektu zaanga偶owany jest tak偶e jeden szpital oraz jeden instytut badawczy, co sprzyja膰 b臋dzie wymianie wiedzy i do艣wiadczenia z r贸偶nych obszar贸w dzia艂ania.
Dodatkowo 12 uniwersytet贸w partnerskich umie艣ci tre艣ci zwi膮zane z zaawansowanymi umiej臋tno艣ciami cyfrowymi w centrum 20 program贸w licencjackich i 26 magisterskich, maj膮c na celu wykszta艂cenie blisko 7 tysi臋cy absolwent贸w do ko艅ca czteroletniego projektu. Projekt b臋dzie r贸wnie偶 obejmowa艂 16 modu艂贸w edukacyjnych w ramach kszta艂cenia ustawicznego, aby prawie 700 profesjonalist贸w rozwin臋艂o swoje kompetencje i sta艂o si臋 bieg艂ymi w zakresie cyfrowej ochrony zdrowia. Opr贸cz tego projekt obejmuje kszta艂cenie lekarzy i piel臋gniarek na poziomie licencjackim i magisterskim oraz kszta艂cenie ustawiczne dla do艣wiadczonych pracownik贸w s艂u偶by zdrowia.
Jedn膮 z nadrz臋dnych korzy艣ci takiego podej艣cia jest opracowanie platformy do efektywnej komunikacji pomi臋dzy jednostkami naukowymi, jak U艁, oraz jednostkami b臋d膮cymi cz臋艣ci膮 systemu ochrony zdrowia, w kt贸rych nie kszta艂ci si臋 zwyczajowo in偶ynier贸w biomedycznych czy in偶ynier贸w analizy danych, AI, bioinformatyki czy baz danych
鈥� m贸wi dr Micha艂 Seweryn.
Projekt SUSA: odpowied藕 na wsp贸艂czesne wyzwania
W ca艂ym sektorze zdrowia dostrzega si臋 potrzeb臋 lepiej ukierunkowanych, skoordynowanych i profesjonalnych dzia艂a艅 edukacyjnych.
Nie ma jasnej 艣cie偶ki akademickiej dla os贸b pracuj膮cych w technologii cyfrowej w zakresie zdrowia. Kiedy ludzie przychodz膮 do nas, sami przeprowadzamy szkolenia w zakresie stosowania cyfryzacji w obszarze zdrowia. Ale chcemy przenie艣膰 to na wy偶szy poziom i uzyska膰 akredytowane szkolenie w instytucji akademickiej, do kt贸rej dost臋p ma wiele os贸b. Opanowanie samej technologii nie jest najwa偶niejsz膮 kwesti膮 w przygotowaniu personelu s艂u偶by zdrowia do ery cyfrowej, poniewa偶 ludzie mog膮, wzgl臋dnie 艂atwo nauczy膰 si臋 technicznych aspekt贸w obs艂ugi systemu. Najwi臋kszym wyzwaniem jest budowanie relacji i powi膮za艅 w 艣rodowisku cyfrowym
鈥� m贸wi Lynne Green, konsultantka, psycholog kliniczny i dyrektor kliniczny w Kooth, brytyjskiej firmie zapewniaj膮cej cyfrowe wsparcie psychiczne m艂odym ludziom.
Wyzwania w tym zakresie kszta艂tuj膮 si臋 w spos贸b bardzo zbli偶ony w polskim systemie edukacji oraz ochrony zdrowia. Dodatkowo, nale偶y zaznaczy膰, 偶e poziom wykorzystania zaawansowanych technologii cyfrowych w ochronie zdrowia w Polsce jest wyra藕nie ni偶szy ni偶 cho膰by w Finlandii. Powoduje to, 偶e niejednokrotnie polscy pracownicy ochrony zdrowia oraz badacze s膮 bardziej konsumentami technologii i maj膮 niewielki wp艂yw na jej ukierunkowanie 鈥� w tym tworzenie algorytm贸w AI
鈥� wyja艣nia dr Micha艂 Seweryn.
Materia艂y edukacyjne: kluczowe aspekty
Konsorcjum SUSA b臋dzie opracowywa膰 materia艂y edukacyjne wok贸艂 鈥�20 cel贸w edukacyjnych, kt贸re s膮 niezb臋dnymi zaawansowanymi umiej臋tno艣ciami cyfrowymi dla wszystkich pracownik贸w ochrony zdrowia pracuj膮cych z danymi medycznymi, niezale偶nie od ich wykszta艂cenia鈥�. Pi臋膰 cel贸w SUSA koncentruje si臋 na sztucznej inteligencji, w tym na jej etyce, regulacjach i technologii 鈥� obszarze, kt贸rego w du偶ej mierze brakuje w dzisiejszych kursach.
Materia艂y b臋d膮 dost臋pne nie tylko dla pierwotnej grupy 12 instytucji za艂o偶ycielskich, ale tak偶e dost臋p do nich b臋d膮 mia艂y inne uczelnie, kt贸re wyrazi艂y zainteresowanie do艂膮czeniem do projektu.
Dzia艂anie to umo偶liwi na bardziej efektywne wykorzystanie wypracowanych z 艣rodk贸w publicznych tre艣ci programowych i dotarcie do szerszej grupy interesariuszy
- m贸wi dr Micha艂 Seweryn.
Projekt obejmuje tak偶e program 鈥濼rain the trainers鈥�, kt贸ry stanowi膰 ma wsparcie dla wyk艂adowc贸w. W jego ramach dost臋pne b臋d膮 m.in. gotowe do zastosowanie materia艂y szkoleniowe, a tak偶e cyfrowa platforma edukacyjna, gdzie u偶ytkownicy z r贸偶nych kraj贸w b臋d膮 mogli dzieli膰 si臋 swoj膮 wiedz膮 i do艣wiadczeniem.
Kolejna inicjatywa to wirtualny kampus m.in. z szerokim dost臋pem do wiedzy dotycz膮cej praktycznego zastosowania danych medycznych. B臋dzie on tak偶e platform膮 wymiany informacji na temat ofert pracy i program贸w sta偶owych.
Wydzia艂 BiO艢: nowoczesne kompetencje 鈥� od AI po IoT
Nasza uczelnia bierze udzia艂 w konsorcjum jako jeden z g艂贸wnych partner贸w merytorycznych, a Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁 realizuje za艂o偶enia projektu m.in. poprzez nowy kierunek studi贸w in偶ynierskich biologia i biomedycyna cyfrowa. Program nowego kierunku zosta艂 opracowany w 艣cis艂ym powi膮zaniu z celami SUSA i stanowi odpowied藕 na globalne wyzwania w zakresie edukacji cyfrowej w ochronie zdrowia.
Kierunek biologia i biomedycyna cyfrowa to odpowied藕 na potrzeby wsp贸艂czesnej biomedycyny - 艂膮czy biologi臋, analiz臋 danych i technologie cyfrowe. Studenci ucz膮 si臋 wykorzystywa膰 narz臋dzia takie jak:
- sztuczna inteligencja (AI),
- internet rzeczy (IoT 鈥� Internet of Things),
- uczenie maszynowe,
- bioinformatyka,
- cyfrowe modelowanie proces贸w biologicznych,
- analiza danych omicznych (genom, transkryptom, proteom, metabolom),
- obrazowanie diagnostyczne i analiza zdj臋膰 mikroskopowych.
W programie znalaz艂y si臋 te偶 tre艣ci z zakresu:
- biobankowania,
- zdrowia publicznego,
- etyki i prawa cyfrowego,
- planowania monitoringu 艣rodowiskowego.
To kierunek interdyscyplinarny, nowoczesny i praktyczny - wpisuj膮cy si臋 w strategi臋 鈥濪ekady Cyfrowej鈥� i Europejskiego Zielonego 艁adu.
Studenci b臋d膮 mieli szans臋 zdoby膰 praktyczne do艣wiadczenie w realnych projektach badawczych i 艣rodowiskach klinicznych. SUSA umo偶liwia tak偶e rozwijanie kariery na styku biologii, zdrowia i technologii.
Wydzia艂 BiO艢 U艁, jako jeden z lider贸w dzia艂a艅 edukacyjnych w ramach projektu, odpowiada r贸wnie偶 za opracowanie i wdra偶anie rozwi膮za艅 zapewniaj膮cych trwa艂o艣膰 i wp艂yw projektu SUSA. Oznacza to, 偶e efekty wypracowane w ramach kierunku biologia i biomedycyna cyfrowa b臋d膮 mia艂y znaczenie nie tylko lokalne, ale i europejskie. W Radzie Konsorcjum zasiada dr Micha艂 Seweryn z Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska i to on b臋dzie koordynowa艂 realizacj臋 tego zadania w projekcie.
SUSA to nie tylko projekt edukacyjny 鈥� to krok w stron臋 przysz艂o艣ci, w kt贸rej zdrowie i technologia wsp贸艂istniej膮 na rzecz dobra wsp贸lnego. Uniwersytet 艁贸dzki jest cz臋艣ci膮 tej zmiany
- m贸wi dr Micha艂 Seweryn.
惭补迟别谤颈补艂: dr Micha艂 Seweryn, dr hab. Agnieszka Grzelak, ; Clive Cookson, , Financial Tomes, marzec 2025
Redakcja: Kamila Knol-Micha艂owska, Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁
Zdj臋cie: AdobeStock