Nowe badania wspieraj膮 ochron臋 艣rodowiska, zr贸wnowa偶one planowanie przestrzenne i dokumentuj膮 d藕wi臋k niszczonej przyrody, kt贸rej elementy s膮 tracone przez dzia艂alno艣膰 cz艂owieka. G艂贸wnym celem analiz by艂o zrozumienie zmienno艣ci krajobraz贸w d藕wi臋kowych, ich struktury oraz wp艂ywu ha艂asu generowanego przez cz艂owieka w r贸偶nych przestrzeniach i w r贸偶nym czasie na ekosystemy.
Jak m贸wi dr Maciej Adamiak: - Ja lubi臋 my艣le膰 o krajobrazach d藕wi臋kowych jako kolejnej warstwie przestrzeni geograficznej. Z warstwy tej dociera do mnie bardzo ciekawy sygna艂 b臋d膮cy odzwierciedleniem interakcji zachodz膮cych mi臋dzy elementami sk艂adowymi badanego miejsca.
Dodaje: - Z technicznego punktu widzenia d藕wi臋k stanowi doskona艂e uzupe艂nienie zobrazowa艅 teledetekcyjnych, kt贸re s膮 w centrum moich zainteresowa艅 badawczych. Jednak takie po艂膮czenie jest skomplikowane i wymaga zastosowania ciekawego aparatu matematycznego i napisania sprytnego kodu. Wychodz臋 z za艂o偶enia, 偶e im bardziej z艂o偶one zadanie, tym wi臋ksze wyzwanie i satysfakcja z jego realizacji. To w艂a艣nie dlatego ten temat tak bardzo mnie interesuje.
W poszukiwaniu d藕wi臋ku 艣rodkowej Polski
W trakcie bada艅 wzd艂u偶 rzeki Czarnej, rzeki Pilicy i przy zbiorniku Cieszanowice (Polska Centralna) rozmieszczono specjalne urz膮dzenia do nagrywania d藕wi臋ku. Ich obudowa zosta艂a dostosowana tak, aby pasowa艂a i przypomina艂a biotop ka偶dego docelowego obszaru.
Zgromadzono ponad 2200 godzin wysokiej jako艣ci nagra艅 audio. Nast臋pnie przeanalizowano je, wykorzystuj膮c zaawansowane techniki przetwarzania d藕wi臋ku i analizy przestrzennej. Jak zaznacza dr Adamiak badania 艂膮cz膮 geomatyk臋, in偶ynieri臋 danych i innowacyjn膮 analiz臋 danych. Analizy zosta艂y oparte na serii nagra艅 terenowych, kt贸re obejmowa艂y wiele biom贸w oraz p贸r roku fenologicznego.
Dzi臋ki wsparciu technik analizy przestrzennej, in偶ynierii danych i uczenia maszynowego, mo偶na znacz膮co zwi臋kszy膰 zakres przestrzenny bada艅 nad krajobrazami d藕wi臋kowymi. Wsparcie technologii pozwala nam zdj膮膰 ograniczenia zwi膮zane z olbrzymim wolumenem danych. Projekt badawczy to po艂膮czenie wielu godzin geograficznych bada艅 terenowych, masy zada艅 z teledetekcji i tony geoinformatyki. Je艣li chodzi o geoinformacj臋 to w projekcie jest jej pod dostatkiem ukrytej w ka偶dym elemencie procesu badawczego od zbierania danych po ich prezentacj臋
鈥� stwierdza dr Adamiak.
Badania wykaza艂y, 偶e naturalne krajobrazy d藕wi臋kowe s膮 znacznie bardziej z艂o偶one, ni偶 do tej pory si臋 wydawa艂o. Wyr贸偶niono tutaj zar贸wno elementy naturalne, jak i antropogeniczne. Najwi臋ksza r贸偶norodno艣膰 d藕wi臋k贸w by艂a rejestrowana na obszarach wyr贸偶niaj膮cych si臋 bogactwem biotycznym oraz tam, gdzie ingerencja cz艂owieka by艂a minimalna.
Jednocze艣nie stwierdzono, 偶e tereny o wi臋kszej r贸偶norodno艣ci akustycznej wspieraj膮 bardziej z艂o偶one ekosystemy. Ponadto zauwa偶ono, 偶e dominuj膮ce d藕wi臋ki antropogeniczne zak艂贸caj膮 鈥瀗aturalny porz膮dek d藕wi臋kowy鈥�, co mo偶e negatywnie wp艂ywa膰 na komunikacj臋 i zachowanie dzikich zwierz膮t. Odleg艂y i uporczywy szum (np. pochodz膮cy od samochod贸w) by艂 obecny i zauwa偶alny szczeg贸lnie zim膮 i wczesn膮 wiosn膮.
Dr Maciej Adamiak w swoich analizach wskazuje, 偶e krajobrazy d藕wi臋kowe spe艂niaj膮 bardzo wa偶n膮 rol臋 ekologiczn膮 w utrzymaniu integralno艣ci ca艂ego ekosystemu. Badania wpisuj膮 si臋 w trwaj膮c膮 debat臋 dotycz膮c膮 ochrony r贸偶norodno艣ci biologicznej oraz kwestii 艂agodzenia zanieczyszczenia ha艂asem. Dr Adamiak dowodzi, 偶e kondycja krajobrazu d藕wi臋kowego jest wyj膮tkowo istotnym wska藕nikiem zdrowia naturalnych siedlisk.
- Obecnie nic nie stoi na przeszkodzie, aby przetwarza膰 informacje o danej przestrzeni geograficznej w czasie zbli偶onym do rzeczywistego. Ciekawe by艂oby wplecenie informacji d藕wi臋kowej do system贸w informacji kryzysowej, wspomagania gospodarki le艣nej, czy ochrony 艣rodowiska. Ja jednak bardzo chcia艂bym, aby moje badania by艂y pierwszym krokiem w wypracowaniu metodyki zachowywania i wyszukiwania informacji d藕wi臋kowych pobranych z r贸偶nych zak膮tk贸w naszego kraju. Archiwum krajobraz贸w d藕wi臋kowych to by艂oby co艣 鈥� zauwa偶a dr Adamiak.
, kt贸re zosta艂y zarejestrowane podczas prac terenowych, a tak偶e prze艣ledzi膰 ca艂膮 procedur臋 badawcz膮.
Badania zosta艂y opublikowane w artykule naukowym pt. 鈥濫xploring soundscapes of Central Poland: a quantitative study of middle Pilica River basin within the Radomsko and Opoczno Hills鈥� w czasopi艣mie Acta Geographica Lodziensia.