Ponad 60 ekspert贸w z ca艂ego 艣wiata na spotkaniu projektu MiningImpact w 艁odzi
W dniach 8鈥�10 wrze艣nia 2026 r. Uniwersytet 艁贸dzki go艣ci艂 doroczne spotkanie mi臋dzynarodowego konsorcjum MiningImpact 鈥� projektu badaj膮cego 艣rodowiskowe konsekwencje potencjalnej eksploatacji zasob贸w mineralnych dna oceanicznego Pacyfiku i Atlantyku. W hybrydowym spotkaniu uczestniczy艂o ponad 63 naukowc贸w i interesariuszy reprezentuj膮cych 27 instytucji z 15 kraj贸w.
Badania nad wp艂ywem g贸rnictwa g艂臋binowego na ekosystemy oceaniczne
MiningImpact3 jest trzeci膮 ods艂on膮 wieloletniego programu bada艅 nad skutkami g贸rnictwa g艂臋binowego, realizowanego w ramach JPI Oceans 鈥� Joint Programming Initiative Healthy and Productive Seas and Oceans. JPI Oceans jest mi臋dzynarodow膮 platform膮 skupiaj膮c膮 pa艅stwa oraz instytucje finansuj膮ce badania, kt贸rej celem jest koordynowanie wsp贸lnych bada艅 i dostarczanie wiedzy potrzebnej do odpowiedzialnego zarz膮dzania morzami i oceanami. MiningImpact3 koncentruje si臋 na dw贸ch potencjalnych 藕r贸d艂ach surowc贸w g艂臋binowych 鈥� konkrecjach polimetalicznych oraz masywnych siarczkach dna morskiego 鈥� badaj膮c zar贸wno funkcjonowanie zwi膮zanych z nimi ekosystem贸w, jak i ich podatno艣膰 na zaburzenia.
Polski zesp贸艂 w mi臋dzynarodowym projekcie
Wydzia艂 Biologii i ochrony 艢rodowiska Uniwersytetu 艁贸dzki jest liderem polskiego konsorcjum projektu, finansowanego przez Narodowe Centrum Bada艅 i Rozwoju (NCBR). W jego konsorcjum wchodz膮 r贸wnie偶 Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytet Miko艂aja Kopernika w Toruniu. Pracami polskiego konsorcjum kieruje prof. Magdalena B艂a偶ewicz z Katedry Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Zesp贸艂 uczestniczy m.in. w badaniach r贸偶norodno艣ci biologicznej i struktury zespo艂贸w organizm贸w g艂臋binowych oraz w ocenie ich odpowiedzi na zaburzenia zwi膮zane z potencjalnym wydobyciem surowc贸w mineralnych z dna oceanicznego.
Jak g艂臋biny reaguj膮 na ingerencj臋 cz艂owieka? - Nowe dane z Pacyfiku
Spotkanie w 艁odzi by艂o przede wszystkim okazj膮 do podsumowania pierwszego roku wsp贸lnych bada艅 i po艂膮czenia wynik贸w uzyskiwanych przez r贸偶ne zespo艂y i dyscypliny. Dyskutowano pierwsze dane z tegorocznej ekspedycji MANGAN2026 na Pacyfiku oraz zestawiano je z wynikami wcze艣niejszych kampanii badawczych.
Jednym z naiwazniejszych pyta艅, na kt贸re pr贸bujemy dzi艣 odpowiedzie膰, jest to, czy obserwowana zmiana w ekosystemie g艂臋binowym jest jeszcze cz臋艣ci膮 jego naturalnej zmienno艣ci, czy ju偶 艣ladem naszej ingerencji. To wcale nie jest 艂atwe do rozstrzygni臋cia, bo dno oceaniczne nie jest 艣rodowiskiem statycznym i reaguje na procesy zachodz膮ce zar贸wno lokalnie, jak i tysi膮ce metr贸w wy偶ej, w toni wodnej. Chcemy wi臋c nie tylko rozpozna膰 skutki mechanicznego zaburzenia dna, ale tak偶e dowiedzie膰 si臋, jak d艂ugo taki 鈥炁沴ad鈥� pozostaje zapisany w strukturze i funkcjonowaniu ekosystemu.
- 辫辞诲办谤别艣濒补 prof. dr hab. Magdalena B艂a偶ewicz
Wa偶n膮 cz臋艣膰 obrad po艣wi臋cono r贸wnie偶 przygotowaniom do kolejnych ekspedycji badawczych. Szczeg贸lne znaczenie ma planowana wyprawa SO322 NoduleMonitor3 na statku badawczym RV SONNE. Naukowcy powr贸c膮 do miejsc, w kt贸rych ponad pi臋膰 lat wcze艣niej przeprowadzono pierwszy test kolektora konkrecji polimetalicznych w skali przemys艂owej. Ponowne badania tych samych obszar贸w pozwol膮 oceni膰 d艂ugoterminow膮 odpowied藕 ekosystemu, tempo jego regeneracji oraz mo偶liwe skutki kumuluj膮ce si臋 w czasie.
Dialog wok贸艂 przysz艂o艣ci g贸rnictwa g艂臋binowego
MiningImpact3 nie ogranicza si臋 jednak do biologii czy oceanografii. Projekt 艂膮czy badania ekologiczne, biogeochemiczne i technologiczne z analiz膮 aspekt贸w spo艂ecznych, etycznych i regulacyjnych g贸rnictwa g艂臋binowego. Dlatego wa偶n膮 cz臋艣ci膮 艂贸dzkiego spotkania by艂 dialog z osobami i instytucjami reprezentuj膮cymi r贸偶ne perspektywy. Uczestniczyli w nim przedstawiciele JPI Oceans, organizacji pozarz膮dowych, w tym Greenpeace, a tak偶e Justyna Zajchowska, doradczyni The Pew Charitable Trusts. Do rozmowy w艂膮czono r贸wnie偶 artyst贸w wsp贸艂pracuj膮cych z projektem nad nowymi sposobami komunikowania bada艅 nad g艂臋bokim oceanem.
Tak szeroka dyskusja ma znaczenie wykraczaj膮ce poza komunikacj臋 wynik贸w. Konfrontowanie perspektyw naukowc贸w, instytucji publicznych, organizacji spo艂ecznych i innych interesariuszy pozwala identyfikowa膰 nie tylko zagro偶enia biologiczne, ale r贸wnie偶 spo艂eczne, technologiczne, etyczne, regulacyjne i polityczne zwi膮zane z potencjalnym rozpocz臋ciem eksploatacji zasob贸w dna oceanicznego.
鈥濵iningImpact3 jest projektem interdyscyplinarnym, bo skutk贸w g贸rnictwa g艂臋binowego nie da si臋 zrozumie膰 z perspektywy jednej dziedziny. Musimy po艂膮czy膰 wiedz臋 biolog贸w, oceanograf贸w, geochemik贸w i specjalist贸w od technologii, ale tak偶e spojrze膰 na problem od strony spo艂ecznej, etycznej i regulacyjnej. Dopiero wtedy mo偶emy zobaczy膰 nie tylko, co mo偶e si臋 wydarzy膰 w g艂臋bokim oceanie, ale r贸wnie偶 jakie pytania powinni艣my sobie zada膰, zanim zaczniemy podejmowa膰 decyzje dotycz膮ce jego przysz艂o艣ci.鈥�
- dodaje prof. dr hab. Magdalena B艂a偶ewicz
Ostatni dzie艅 spotkania po艣wi臋cono w艂a艣nie takiemu uporz膮dkowanemu dialogowi i wskazaniu najwa偶niejszych pyta艅 badawczych, na kt贸re nauka powinna odpowiedzie膰, aby przysz艂e decyzje dotycz膮ce g贸rnictwa g艂臋binowego mog艂y opiera膰 si臋 na mo偶liwie pe艂nej i wiarygodnej wiedzy.
W tym sensie spotkanie MiningImpact w 艁odzi by艂o nie tylko podsumowaniem kolejnego etapu bada艅, ale tak偶e miejscem spotkania nauki z debat膮 o sposobie, w jaki chcemy korzysta膰 z jednego z najmniej poznanych 艣rodowisk naszej planety.
惭补迟别谤颈补艂: prof. dr hab. Magdalena B艂a偶ewicz (Katedra Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
Redakcja: Kamila Knol-Micha艂owska (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
窜诲箩臋肠颈补: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)