91桃色

Muzeum bez barier

Prof. Aneta Paw艂owska i dr Adam Drozdowski z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu 艁贸dzkiego pojechali do Stambu艂u razem z osobami studiuj膮cymi z UniLodz. Wzi臋li udzia艂 w mi臋dzynarodowym programie Erasmus+ BIP 鈥濩ontested Issues in Museums鈥, zorganizowanym w ramach sojuszu UNIC. Przez tydzie艅 osoby studiuj膮ce i wyk艂adowcy z Polski, Niemiec i Turcji odwiedzali muzea, uczestniczyli w zaj臋ciach i pracowali nad projektami dotycz膮cymi wsp贸艂czesnych wyzwa艅 muzealnictwa. Rozmawiali mi臋dzy innymi o dekolonizacji, etyce prezentowania zbior贸w, odzyskiwaniu zabytk贸w oraz dost臋pno艣ci muze贸w. Jednym z najwa偶niejszych temat贸w by艂a odpowied藕 na proste pytanie:聽czy ka偶dy mo偶e naprawd臋 skorzysta膰 z muzeum?

Opublikowano: 09 lipca 2026
muzeum

Stambu艂 widziany przez pryzmat muze贸w

Uczestnicy programu odwiedzili mi臋dzy innymi Istanbul Archaeology Museums, Pera Museum, ARTER, Rahmi M. Ko莽 Museum oraz Sadberk Han谋m Museum. G艂贸wna cz臋艣膰 zaj臋膰 odbywa艂a si臋 w ANAMED, czyli centrum bada艅 nad cywilizacjami Anatolii przy Ko莽 University.

Zachwyci艂a nas r贸偶norodno艣膰 prezentowanych zbior贸w oraz poziom produkcji wystaw, kt贸rym cz臋sto towarzysz膮 udogodnienia i atrakcje multimedialne, takie jak wykorzystanie VR 

鈥 m贸wi dr Adam Drozdowski.

Osoby uczestnicz膮ce w programie nie tylko ogl膮da艂y wystawy, lecz tak偶e analizowa艂y spos贸b prezentowania zbior贸w i sprawdza艂y, jakie bariery mog膮 napotka膰 zwiedzaj膮cy. W mi臋dzynarodowych zespo艂ach przygotowywa艂y raporty, nagrania, projekty nowych ekspozycji oraz propozycje zmian edukacyjnych.

Jednym z zada艅 os贸b studiuj膮cych by艂o zaprojektowanie rozwi膮za艅, kt贸re pozwoli艂yby poznawa膰 sztuk臋 za pomoc膮 r贸偶nych zmys艂贸w. W艣r贸d pomys艂贸w pojawia艂o si臋 wykorzystanie audiodeskrypcji, tyflografik, materia艂贸w d藕wi臋kowych i wirtualnej rzeczywisto艣ci.

Wyjazd pozwoli艂 r贸wnie偶 prof. Paw艂owskiej i dr. Drozdowskiemu rozwija膰 wsp贸lne badania nad dost臋pno艣ci膮 kultury i wielozmys艂owym odbiorem muze贸w.

顿辞蝉迟臋辫苍辞艣膰 to nie tylko podjazd

Kiedy m贸wimy o dost臋pnym muzeum, najcz臋艣ciej my艣limy o podje藕dzie, windzie i szerokim wej艣ciu. To wa偶ne, ale nie wystarczy.

Wsp贸艂czesne rozumienie dost臋pno艣ci muzeum obejmuje co najmniej kilka nak艂adaj膮cych si臋 warstw

鈥 wyja艣nia dr Drozdowski.

Jedn膮 z nich jest dost臋pno艣膰 sensoryczna. Osoby niewidome i s艂abowidz膮ce mog膮 korzysta膰 z audiodeskrypcji, makiet dotykowych i tyflografik, czyli wypuk艂ych przedstawie艅 dzie艂. Dla os贸b G艂uchych wa偶ne s膮 t艂umaczenia na polski j臋zyk migowy oraz napisy do film贸w i nagra艅. Du偶e znaczenie ma tak偶e dost臋pno艣膰 poznawcza. 

Du偶ym problemem mo偶e by膰 hermetyczny j臋zyk, w jakim budowana jest narracja wok贸艂 wystawy oraz opisy poszczeg贸lnych dzie艂 

鈥 zauwa偶a badacz.

Pomocne s膮 teksty 艂atwe do czytania i zrozumienia, przejrzyste materia艂y oraz prostsze 艣cie偶ki zwiedzania. Takie rozwi膮zania mog膮 u艂atwi膰 wizyt臋 osobom z niepe艂nosprawno艣ci膮 intelektualn膮, osobom w spektrum autyzmu, seniorom, dzieciom i turystom, kt贸rzy s艂abiej znaj膮 j臋zyk.

Wizyta zaczyna si臋 przed wej艣ciem

Muzeum powinno by膰 dost臋pne r贸wnie偶 w Internecie, tak, 偶eby zwiedzaj膮cy m贸g艂 艂atwo sprawdzi膰, jak dojecha膰 na miejsce, gdzie znajduje si臋 wej艣cie, toaleta, szatnia i kasa. By艂oby dobrze te偶 wiedzie膰, czy mo偶na skorzysta膰 z audiodeskrypcji, t艂umaczenia na j臋zyk migowy lub pomocy asystenta. Takie informacje pozwalaj膮 spokojnie zaplanowa膰 wizyt臋. Ograniczaj膮 te偶 stres zwi膮zany z wej艣ciem do nieznanego budynku.

Bariery mog膮 dotyka膰 ka偶dego

Problemy z korzystaniem z muzeum dotycz膮 nie tylko os贸b z niepe艂nosprawno艣ci膮 ruchow膮. Mog膮 ich te偶 do艣wiadcza膰 tak偶e osoby starsze, rodzice z ma艂ymi dzie膰mi, osoby neuroatypowe, obcokrajowcy oraz ludzie w trudnej sytuacji finansowej. Barier膮 bywa te偶 cena biletu, brak jasnych informacji albo przekonanie, 偶e muzeum jest miejscem tylko dla ekspert贸w. Trudno艣ci mo偶e odczuwa膰 r贸wnie偶 kto艣, kto rzadko bywa w muzeach i nie wie, jak powinien si臋 w nich zachowa膰.

Liczy si臋 tak偶e podej艣cie pracownik贸w

Nawet najlepszy sprz臋t nie pomo偶e, je偶eli pracownicy muzeum nie b臋d膮 wiedzieli, jak rozmawia膰 z r贸偶nymi osobami.

Osoby korzystaj膮ce z r贸偶nych form wsparcia powinny mie膰 poczucie, 偶e s膮 pe艂noprawnymi uczestnikami 偶ycia kulturalnego i mile widzianymi go艣膰mi, a nie klientami wymagaj膮cymi 鈥瀞pecjalnej obs艂ugi鈥 

鈥 podkre艣la dr Drozdowski.

Muzeum jako miejsce spotkania

Wsp贸艂czesne muzeum nie jest ju偶 tylko miejscem przechowywania i pokazywania zabytk贸w. Coraz cz臋艣ciej ma tak偶e edukowa膰, prowadzi膰 dialog i odpowiada膰 na problemy wa偶ne dla spo艂ecze艅stwa. Dobrych przyk艂ad贸w nie trzeba szuka膰 daleko, wskazuje Drozdowski. W Muzeum Miasta 艁odzi podczas wystawy po艣wi臋conej J贸zefowi Hechtowi przygotowano odlewy rze藕b, kt贸rych mo偶na by艂o dotyka膰. Muzeum Sztuki, na bie偶膮co tworzy natomiast r臋cznie przygotowywane tyflografiki wykorzystywane podczas zaj臋膰 edukacyjnych. 艁贸dzkie instytucje wsp贸艂pracuj膮 te偶 z osobami studiuj膮cymi, kt贸re ucz膮 si臋 przygotowywania audiodeskrypcji dzie艂 sztuki.

顿辞蝉迟臋辫苍辞艣膰 muzeum, potraktowana powa偶nie, nie jest list膮 udogodnie艅 technicznych, lecz pytaniem o to, dla kogo w og贸le istnieje muzeum i czyim do艣wiadczeniem sztuki si臋 ono zajmuje 

鈥 podsumowuje badacz.

Dost臋pne muzeum to zatem nie tylko budynek, do kt贸rego mo偶na wej艣膰 鈥 to miejsce, w kt贸rym ka偶dy mo偶e zrozumie膰 wystaw臋, pozna膰 sztuk臋 na sw贸j spos贸b i poczu膰 si臋 mile widziany.

Materia艂: dr Adam Drozdowski
Redakcja: Kacper Szczepaniak, Centrum Komunikacji Marki

 

 

Opublikowano: Kacper Szczepaniak

ul. Narutowicza 68, 90-136 艁贸d藕
NIP: 724 000 32 43
Adres do dor臋cze艅 elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT鈥嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌

© 2009-2026, 91桃色