Turystyka postindustrialna w badaniach UNIC
Podczas Konferencji Regionalnej Mi臋dzynarodowej Unii Geograficznej (IGU) dr Tomasz Napiera艂a z Wydzia艂u Nauk Geograficznych zaprezentowa艂 wyniki bada艅 prowadzonych wsp贸lnie z partnerami z sojuszu UNIC 鈥� Vukiem Tvrtko Opa膷iciem z Uniwersytetu w Zagrzebiu (Chorwacja) i Jarkko Saarinenem z Uniwersytetu w Oulu (Finlandia).
Badania dotycz膮 roli turystyki w miastach i regionach, kt贸re przechodz膮 lub przesz艂y transformacj臋 po zako艅czeniu dzia艂alno艣ci tradycyjnego przemys艂u. Prezentacja by艂a cz臋艣ci膮 szerszej inicjatywy badaczy zwi膮zanych z UNIC, kt贸rej efektem b臋dzie specjalny numer czasopisma 鈥濼uryzm/Tourism鈥� wydawanego przez Uniwersytet 艁贸dzki ().
Dziedzictwo przemys艂owe: szansa i ograniczenie
W centrum wsp贸lnych bada艅 geograf贸w z sojuszu UNIC znajduje si臋 pytanie: czy turystyka mo偶e pom贸c miastom i regionom postindustrialnym rozwija膰 si臋 po zako艅czeniu okresu dominacji przemys艂u, nie staj膮c si臋 jednocze艣nie kolejn膮 monokultur膮 gospodarcz膮?
Jak m贸wi dr Tomasz Napiera艂a:
W centrum naszych rozwa偶a艅 znajduj膮 si臋 dwa paradoksy: paradoks dziedzictwa 鈥� odnosz膮cy si臋 do negatywnych i pozytywnych stron dziedzictwa przemys艂owego 鈥� oraz paradoks turystyki, zgodnie z kt贸rym s艂abo艣膰 ekonomiczna turystyki opartej na dziedzictwie przemys艂owym mo偶e sta膰 si臋 jej si艂膮.
Dawne fabryki, kopalnie, osiedla robotnicze czy lokalne tradycje mog膮 sta膰 si臋 cennym zasobem. Buduj膮 to偶samo艣膰 miejsca, przyci膮gaj膮 odwiedzaj膮cych, a dzi臋ki rewitalizacji architektura przemys艂owa odzyskuje blask i zyskuje nowe funkcje. Jednocze艣nie jednak ta sama przemys艂owa przesz艂o艣膰 bywa 藕r贸d艂em problem贸w i wyzwa艅, takich jak:
- gospodarka przez lata uzale偶niona od jednej dominuj膮cej ga艂臋zi przemys艂u,
- przywi膮zanie do dawnych sposob贸w my艣lenia,
- trudno艣ci we wprowadzaniu zmian czy skutki 艣rodowiskowe pozostawione przez przemys艂.
Innymi s艂owy, przesz艂o艣膰 mo偶e zar贸wno pomaga膰 w rozwoju, jak i go utrudnia膰.
Czy turystyka mo偶e zast膮pi膰 przemys艂?
Turystyka oparta na dziedzictwie przemys艂owym nie zast膮pi przemys艂u i nie jest prostym lekarstwem na kryzys gospodarczy wynikaj膮cy z jego upadku. Rzadko osi膮ga skal臋 ekonomiczn膮 por贸wnywaln膮 z wcze艣niejsz膮 dzia艂alno艣ci膮 przemys艂ow膮, ale by膰 mo偶e w艂a艣nie dlatego mo偶e by膰 warto艣ciowa. Zamiast dominowa膰 lokaln膮 gospodark臋, mo偶e sta膰 si臋 jednym z kilku filar贸w rozwoju. Dzi臋ki temu wspiera dywersyfikacj臋, nie tworz膮c kolejnej monokultury gospodarczej.
Ostatecznie dochodzimy do wniosku, 偶e najwa偶niejsze pytanie nie brzmi dzi艣: 鈥濲ak zast膮pi膰 przemys艂 turystyk膮?鈥�, ale raczej: 鈥濲ak wykorzysta膰 turystyk臋 jako jeden z element贸w bardziej zr贸偶nicowanej i odpornej gospodarczo przysz艂o艣ci postindustrialnych miast i region贸w?鈥�.
鈥�