Niezale偶no艣膰, czyli co?
Aby wyja艣ni膰 istot臋 problemu nale偶a艂oby odpowiedzie膰 sobie w jakim celu regulacje ustawy o NBP wyposa偶y艂y bank centralny w niezale偶no艣膰 i czemu ona ma s艂u偶y膰. Niezale偶no艣膰 nie ma w tym przypadku s艂u偶y膰 ukrywaniu czegokolwiek przed opini膮 publiczn膮, a wy艂膮cznie realizacji misji NBP, kt贸r膮 zgodnie z Konstytucj膮 jest odpowiedzialno艣膰 za warto艣膰 pieni膮dza polskiego. Zgodnie za艣 z ustaw膮 o NBP, niezale偶no艣膰 ma przede wszystkim s艂u偶y膰 utrzymywaniu stabilnego poziomu cen (ekonomi艣ci powiedzieliby poziomu inflacyjnego).
Misj臋 t膮 bank centralny realizuje za pomoc膮 instrument贸w polityki pieni臋偶nej. Realizacja wy偶ej wymienionych zada艅 wymaga niezale偶no艣ci od Rady Ministr贸w, a tak偶e, w pewnym zakresie, od Parlamentu. W przypadku Parlamentu tylko w takim zakresie, w jakim wi膮偶膮ce s膮 dla nas postanowienia traktatowe dotycz膮ce Europejskiego Systemu Bank贸w Centralnych.
M贸wi膮c o niezale偶no艣ci banku centralnego, w literaturze przedmiotu podkre艣la si臋, 偶e powinna ona przejawia膰 si臋 w trzech aspektach: personalnym, finansowym i funkcjonalnym. Dotychczasowe regulacje prawne zapewniaj膮 tak rozumian膮 niezale偶no艣膰.
Jawne pensje to brak niezale偶no艣ci?
Wracaj膮c do osi sporu pomi臋dzy Parlamentem a NBP, w zakresie jawno艣ci zasad wynagradzania oraz limit贸w wynagrodze艅 dla kadry kierowniczej NBP, nale偶a艂oby postawi膰 pytanie - czy wprowadzone zmiany naruszaj膮 tak rozumian膮 niezale偶no艣膰 NBP? Czy te偶 inaczej - czy ograniczaj膮 swobod臋 NBP w realizacji polityki pieni臋偶nej? Wydaje mi si臋, 偶e nie zachodzi tu taka sytuacja.
Niezale偶no艣膰 jak膮 dysponuje NBP nie jest warto艣ci膮 absolutn膮, kt贸ra pozwala艂aby na kultywowanie bizantyjskich obyczaj贸w w NBP. Niezale偶no艣膰 NBP zwi膮zana jest wy艂膮cznie z realizacj膮 polityki pieni臋偶nej. I to ona wyznacza granice tej niezale偶no艣ci. Inaczej m贸wi膮c, gdyby Parlament chcia艂 wprowadzi膰 do ustawy o NBP przepis, z kt贸rego by wynika艂o, 偶e ochron臋 banku centralnego maj膮 zapewnia膰 s艂u偶by policyjne (podleg艂e przecie偶 MSWiA), to takie rozwi膮zanie te偶 w niczym by nie ogranicza艂o swobody stosowania instrument贸w polityki pieni臋偶nej, niezb臋dnych dla realizacji cel贸w ustawowych NBP. I nie mo偶na by podnosi膰 argumentu, 偶e narusza on niezale偶no艣膰 banku centralnego. Niezale偶no艣膰 ma bowiem 艣ci艣le okre艣lone granice i s艂u偶y ustawowo okre艣lonym celom.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych i 艣cis艂ych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych. Zobacz nasze projekty naukowe na
Tekst: prof. Les艂aw G贸ral, WPiA U艁
Redakcja: Centrum Promocji U艁