91桃色

EKONOMICZNY KONTEKST SPRAWIEDLIWO艢CI SPO艁ECZNEJ I 艢RODOWISKOWEJ

Wed艂ug opublikowanego w maju 2019 r. raportu Mi臋dzyrz膮dowej Platformy ds. Bior贸偶norodno艣ci i Ekosystem贸w (Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services - IPBES) ludzko艣膰 jest 艣wiadkiem i sprawc膮 sz贸stego w historii Ziemi wielkiego wymierania gatunk贸w - blisko milion gatunk贸w ro艣lin i zwierz膮t (ok. po艂owa dot膮d sklasyfikowanych) jest obecnie zagro偶onych wygini臋ciem. Autorzy raportu do najwa偶niejszych zagro偶e艅 ekologicznych dla 偶ycia na Ziemi zaliczaj膮: eksploatacj臋 l膮d贸w i ocean贸w, bezpo艣redni膮 eksploatacj臋 konkretnych gatunk贸w, zmiany klimatu oraz zanieczyszczenie 艣rodowiska i rozprzestrzenianie si臋 gatunk贸w inwazyjnych. Utrata bior贸偶norodno艣ci i degradacja ekosystem贸w stanowi powa偶ny problem dla cz艂owieka, kt贸ry jest przecie偶 cz臋艣ci膮 艣rodowiska przyrodniczego.[1]

Post臋puj膮ca degradacja 艣rodowiska przyrodniczego, skutkuj膮ca brakiem mo偶liwo艣ci zapewnienia wszystkim ludziom wysokiej jako艣ci 偶ycia, generuje nier贸wno艣ci spo艂eczne oraz nowe wyzwania dla gospodarki. Te wielowymiarowe problemy rodz膮 pytania o trwa艂o艣膰 rozwoju wsp贸艂czesnego 艣wiata. Ich wag臋 podkre艣la chocia偶by laureat Nagrody Nobla z dziedziny ekonomii z 2018 r. William D. Nordhaus, uznaj膮c, 偶e natura dyktuje warunki, w kt贸rych 偶yjemy, a wiedza okre艣la nasz膮 umiej臋tno艣膰 zarz膮dzania tymi warunkami.

Trwa艂o艣膰 rozwoju stanowi fundament rozwoju zr贸wnowa偶onego, kt贸ry w raporcie Brundtland "Nasza wsp贸lna przysz艂o艣膰" z 1987 r. zosta艂 zdefiniowany jako "rozw贸j, kt贸ry zaspokaja potrzeby obecne, nie pozbawiaj膮c przysz艂ych pokole艅 mo偶liwo艣ci zaspokojenia ich potrzeb"[2]. Oznacza on zatem d膮偶enie do zapewnienia sprawiedliwo艣ci wewn膮trz- i mi臋dzypokoleniowej i zagwarantowania trwa艂ych podstaw dalszego rozwoju w wymiarze ekonomicznym, spo艂ecznym i 艣rodowiskowym, kt贸re warunkuj膮 wysok膮 jako艣膰 偶ycia cz艂owieka.

Zasada sprawiedliwo艣ci w rozwoju zr贸wnowa偶onym mo偶e dotyczy膰 bardzo wielu kwestii. W odniesieniu do (nie)sprawiedliwo艣ci 艣rodowiskowej zagadnieniem fundamentalnym w kontek艣cie ograniczono艣ci zasob贸w b臋dzie dost臋p do nich i ich konsumpcja. Doskona艂膮 ilustracj膮 tego problemu s膮 wojny o wod臋 w Afryce P贸艂nocnej i na Bliskim Wschodzie czy wycinka Puszczy Amazo艅skiej w Brazylii pod uprawy soi i hodowl臋 byd艂a, kt贸ra przybra艂a na sile po obj臋ciu w艂adzy przez prezydenta Jair Bolsonaro w styczniu 2019 r. Kolejnym - zmiany klimatyczne, kt贸rych negatywne skutki dotykaj膮 przede wszystkim kraje wyspiarskie i najbiedniejsze grupy spo艂ecze艅stwa mimo, 偶e s膮 powodowane g艂贸wnie przez modele rozwoju kraj贸w rozwini臋tych. Innym - kwestie zagospodarowania przestrzeni publicznej, w tym miejskiej.

(Nie)sprawiedliwo艣膰 spo艂eczna wi膮偶e si臋 z kolei z problemami takimi jak narastanie nier贸wno艣ci, kt贸re od ko艅ca XX w. zacz臋艂y si臋 gwa艂townie pog艂臋bia膰, co najdobitniej wyra偶a si臋 gwa艂townie narastaj膮c膮 koncentracj膮 bogactwa - w 2015 r. 1% najbogatszej ludno艣ci 艣wiata posiada艂 tyle samo bogactwa co pozosta艂e 99%[3]. Problemem spo艂ecznym s膮 tak偶e zr贸偶nicowania poziomu rozwoju w r贸偶nych skalach przestrzennych (od regionalnej po lokaln膮), kt贸rych wyrazem mo偶e by膰 np. wsp贸艂czesny neokolonializm, objawiaj膮cy si臋 generowaniem negatywnych efekt贸w ubocznych niezr贸wnowa偶onych wzorc贸w konsumpcji i produkcji kraj贸w rozwini臋tych w krajach rozwijaj膮cych, co spowalnia procesy rozwojowe w tych drugich.[4] Wyzwanie spo艂eczne stanowi膮 r贸wnie偶 r贸偶nego rodzaju wykluczenia, skazuj膮ce grupy nara偶one na nie na marginalizacj臋. Ka偶dy ze wspomnianych problem贸w globalnych ma tak偶e wymiar ekonomiczny, bowiem mi臋dzy triad膮 trzech wymiar贸w rozwoju zr贸wnowa偶onego istniej膮 艣cis艂e wsp贸艂zale偶no艣ci.

Zagadnienie (nie)sprawiedliwo艣ci w wymiarze spo艂ecznym i 艣rodowiskowym b臋dzie przedmiotem dyskusji podczas mi臋dzynarodowej konferencji naukowej pt. "Ekonomiczny kontekst sprawiedliwo艣ci spo艂ecznej i 艣rodowiskowej", kt贸ra odb臋dzie si臋 w 23-24 maja 2019 r. na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu 艁贸dzkiego.

Prezentowane na niej b臋d膮 r贸偶ne wymiary wsp贸艂czesnych niesprawiedliwo艣ci (w tym szczeg贸lnie na obszarach miast, w kt贸rych w UE mieszka ju偶 prawie 75% ludno艣ci) i konflikty (m. in. przestrzenne i spo艂eczne), b臋d膮ce ich wynikiem. Pr贸b膮 niwelowania niesprawiedliwo艣ci spo艂ecznych i 艣rodowiskowych s膮 r贸偶ne narz臋dzia i metody demokracji partycypacyjnej (w tym: bud偶ety partycypacyjne, so艂eckie, crowdfunding obywatelski czy zarz膮dzanie partycypacyjne rozwojem lokalnym), o kt贸rych r贸wnie偶 b臋dzie mowa podczas konferencji. Dyskutowane b臋d膮 tak偶e tematy takie jak: sprawiedliwo艣膰 spo艂eczna i 艣rodowiskowa - nowa generacja wyzwa艅 w polityce rozwoju regionalnego i lokalnego, dobra wsp贸lne w mie艣cie czy sprawiedliwo艣膰 艣rodowiskowa - aspekty spo艂eczno-ekonomiczne. Integralnym elementem konferencji b臋d膮 warsztaty naukowe Sprawiedliwo艣膰 艣rodowiskowa oraz wycieczka studialna Sprawiedliwo艣膰 spo艂eczna w procesie rewitalizacji.

Konferencja nawi膮zuje do wieloletniej tradycji 艂贸dzkich spotka艅 regionalist贸w, organizowanych przez Katedr臋 Gospodarki Regionalnej i 艢rodowiska, Instytut Gospodarki Przestrzennej, Wydzia艂 Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Organizowana jest we wsp贸艂pracy z Katedr膮 Rozwoju Regionalnego i Przestrzennego Szko艂y G艂贸wnej Handlowej w Warszawie oraz Komitetem Przestrzennego Zagospodarowania Kraju Polskiej Akademii Nauk.

Szczeg贸艂owe informacje dost臋pne s膮 na stronie konferencji: .