Stawanie si臋 ofiar膮
Doznawanie przemocy ze strony bliskiej osoby jest indywidualnym, traumatycznym prze偶yciem, kt贸re wywo艂uje poczucie krzywdy i zagubienia. Osoba doznaj膮ca przemocy s艂yszy twierdzenia, kt贸re podwa偶aj膮 jej dotychczasowy spos贸b rozumienia 艣wiata i siebie. Prze艣ladowca podwa偶a jej inteligencj臋, umiej臋tno艣ci, umniejsza sukcesy, podkre艣la brak samodzielno艣ci i zdolno艣ci rozwi膮zywania problem贸w, krytykuje.
- Doznawanie przemocy zmienia weso艂膮 i towarzysk膮 osob臋 w przygn臋bion膮, coraz bardziej zamkni臋t膮 w sobie. Stopniowo zaczyna ona unika膰 kontakt贸w z rodzin膮 i znajomymi, z czasem traci kontrol臋 nad swoim 偶yciem, staje si臋 bezwolna, pasywna, zrezygnowana, brakuje jej odwagi, a wahania oraz w膮tpliwo艣ci przed podj臋ciem decyzji cz臋sto parali偶uj膮 jakiekolwiek dzia艂ania - m贸wi dr Katarzyna Gajek.
Przemoc i manipulacja, jakiej do艣wiadcza, powoduj膮, 偶e staje si臋 zastraszona, uleg艂a, nie wyra偶a swojego zdania, nie docenia siebie i ma niskie poczucie w艂asnej warto艣ci. Du偶a wra偶liwo艣膰 pozwala na manipulacj臋 jej uczuciami, cz臋sto te偶 ma poczucie winy, a tak偶e usprawiedliwia dzia艂ania agresora.
Sytuacja ta umo偶liwia napastnikowi przesuwanie granic dopuszczalnych zachowa艅, a tym samym eskalacj臋 przemocy (zwi臋ksza si臋 jej brutalno艣膰, zmieniaj膮 rodzaje i 艣rodki nacisku). Traktowana w ten spos贸b osoba zaczyna my艣le膰 o swojej sytuacji w kategoriach pu艂apki (widzi coraz mniej mo偶liwych rozwi膮za艅), wi臋c z czasem s艂abnie jej obrona.
- Niekiedy, w zwi膮zku z pog艂臋biaj膮c膮 si臋 udr臋k膮, osoba doznaj膮ca przemocy ucieka przed rzeczywisto艣ci膮, ale te偶 przed konieczno艣ci膮 rekonstruowania to偶samo艣ci, u偶ywaj膮c 艣rodk贸w zmieniaj膮cych 艣wiadomo艣膰 lub podejmuj膮c pr贸by samob贸jcze - t艂umaczy ekspertka z U艁.
Jest w tym wszystkim r贸wnie偶 dobra wiadomo艣膰 - nawet po d艂ugotrwa艂ym doznawaniu przemocy mo偶liwe jest odzyskanie swojej to偶samo艣ci.
Odzyskiwanie siebie
Istotnym elementem pracy nad do艣wiadczeniem przemocy jest uporanie si臋 z traumatycznymi wspomnieniami, kt贸re polega na traktowaniu ich jak baga偶u do艣wiadcze艅.
- Proces pogodzenia si臋 z przesz艂o艣ci膮 wi膮偶e si臋 z wybaczeniem krzywd oraz akceptacj膮 zranie艅, co nie zawsze jest mo偶liwe. Umo偶liwia to osi膮gni臋cie spokoju i odzyskanie zaufania do siebie - m贸wi dr Katarzyna Gajek.
Up艂ywaj膮cy czas zwykle pozwala przepracowa膰 emocje zwi膮zane ze strat膮 (lat, m艂odo艣ci, mo偶liwo艣ci, zdrowia itp.), a przej艣cie swoistej 偶a艂oby umo偶liwia zdystansowanie si臋 do cierpienia. W miejsce braku bezpiecze艅stwa, strachu, czuwania, t艂umienia emocji pojawia si臋 poczucie kontroli, rado艣膰, uczucie szcz臋艣cia, spe艂nienia.
Osoby, kt贸re przetrwa艂y to trudne do艣wiadczenie, zaczynaj膮 postrzega膰 siebie przez pryzmat swojej warto艣ci, osi膮gni臋膰, mo偶liwo艣ci, ch臋tnie nawi膮zuj膮 pozytywne relacje, dbaj膮 o siebie i swoje potrzeby, budz膮 szacunek innych. Ucz膮 si臋 stawiania granic, dokonywania wybor贸w, odmawiania, odbudowuj膮 swoje si艂y.
Dr Katarzyna Gajek jest autork膮 ksi膮偶ki wydanej przez Wydawnictwo U艁.
Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych i 艣cis艂ych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.Zobacz nasze projekty naukowe na
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr Katarzyna Gajek (WNoW U艁)Redakcja: Centrum Promocji U艁