Zapewnienie prostej zast臋powalno艣ci pokole艅 wymaga osi膮gni臋cia warto艣ci dzietno艣ci bliskiej 2,1, do kt贸rego jeszcze naszemu spo艂ecze艅stwu daleko, lecz warto zastanowi膰 si臋 jakie czynniki maj膮 wp艂yw na obecnie obserwowany wzrost dzietno艣ci. Je偶eli przypisywa膰 go zmianom w polityce spo艂ecznej obecnego rz膮du, to:
Wzrost dzietno艣ci powinien by膰 najwy偶szy w tych regionach, gdzie - z jednej strony - wyst臋powa艂 tradycyjnie wysoki poziom dzietno艣ci (dodatkowy strumie艅 艣rodk贸w z programu Rodzina 500+ oraz poprawa sytuacji na rynku pracy powinny umo偶liwi膰 realizacj臋 plan贸w prokreacyjnych), z drugiej za艣 strony gdzie p艂ace nominalne s膮 najni偶sze (a zatem np. 艣wiadczenie 500 z艂 posiada realnie wy偶sz膮 warto艣膰 z uwagi na nie tylko ni偶sze od og贸lnopolskiej 艣redniej p艂ace, ale i dostosowany do nich poziom cen) - zauwa偶a badacz.
Jednak, dzietno艣膰 najbardziej wzros艂a, nie w wojew贸dztwach Polski Wschodniej, a w wojew贸dztwach charakteryzuj膮cych si臋 wzgl臋dnie dobr膮 sytuacj膮 gospodarcz膮 i w sferze prokreacji (pomorskie i wielkopolskie) oraz w wojew贸dztwach po艂o偶onych na Ziemiach Odzyskanych (warmi艅sko-mazurskie i lubuskie). Dane demograficzne wskazuj膮 r贸wnie偶, 偶e zmiany mia艂y najmniej widoczny charakter na Lubelszczy藕nie i Kielecczy藕nie. Jednocze艣nie, w wi臋kszo艣ci wojew贸dztw najwy偶sze wzrosty zauwa偶ono w艣r贸d ludno艣ci miast.
Analiza liczby powiat贸w, w kt贸rych odnotowano najni偶szy poziom dzietno艣ci w latach 2002-2017 ukazuje du偶e r贸偶nice pomi臋dzy Polsk膮 Zachodni膮 i Wschodni膮, a tak偶e mi臋dzy terenami silniej i s艂abiej zurbanizowanymi.
Tradycyjnie najni偶sz膮 dzietno艣ci膮 charakteryzowa艂y si臋 najbardziej zurbanizowane powiaty po艂o偶one w centrum regionu, zw艂aszcza powiaty grodzkie. Z kolei najwy偶szym poziomem dzietno艣ci odznacza艂y si臋 peryferyjnie po艂o偶one powiaty o wysokim udziale ludno艣ci wiejskiej. Te zale偶no艣ci w ostatnich latach uleg艂y pewnej modyfikacji, g艂贸wnie wskutek widocznej w wielu du偶ych miastach zwy偶ki p艂odno艣ci, jak i tego, i偶 we wschodniej cz臋艣ci Polski w ostatnich latach ludno艣膰 wsi do艣wiadcza g艂臋bokiej zmiany wzorca dzietno艣ci. - komentuje prof. Szukalski.
Nale偶y pami臋ta膰, 偶e szacunki GUS maj膮 pewne ograniczenia metodologiczne - m.in. nie uwzgl臋dniaj膮 zmiany kalendarza zachowa艅 prokreacyjnych, z kt贸rym wi膮偶e si臋 np. zjawisko p贸藕nego macierzy艅stwa. Ponadto, poziom dzietno艣ci kalkulowany jest z uwzgl臋dnieniem ludno艣ci, kt贸ra formalnie zamieszkuje w Polsce, cho膰 od lat mieszka za granic膮. Mo偶emy si臋 zatem spodziewa膰, 偶e poziom dzietno艣ci jest faktycznie wy偶szy.
Pe艂ny artyku艂 ->
Redakcja: Centrum Promocji U艁