Leksykon getta 艂贸dzkiego b臋dzie to zbi贸r monograficznych hase艂 przygotowanych przez specjalist贸w z wielu dziedzin, m.in. historii, socjologii i literaturoznawstwa. Ma obejmowa膰 wszelkie aspekty funkcjonowania getta, 偶ycia jego mieszka艅c贸w, w tym jego cech unikalnych. Za podstaw臋 leksykonu s艂u偶y膰 b臋dzie bogaty, unikalny zbi贸r dokument贸w archiwalnych znajduj膮cy si臋 w zbiorach archiw贸w polskich (przede wszystkim w Archiwum Pa艅stwowym w 艁odzi oraz w Archiwum 呕ydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie) oraz o艣rodk贸w zagranicznych (Yad Vashem w Jerozolimie, YIVO w Nowym Jorku, United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie i in). Projekt jest zarazem kontynuacj膮 my艣li archiwist贸w - wi臋藕ni贸w getta, kt贸rzy rozpocz臋li prace nad Encyklopedi膮 prowadzeni ide膮 stworzenia "materia艂u dla przysz艂ych badaczy". Wyj膮tkow膮 wskaz贸wk膮 dla zespo艂u jest odnaleziona w archiwum Ghetto Fighters House w Izraelu lista planowanych hase艂 Encyklopedii - z liczby 1347 hase艂 archiwistom zatrudnionym w administracji 偶ydowskiej getta uda艂o si臋 opracowa膰 zaledwie 373 z nich.
Stworzenie Leksykonu ma by膰 pretekstem do eksploatacji tego wyj膮tkowego dla polskiego dziedzictwa kulturowego zbioru i jego naukowego opracowania, a tym samym przyczyni膰 si臋 do upowszechnienia wiedzy na temat getta w Litzmannstadt. Autorzy projektu odwo艂uj膮c si臋 do tradycji tworzenia leksykon贸w wiedzy chc膮 wpisa膰 go na trwa艂e w 艣cie偶k臋 bada艅 kolejnych os贸b zajmuj膮cych si臋 t膮 tematyk膮 zar贸wno w Polsce jak i zagranic膮, czemu s艂u偶y膰 ma publikacja w j臋zyku angielskim. Integralnym elementem projektu jest polsko-angielska internetowa platforma, w kt贸rej poza samym Leksykonem umieszczone b臋d膮 cyfrowe skany istotnych dokument贸w zaopatrzonych w aparat naukowy oraz bogaty materia艂 ikonograficzny. Tworzone na potrzeby platformy skany b臋d膮 niejednokrotnie pierwsz膮 ich cyfrow膮 kopi膮, co przyczyni si臋 do ochrony oryginalnych "papierowych" cz臋艣ci unikalnego zbioru.
Getto 艂贸dzkie jest obszarem, kt贸ry od stosunkowo niedawna cieszy si臋 zainteresowaniem naukowc贸w. Mimo bogatej zachowanej dokumentacji materia艂y te przez wiele lat nie by艂y w pe艂ni rozpoznane i wykorzystywane w badaniach. Zachowana spu艣cizna getta 艂贸dzkiego posiada swoj膮 specyfik臋, m.in. wyj膮tkow膮 tr贸jj臋zyczno艣膰 (dokumenty pisane by艂y w j臋zyku jidysz, polskim i niemieckim), kt贸ra przez wiele lat by艂a barier膮 dla pog艂臋bionych bada艅 nad dziejami getta. Ostatnie lata przynios艂y wiele zmian w tym zakresie - badania podj臋te zosta艂y zar贸wno przez historyk贸w, archiwist贸w, jak i filolog贸w. Ich plonem by艂y pierwsze prace monograficzne oraz edycje wybranych 藕r贸de艂, m.in.: Kroniki getta 艂贸dzkiego (5 tom贸w, 2009), zbioru przem贸wie艅 Rumkowskiego (2011) oraz sporz膮dzonej w getcie Encyklopedii (2014). Prace edytorskie i redakcyjne nad ostatnim ze wspomnianych tom贸w zrodzi艂y koncepcj臋 utworzenia obszernego Leksykonu, kt贸ry ma stanowi膰 wyczerpuj膮c膮 podstaw臋 do bada艅 nad dzielnic膮 zamkni臋t膮 w Litzmannstadt, a zarazem popularyzowa膰 wiedz臋 na jego temat w艣r贸d polskich i zagranicznych badaczy.
Redakcja: Centrum Promocji