Wtedy wielu z nas po raz pierwszy zrozumia艂o, 偶e wy艣cig o tron sztucznej inteligencji toczy si臋 mi臋dzy Stanami Zjednoczonymi a Chinami. Dzi艣 warto dostrzec co艣 wa偶niejszego. Ka偶da taka bitwa gigant贸w obni偶a ceny, podnosi jako艣膰 i poszerza dost臋p do technologii. Co rywalizacja Fable i Kimi oznacza dla firm, szk贸艂 i ka偶dego z nas? Ten temat komentuje dr Dominik Skowro艅ski z Wydzia艂u Zarz膮dzania Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
D茅j脿 vu znad Pacyfiku
Historia lubi si臋 powtarza膰. W czerwcu 2026 roku Anthropic wypu艣ci艂 Claude Fable 5, model uznawany obecnie za najzdolniejsz膮 sztuczn膮 inteligencj臋 艣wiata. Pi臋膰 tygodni p贸藕niej Chi艅czycy odpowiedzieli premier膮 Kimi K3. Por贸wnania niezale偶nych analityk贸w pokazuj膮, 偶e ameryka艅ski model wci膮偶 broni tronu, poniewa偶 wygrywa 22 z 35 wsp贸lnych test贸w. Jednocze艣nie Kimi zwyci臋偶a tam, gdzie liczy si臋 d艂uga, samodzielna praca nad kodem, a do tego jest o oko艂o 70% ta艅szy na ka偶dym poziomie cennika. Rok temu identyczn膮 kart膮 zagra艂 DeepSeek. Wtedy rynki zareagowa艂y panik膮. Dzi艣 reaguj膮 wzruszeniem ramion, poniewa偶 taka wymiana cios贸w sta艂a si臋 naturalnym rytmem tej bran偶y.
Z perspektywy u偶ytkownika taka rywalizacja dzia艂a jak wojna cenowa dw贸ch supermarket贸w. Kto wygra, tak naprawd臋 nie wiadomo, ale koszyk zakup贸w tanieje u wszystkich. Po premierze DeepSeek ceny dost臋pu do modeli AI zacz臋艂y spada膰 na ca艂ym rynku i dok艂adnie ten sam mechanizm obserwujemy teraz.
Otwarte wagi, otwarte drzwi
Najciekawszym elementem chi艅skiej strategii jest otwarto艣膰. Moonshot AI udost臋pnia wagi swojego modelu do pobrania, podobnie jak wcze艣niej zrobi艂 to DeepSeek. W praktyce oznacza to, 偶e uczelnia, szpital czy urz膮d mog膮 uruchomi膰 pot臋偶n膮 sztuczn膮 inteligencj臋 na w艂asnych serwerach, bez wysy艂ania wra偶liwych danych za ocean. To jak r贸偶nica mi臋dzy wynajmowaniem mieszkania a otrzymaniem projektu domu, kt贸ry mo偶na postawi膰 u siebie i przebudowa膰 wed艂ug w艂asnych potrzeb. Dla instytucji, kt贸re powa偶nie traktuj膮 suwerenno艣膰 cyfrow膮, otwarte modele staj膮 si臋 realn膮 alternatyw膮. Korzysta na tym tak偶e Polska, poniewa偶 tw贸rcy krajowych modeli, takich jak Bielik czy PLLuM, mog膮 czerpa膰 z rozwi膮za艅 publikowanych przez najwi臋kszych graczy.
Polska: potencja艂 wi臋kszy ni偶 wykorzystanie
Na tym tle polska codzienno艣膰 wygl膮da skromnie. Wed艂ug GUS w 2025 roku technologie AI wykorzystywa艂o 8,7% firm w Polsce, rok wcze艣niej by艂o to 5,9%. Wzrost jest wyra藕ny, ale wci膮偶 ponad 90% przedsi臋biorstw stoi obok rewolucji, kt贸ra dzieje si臋 na ich oczach. Bariera przesta艂a by膰 finansowa. Skoro ceny dost臋pu do najlepszych modeli spadaj膮, a cz臋艣膰 z nich mo偶na mie膰 za darmo, prawdziwym w膮skim gard艂em staj膮 si臋 kompetencje AI. W trakcie szkole艅, kt贸re prowadz臋, regularnie widz臋 ten sam schemat. Ludzie nie potrzebuj膮 wyk艂adu o parametrach modeli. Potrzebuj膮 treningu, kt贸ry poka偶e, jak prze艂o偶y膰 mo偶liwo艣ci sztucznej inteligencji na w艂asne zadania.
Kto naprawd臋 wygrywa ten wy艣cig?
O tym, kto zasi膮dzie na tronie sztucznej inteligencji, zdecyduj膮 laboratoria w Kalifornii i Pekinie. O tym, kto skorzysta z owoc贸w tego wy艣cigu, decyduj膮 ludzie i organizacje, kt贸re potrafi膮 zamieni膰 dost臋p do technologii w umiej臋tno艣膰 jej u偶ywania. Przewag臋 zyskaj膮 firmy i szko艂y, kt贸re zmieni膮 spos贸b pracy, a nie te, kt贸re kupi膮 najwi臋cej narz臋dzi. Kibicowanie gigantom niewiele nam da. Zamiast tego warto zrobi膰 trzy kroki: przetestowa膰 najnowsze modele na w艂asnych zadaniach, zaplanowa膰 rozw贸j kompetencji zespo艂u oraz wskaza膰 obszar, w kt贸rym AI odci膮偶y ludzi od 偶mudnej pracy. Giganci walcz膮 o tron. Nagrody rozdawane s膮 na widowni.
Autor: dr Dominik Skowro艅ski
Redakcja: