W nocy z 27 na 28 czerwca policja przeprowadzi艂a nalot na Stonewall Inn, kt贸re 贸wcze艣nie by艂o miejscem spotka艅 os贸b LGBTQ+. W tamtym czasie podobne akcje by艂y cz臋艣ci膮 codzienno艣ci i osoby niecisheteronormatywne cz臋sto do艣wiadcza艂y kontroli, przemocy i publicznego upokorzenia. Tym razem jednak reakcja by艂a inna 鈥� zebrani w barze i wok贸艂 niego ludzie zacz臋li protestowa膰, a ich sprzeciw przerodzi艂 si臋 w kilkudniowe zamieszki.
Zamieszki w Stonewall mia艂y charakter prze艂omowy i z tego powodu do dzi艣 pozostaj膮 niezwykle wa偶nym punktem odniesienia w historii ruchu na rzecz emancypacji os贸b LGBTQ+. Wiele os贸b queerowych, nawet tych uczestnicz膮cych w obchodach Miesi膮ca Dumy, na przyk艂ad w paradach czy marszach r贸wno艣ci, nie zna jednak ich genezy. Wydaje si臋 wi臋c istotne, by o niej przypomina膰 鈥� nie tylko dlatego, 偶e walka o pe艂ni臋 r贸wnych praw nadal trwa, lecz tak偶e z szacunku dla os贸b, kt贸re na przestrzeni dekad przyczyni艂y si臋 do tego, 偶e dzi艣 mo偶liwe jest otwarte celebrowanie w艂asnej to偶samo艣ci, bez wstydu i ukrywania si臋 (z perspektywy eurocentrycznej)
鈥� m贸wi dr Aleksandra Soba艅ska.
Stonewall nie by艂 pocz膮tkiem tej historii, ale sta艂 si臋 jej prze艂omowym momentem, poniewa偶 pokaza艂, 偶e do艣wiadczenie wykluczenia mo偶e zosta膰 zamienione w wsp贸lne dzia艂anie, a milczenie 鈥� w publiczny g艂os. W艂a艣nie dlatego czerwiec jest dzi艣 miesi膮cem marsz贸w, debat, wydarze艅 edukacyjnych i kulturalnych. Pride nie oznacza jedynie 艣wi臋towania. To tak偶e pami臋膰 o osobach, kt贸re domaga艂y si臋 widzialno艣ci i godno艣ci wtedy, gdy wi膮za艂o si臋 to z du偶ym ryzykiem.
Niejednokrotnie spotyka艂am si臋 z opiniami os贸b, kt贸re nie nale偶膮 do zbiorowo艣ci LGBTQ+, 偶e marsze r贸wno艣ci i podobne wydarzenia nie przynosz膮 efekt贸w, a wr臋cz mog膮 zniech臋ca膰 wi臋kszo艣膰 spo艂ecze艅stwa do tej mniejszo艣ci. W badaniach dotycz膮cych ruch贸w spo艂ecznych jednak podkre艣la si臋, 偶e r贸偶nego rodzaju publiczne zgromadzenia 鈥� takie jak demonstracje czy protesty 鈥� mog膮 by膰 skutecznym sposobem zdobywania wsparcia spo艂ecznego. Niezale偶nie od przekona艅 os贸b sugeruj膮cych, 偶e osoby LGBTQ+ powinny ogranicza膰 swoj膮 obecno艣膰 w przestrzeni publicznej, istniej膮 dane pokazuj膮ce, 偶e takie formy dzia艂ania rzeczywi艣cie przynosz膮 efekty: prze艂amuj膮 spo艂eczn膮 oboj臋tno艣膰, sprawiaj膮, 偶e temat staje si臋 bardziej widoczny i mog膮 prowadzi膰 do realnych zmian w spo艂ecze艅stwie. Odk艂adaj膮c na bok badania, jestem przekonana, 偶e rozszerzanie praw os贸b LGBTQ+ nie nast臋powa艂oby, gdyby nie by艂o wcze艣niejszego publicznego domagania si臋 ich
鈥� m贸wi socjolo偶ka.
Historia Stonewall pozostaje wa偶na, poniewa偶 pokazuje, 偶e zmiana spo艂eczna zaczyna si臋 cz臋sto od prostego gestu sprzeciwu wobec niesprawiedliwo艣ci. Miesi膮c Dumy jest nie tylko czasem widoczno艣ci, ale tak偶e zaproszeniem do rozmowy o tym, jak budowa膰 wsp贸lnot臋 bardziej otwart膮, uwa偶n膮 i solidarn膮.
Nawi膮zuj膮c do wcze艣niejszej my艣li o tym, 偶e widoczno艣膰 mo偶e prowadzi膰 do zmian spo艂ecznych, w艂a艣nie z tego powodu obchodzenie Miesi膮ca Dumy ma istotne znaczenie. Jest to okres zwi臋kszonej obecno艣ci symboliki os贸b LGBTQ+ w przestrzeni publicznej. Dop贸ki osoby LGBTQ+ nie maj膮 pe艂nej r贸wno艣ci praw 鈥� a w praktyce nie jest ona jeszcze osi膮gni臋ta w 偶adnym kraju 鈥� ka偶dy gest solidarno艣ci nabiera szczeg贸lnej wagi, zw艂aszcza gdy pochodzi od sojusznik贸w, sojuszniczek, os贸b sojuszniczych. Takie dzia艂ania mog膮 艣wiadczy膰 o rosn膮cej, oddolnej akceptacji spo艂ecznej, nawet je艣li formalne regulacje prawne pozostaj膮 (jeszcze) niewystarczaj膮ce
鈥� podsumowuje Soba艅ska.
Materia艂: dr Aleksandra Soba艅ska
Redakcja: Kacper Szczepaniak, Centrum Komunikacji Marki U艁