91桃色

Zagadka r臋kopis贸w 艂aci艅skich Kilvingtona

Naukowcy U艁 na tropie matematycznej filozofii przyrody. XVII wiek jest uwa偶any za czas rewolucji naukowej, a za jej g艂贸wn膮 zas艂ug臋 - matematyzacja fizyki. Naukowcy z Centrum Filozofii Przyrody U艁 bior膮 pod lup臋 艂aci艅skie r臋kopisy XIV-wiecznego my艣liciela Ryszarda Kilvingtona, jednego z tw贸rc贸w szko艂y tzw. Oksfordzkich Kalkulator贸w, i podejmuj膮 poszukiwania og贸lnego kontekstu - moment贸w prze艂omowych historii nauki, kt贸re mog艂y przyczyni膰 si臋 do zmiany sposobu patrzenia na 艣wiat i jego opisywania.

 

Opublikowano: 30 lipca 2019

 

Teksty Arystotelesa by艂y obligatoryjne na 贸wczesnych uczelniach. Ka偶dy, kto mia艂 aspiracje do uko艅czenia uniwersytetu, tworzy艂 komentarz do jego dzie艂. W przypadku opracowa艅 R. Kilvingtona nie s膮 dost臋pne starodruki, dlatego wsp贸艂cze艣nie si臋ga si臋 po r臋kopisy, w tym przypadku 艂aci艅skie, kt贸re s膮 przechowywane w bibliotekach na 艣wiecie.

"Mamy do czynienia z r贸偶nymi odpisami z tego tekstu. Trzeba je wszystkie przeczyta膰, por贸wna膰 i pogrupowa膰 wed艂ug odnalezionych grup rodzin r臋kopi艣miennych a nast臋pnie spr贸bowa膰 zrekonstruowa膰 tzw. archetyp - tekst pierwotny, kt贸ry s艂u偶y艂 do przepisywania pozosta艂ym. To jest troch臋 taka zabawa, ca艂y proces przypomina dzia艂alno艣膰 艣ledcz膮, tak jakbym szuka艂a mordercy w sprawie kryminalnej." - komentuje prof. dr hab. El偶bieta Irena Jung, kierownik projektu.

Dzi臋ki wydaniu tekstu 艂aci艅skiego, kt贸ry jest ci膮gle dost臋pny jedynie w r臋kopisach komentarza Ryszarda Kilvingtona do "Fizyki" Arystotelesa, b臋dzie mo偶na zapozna膰 si臋 z nowatorskimi pogl膮dami tego my艣liciela. Przeprowadzone analizy, kt贸re zostan膮 zaprezentowane we wst臋pie do wydania oraz oddzielnych artyku艂ach, pozwol膮 prze艣ledzi膰 niezmiernie ciekaw膮 drog臋 rozwoju fizyki p贸藕no艣redniowiecznej. Zesp贸艂 powo艂any do realizacji tego projektu podejmie trud nad opracowaniem tekstu 艂aci艅skiego i rozwik艂aniem zagadki dotycz膮cej tradycji rozproszonej kilvingtonowskiego komentarza.

"Tak naprawd臋 ten komentarz Kilvingtona do Fizyki Arystotelesa, to pierwszy taki tekst, w kt贸rym pojawia si臋 bardzo szeroko zakrojona, jako metoda naukowa, matematyzacja fizyki." - dodaje prof. E. Jung.

Rozwik艂anie zagadki, jak膮 zawsze stanowi tradycja rozproszona, kt贸ra wymaga wielu wysi艂k贸w, aby ustali膰 wzajemn膮 zale偶no艣膰 r臋kopi艣mienn膮, jak i zale偶no艣膰 doktrynaln膮, jest niezmiernie cenne dla historyk贸w my艣li. Z jednej strony wyja艣nia ono funkcjonowanie okre艣lonego tekstu w艣r贸d wsp贸艂czesnych autorowi czytelnik贸w, ale z drugiej doskonale obrazuje tradycj臋 danego okresu, w tym przypadku p贸藕nego 艣redniowiecza.

Celem projektu jest udost臋pnienie specjalistom zajmuj膮cym si臋 histori膮 nauki oraz osobom zainteresowanym filozofi膮 艣redniowieczn膮, dokona艅 w zakresie filozofii przyrody Ryszarda Kilvingtona. To r贸wnie偶 wskazanie na donios艂o艣膰 rozwa偶a艅 Kalkulator贸w, kt贸rych teorie mia艂y wp艂yw na rozw贸j fizyki nowo偶ytnej uprawianej przez Galileusza i Newtona. W planach s膮 r贸wnie偶 publikacje w znanych periodykach w j臋zyku angielskim wyja艣niaj膮ce i omawiaj膮ce oryginalne pogl膮dy Ryszarda Kilvingtona na temat filozofii przyrody. Wszystkie dzia艂ania pozwol膮 szerokiemu gronu badaczy ogl膮da膰 histori臋 艣redniowiecznej filozofii przyrody w szerszym kontek艣cie.

Ryszard Kilvington to niew膮tpliwie jeden z tych my艣licieli, kt贸rzy 艣wiadomie wychodzili poza ustalone w jego czasach ramy post臋powania naukowego. Jego wk艂ad w rozw贸j czternastowiecznej filozofii przyrody by艂 bardzo znacz膮cy - uznawany jest wsp贸艂cze艣nie, wraz z Tomaszem Bradwardinem, za za艂o偶yciela tzw. Szko艂y Oksfordzkich Kalkulator贸w (dzia艂aj膮cej w latach 20-50. XIV w.). Jak pokazuj膮 najnowsze badania, zapocz膮tkowa艂a ona rozw贸j nowej fizyki, wykorzystuj膮c w obr臋bie arystotelesowskiej teorii metody matematyczne. Rozwa偶ania Kilvingtona i jego nast臋pc贸w pozwoli艂y zrezygnowa膰 z jako艣ciowej fizyki Arystotelesa na rzecz jej ilo艣ciowej, matematycznej interpretacji. Realizacja proponowanego projektu pozwoli zatem ukaza膰 po raz pierwszy pe艂ny i rzetelny obraz pocz膮tk贸w nowej, 艣redniowiecznej, matematycznej filozofii przyrody. Umo偶liwi tym samym weryfikacj臋 powszechnej opinii o jej zupe艂nej nieprzydatno艣ci dla rozwoju fizyki.

Centrum Filozofii Przyrody przyjmuje pod sw贸j parasol naukowc贸w, student贸w - ludzi zainteresowanych dziedzinami nauki jak filozofia, matematyka, fizyka czy biologia. Stworzone przez trzy wydzia艂y U艁 - Filozoficzno-Historyczny, Fizyki i Informatyki Stosowanej oraz Biologii i Ochrony 艢rodowiska, ma na celu promowanie refleksji nad filozofi膮, histori膮 nauki, metodologi膮 nauki i nad sam膮 nauk膮. Aktualnie Centrum zyska艂o granty na dwa projekty - wy偶ej opisany prof. E. Jung oraz mgra Marcina Leszczy艅skiego, kt贸ry zajmuje si臋 filozofi膮 medycyny (PRELUDIUM 16).

Projekt realizowany jest w ramach konkursu OPUS 16 finansowanego z Narodowego Centrum Nauki i jest jednym z 21 grant贸w przyznanych Uniwersytetowi 艁贸dzkiemu w ostatnim czasie. Ca艂kowity bud偶et to 313 040, 00 z艂.


Uniwersytet 艁贸dzki to najwi臋ksza uczelnia badawcza w centralnej Polsce. Jej misj膮 jest kszta艂cenie wysokiej klasy naukowc贸w i specjalist贸w w wielu dziedzinach humanistyki, nauk spo艂ecznych i 艣cis艂ych. U艁 wsp贸艂pracuje z biznesem, zar贸wno na poziomie kadrowym, zapewniaj膮c wykwalifikowanych pracownik贸w, jak i naukowym, oferuj膮c swoje know-how przedsi臋biorstwom z r贸偶nych ga艂臋zi gospodarki. Uniwersytet 艁贸dzki jest uczelni膮 otwart膮 na 艣wiat - wci膮偶 ro艣nie liczba ucz膮cych si臋 tutaj student贸w z zagranicy, a polscy studenci, dzi臋ki programom wymiany, poznaj膮 Europ臋, Azj臋, wyje偶d偶aj膮 za Ocean. Uniwersytet jest cz臋艣ci膮 艁odzi, dzia艂a wsp贸lnie z 艂odzianami i dla 艂odzian, anga偶uj膮c si臋 w wiele projekt贸w spo艂eczno-kulturalnych.Zobacz nasze projekty naukowe na

materia艂 藕r贸d艂owy: prof. dr hab. El偶bieta Jungredakcja: Centrum Promocji U艁

ul. Narutowicza 68, 90-136 艁贸d藕
NIP: 724 000 32 43
Adres do dor臋cze艅 elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT鈥嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌嬧赌

© 2009-2026, 91桃色