Nowa monografia w wydawnictwie Routledge
Ksi膮偶ka ukaza艂a si臋 w serii Routledge Focus on Economics and Finance. Routledge, nale偶膮ce do mi臋dzynarodowej grupy Taylor & Francis, jest jednym z uznanych wydawnictw akademickich, publikuj膮cych prace naukowe kierowane do odbiorc贸w na ca艂ym 艣wiecie.
Wydanie jednoautorskiej monografii w tym wydawnictwie stanowi wa偶ny element mi臋dzynarodowej obecno艣ci bada艅 prowadzonych na Uniwersytecie 艁贸dzkim. Ksi膮偶ka podejmuje aktualny problem zmian w relacjach gospodarczych USA i Chin w warunkach napi臋膰 geopolitycznych oraz reorganizacji globalnych 艂a艅cuch贸w warto艣ci.
Czy zmiany w handlu oznaczaj膮 os艂abienie zale偶no艣ci gospodarczych?
Wojna handlowa mi臋dzy Stanami Zjednoczonymi a Chinami, zapocz膮tkowana w 2018 roku, wp艂yn臋艂a na kierunki mi臋dzynarodowej wymiany handlowej i organizacj臋 produkcji. Czy jednak ograniczanie bezpo艣redniego importu z Chin oznacza rzeczywiste zmniejszanie zale偶no艣ci od chi艅skiej gospodarki?
Tradycyjne statystyki handlowe pokazuj膮, sk膮d importowane s膮 towary, ale nie ujawniaj膮 w pe艂ni, gdzie powsta艂a zawarta w nich warto艣膰 dodana. Produkt sprowadzany do USA z Meksyku czy Wietnamu mo偶e bowiem zawiera膰 warto艣膰 wytworzon膮 wcze艣niej w Chinach.
Badania przedstawione w monografii wskazuj膮, 偶e w latach 2017鈥�2024 udzia艂 chi艅skiej warto艣ci dodanej docieraj膮cej do USA za po艣rednictwem eksporter贸w z pa艅stw trzecich wzr贸s艂 z 17% do 24%. Jednocze艣nie warto艣膰 przep艂yw贸w po艣rednich zwi臋kszy艂a si臋 o 84%, podczas gdy przep艂ywy bezpo艣rednie wzros艂y o 23%.
Poza bezpo艣rednim handlem 鈥� analiza po艣rednich przep艂yw贸w warto艣ci dodanej
Autorka 艂膮czy wieloletni膮 analiz臋 handlu warto艣ci膮 dodan膮 z badaniem struktury po艣rednich powi膮za艅 produkcyjnych. Uwzgl臋dnia nie tylko pa艅stwa, z kt贸rych towary trafiaj膮 do USA, ale tak偶e wcze艣niejsze ogniwa tych powi膮za艅, analizuj膮c skal臋 przep艂yw贸w, ich koncentracj臋 i zr贸偶nicowanie sektorowe.
Badania obejmuj膮 lata 2017鈥�2024 i wykorzystuj膮 dane z mi臋dzyregionalnych tablic przep艂yw贸w mi臋dzyga艂臋ziowych Azjatyckiego Banku Rozwoju (Asian Development Bank).
鈥濸unktem wyj艣cia do moich bada艅 by艂o pytanie, czy obserwowane zmiany w bezpo艣rednim handlu mi臋dzy Stanami Zjednoczonymi a Chinami rzeczywi艣cie oznaczaj膮 os艂abienie powi膮za艅 gospodarczych mi臋dzy tymi krajami. W 艣wiecie globalnych 艂a艅cuch贸w warto艣ci towary mog膮 trafia膰 na rynek ameryka艅ski z r贸偶nych pa艅stw, ale cz臋艣膰 warto艣ci dodanej zawartej w tych produktach nadal mo偶e pochodzi膰 z Chin. W ksi膮偶ce staram si臋 pokaza膰, dlaczego zrozumienie tych po艣rednich powi膮za艅 jest istotne dla oceny rzeczywistych skutk贸w napi臋膰 handlowych鈥� 鈥� wyja艣nia autorka.
Meksyk, Wietnam i Korea w sieci powi膮za艅 gospodarczych
Jednym z istotnych ustale艅 monografii jest wskazanie, 偶e gospodarki po艣rednicz膮ce pe艂ni膮 odmienne funkcje w przep艂ywach chi艅skiej warto艣ci dodanej na rynek ameryka艅ski.
Meksyk odgrywa szczeg贸lnie wa偶n膮 rol臋 na wcze艣niejszych etapach analizowanych powi膮za艅, przekazuj膮c chi艅sk膮 warto艣膰 dodan膮 do kolejnych gospodarek. Wietnam zyskuje na znaczeniu zar贸wno jako po艣rednik na wcze艣niejszych etapach, jak i jako ostatni eksporter do USA. Korea wyr贸偶nia si臋 przede wszystkim rol膮 ostatniego eksportera, szczeg贸lnie w powi膮zaniach dotycz膮cych przemys艂u elektronicznego i 艣rodk贸w transportu.
Wyniki te pokazuj膮, 偶e rosn膮cego znaczenia pa艅stw trzecich nie mo偶na sprowadza膰 do prostego zast臋powania chi艅skich dostawc贸w. Poszczeg贸lne gospodarki zajmuj膮 odmienne pozycje w globalnych 艂a艅cuchach warto艣ci.
Co analiza warto艣ci dodanej wnosi do bada艅 nad handlem mi臋dzynarodowym?
Monografia pokazuje, 偶e zmiany w bezpo艣rednich statystykach handlowych nie musz膮 oznacza膰 r贸wnie g艂臋bokich zmian w powi膮zaniach produkcyjnych. 艁膮cz膮c analiz臋 warto艣ci dodanej z badaniem struktury po艣rednich przep艂yw贸w, autorka przedstawia bardziej kompleksowy obraz wsp贸艂zale偶no艣ci gospodarczych USA i Chin.
Wyniki bada艅 wnosz膮 wk艂ad do dyskusji o gospodarczym rozdzielaniu si臋 obu pa艅stw (decoupling), ograniczaniu ryzyka zale偶no艣ci (de-risking) oraz reorganizacji globalnych 艂a艅cuch贸w warto艣ci. Wskazuj膮, 偶e os艂abienie widoczno艣ci Chin w bezpo艣rednim handlu nie musi oznacza膰 zanikania ich znaczenia w mi臋dzynarodowych procesach produkcyjnych.
Informacje o publikacji
Aleksandra Nacewska-Twardowska, 鈥濽S鈥揅hina Trade Dynamics: Indirect Value-Added Trade Under Geopolitical Uncertainty鈥�, Routledge, seria Routledge Focus on Economics and Finance.
Planowana data premiery: 3 listopada 2026 r.