Zofia Teliga, deportowana przez sowiet贸w w g艂膮b ZSRS, po wyj艣ciu z ZSRR Armii Andersa w Turkiestanie organizowa艂a na szerok膮 skal臋 pomoc dla Polak贸w, pocz膮tkowo g艂贸wnie dzieci, a po zawarciu w 1945 roku polsko-sowieckiej umowy repatriacyjnej przyczyni艂a si臋 do powrotu do Ojczyzny oko艂o 250 tysi臋cy rodak贸w!
Ide膮 medalu jest wydobywanie z niepami臋ci bohater贸w 鈥� zwyk艂ych ludzi, kt贸rzy dokonali niezwyk艂ych czyn贸w. Pomys艂 uhonorowania Zofii Teligi zrodzi艂 si臋 w Uniwersytecie 艁贸dzkim i bierze sw贸j pocz膮tek w prowadzonych w U艁 badaniach. Mia艂em zaszczyt odebra膰 to odznaczenie i reprezentowa膰 U艁, jedyn膮 uczelni臋, kt贸ra dot膮d wyst膮pi艂a z tak膮 inicjatyw膮. Towarzyszy艂 mi krewny naszej bohaterki 鈥� p. Karol Teliga. Uniwersytet 艁贸dzki zosta艂 te偶 publicznie wymieniony jako inicjator
鈥� opowiada dr Wojciech Marciniak z U艁.
Podczas uroczysto艣ci zorganizowanej w Belwederze minister Agnieszka J臋drzak wr臋czy艂a medale oraz odczyta艂a list g艂owy pa艅stwa skierowany do uczestnik贸w wydarzenia.
Dzisiejsza uroczysto艣膰, opr贸cz tego, 偶e stanowi po艣miertne oddanie sprawiedliwo艣ci dziejowej tym skromnym uczestnikom historii, jest r贸wnie偶 momentem, kiedy po wielu latach symbolicznie mo偶e wybrzmie膰 ich g艂os. To w艂a艣nie dzisiaj ich zas艂ugi s膮 ukazane i nag艂o艣nione w nale偶nym miejscu i we w艂a艣ciwej oprawie. Rzeczpospolita Polska oddaje im ho艂d, dzi臋kuj膮c za odwag臋, ofiarno艣膰 i chrze艣cija艅skie mi艂osierdzie, z jakim przyjmowali naszych rodak贸w, kt贸rych represje i strach przed zniewoleniem wygna艂y z kraju
鈥� napisa艂 prezydent w li艣cie do uczestnik贸w uroczysto艣ci.
Dyrektor Instytutu im. Witolda Pileckiego w Warszawie Karol Madaj podkre艣li艂, 偶e do grona odznaczonych Medalem Virtus et Fraternitas do艂膮czyli kolejni 鈥瀊ohaterowie XX wieku, z kt贸rych mo偶emy bra膰 przyk艂ad i wyci膮ga膰 lekcj臋 na przysz艂o艣膰鈥�.
Medal Virtus et Fraternitas wr臋czany jest przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jako symbol pami臋ci i wdzi臋czno艣ci osobom, kt贸re nios艂y pomoc obywatelom polskim. Odznaczenie zosta艂o ustanowione tak偶e z my艣l膮 o tych, kt贸rzy poza granicami naszego kraju, spontanicznie i dobrowolnie, piel臋gnuj膮 pami臋膰 o naszych Rodakach, kt贸rym nie by艂o dane prze偶y膰 wojny lub przymusowych deportacji.
Na awersie medalu jest orze艂 bia艂y wed艂ug polskiego god艂a pa艅stwowego, poni偶ej kt贸rego widniej膮 dwie skrzy偶owane ga艂膮zki palmowe, symbolizuj膮ce nagrod臋 i uznanie. Rewers medalu przedstawia posta膰 kobiety ze stylizowan膮 w艂贸czni膮 艣w. Maurycego, najstarszym polskim insygnium pa艅stwowym, i wie艅cem laurowym, symbolem zwyci臋stwa. Posta膰 t臋 rozumiemy jako personifikacj臋 Polski, widniej膮c膮 w 艣wietlistych zdobieniach przypominaj膮cych anielskie skrzyd艂a. W otoku medalu biegnie napis, b臋d膮cy cytatem s艂贸w Jana Paw艂a II: 鈥濩z艂owieka trzeba mierzy膰 miar膮 serca鈥�.
Po uroczystej gali przed gmachem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego odby艂a si臋 inauguracja plenerowej wystawy po艣wi臋conej odznaczonym. Cz臋艣膰 dotycz膮ca Zofii Teligi zosta艂a zredagowana na podstawie bada艅 dra Wojciecha Marciniaka i z wykorzystaniem materia艂贸w z Archiwum Sybirak贸w U艁 oraz z ksi膮偶ki naukowca.
Czuj臋 ogromn膮 rado艣膰, 偶e moje kwerendy i ustalenia doczeka艂y si臋 takiego upowszechnienia w przestrzeni publicznej. Ponadto uhonorowanie Zofii Teligi znajdzie swoj膮 kontynuacj臋 w postaci film贸w, audycji i dzia艂a艅 o charakterze edukacyjnym i popularyzatorskim, kt贸re b臋d膮 zwi膮zane z tym bardzo presti偶owym wyr贸偶nieniem. Dzi臋ki pracy naukowej w Uniwersytecie 艁贸dzkim do 艣wiadomo艣ci spo艂ecznej dotar艂a wiedza o niezwyk艂ej postaci
鈥� podsumowuje dr Wojciech Marciniak.
Materia艂 i zdj臋cia: prezydent.pl, Wojciech Marciniak, PAP
Redakcja: Biuro Prasowe U艁