O wydarzeniu
Celem konferencji „�ódź – nauka, pamięć, ideologia� jest próba przyjrzenia się różnym wizerunkom miasta kreowanym w szeroko rozumianej myśli historycznej w XX wieku. W kręgu zainteresowań znajdą się dyskursy historiograficzne, literackie, socjologiczne i pamięciologiczne. Organizatorzy wydarzenia pragną ukazać obraz �odzi kreowany przez społeczność polską, niemiecką i żydowską.

Spotkanie organizowane jest w ramach trwającej od wielu lat współpracy między a Uniwersytetem �odzkimi. W konferencji wezmą udział badaczki i badacze z obu tych ośrodków oraz innych instytucji polskich oraz niemieckich.
Konferencji towarzyszyć będzie promocja polskiego tłumaczenia historii �odzi w XX wieku, autorstwa niemieckiego historyka Hansa Juergena Boemelburga – .
Organizatorzy: Centrum Jerzego Giedroycia U�, , Katedra Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii U�, , , , Zakład Niemcoznawstwa w Instytucie Filologii Germańskiej U�.
Program
26.03 - Pierwszy dzień konferencji
Miejsce obrad: Sala Rady Wydziału – ul. hm. A. Kamińskiego 27a, I piętro
Otwarcie konferencji – 16:00 - 16:30
Historia �odzi jako problem badawczy – podejście multidyscyplinarne – moderacja Andrzej Czyżewski (Instytut Studiów Politycznych PAN/Centrum Jerzego Giedroyca U�) – 16:30-18:30
- Niewykorzystane możliwości? Białe plamy w historii regionalnej ośrodków przemysłowych na ziemiach polskich, ze szczególnym uwzględnieniem �odzi, Kamil Śmiechowski (Uniwersytet �ódzki)
- Wschód/Zachód, Lokalne/Globalne, Centrum/Peryferia: czy �ódź jest zawsze w tym samym miejscu? Agata Zysiak (Universität Wien/Uniwersytet �ódzki)
- Historie mówione jako metoda badawcza i praktyka życiowa. Na przykładzie działalności Stowarzyszenia Topografie i Cyfrowego Archiwum �odzian Miastograf, Marta Madejska (Stowarzyszenie TOPOGRAFIE]
Kolacja dla uczestników konferencji – 19:30
27.03 - Drugi dzień konferencji
Miejsce obrad: Sala 204 – ul. hm. A. Kamińskiego 27a, II piętro
Prasa łódzka jako kreator pamięci miasta - moderacja Ewa Wiatr (Centrum Badań Żydowskich U�) – 9:30-11:30
- Rocznik �ódzki – czasopismo i środowisko, Jarosław Kita (Uniwersytet �ódzki)
- Niemiecka prasa łódzka jako czynnik tworzący pamięć historyczną miasta, Monika Kucner (Uniwersytet �ódzki)
- Prasa żydowska jako czynnik współtworzący tożsamość miasta, Dariusz Dekiert (Uniwersytet �ódzki)
Przerwa kawowa – 11:30-12:00
Wokół instytucji i środowisk – moderacja Marta Sikorska (Uniwersytet �ódzki) – 12:00-14:00
- Synergia nieoczywista. Archiwista czy historyk? Archiwum Państwowe w �odzi w nurcie badań naukowych w XX wieku, Bartosz Górecki (Archiwum Państwowe w �odzi)
- Środowisko badaczy �odzi żydowskiej do 1939 r., Adam Sitarek (Centrum Badań Żydowskich U�)
- Pamięć niemieckich „wypędzonych� i publikacje Petera E. Nasarskiego (1914-2011) i Oskara Kossmanna (1904-1998), Matthias Barelkowski (Berlin)
Przerwa obiadowa – 14:00-15:00
�ódź oczami niemieckich i żydowskich mieszkańców – moderacja: Andreas Lawaty (Lüneburg) – 15:00 - 17:00
- Adolf Eichler (1877-1945) i pamięć niemiecka w wersji volkistowsko-narodowej, Heidi Hein-Kircher (Martin Opitz Bibliothek/Ruhr Universität Bochum)
- Pamięć niemieckich socjalistów z DSAP: Otto Heike (1901-1990), Georg W. Strobel (1923-2010) i inni, Hans-Jürgen Bömelburg (Justus-Liebig Universität Gießen)
- Filip Friedman jako pionier historiografii Żydów w �odzi, Natalia Aleksiun (University of Florida/Centrum Badań Żydowskich U�)
28.03 – Trzeci dzień konferencji
Miejsce obrad: Sala Rady Wydziału – ul. hm. A. Kamińskiego 27a, I piętro
„Czerwona� �ódź – moderacja: Jolanta Kolbuszewska (U�) – 9:30-11:30
- Gryzelda Missalowa (1901-1978) i jej wizja historii �odzi przemysłowej, Rafał Stobiecki (Uniwersytet �ódzki)
- Wkład Pawła Korca w kształtowanie obrazu �odzi przełomu XIX i XX w., Sławomir M. Nowinowski (Uniwersytet �ódzki)
- Z dziejów „Czerwonej �odzi". Barbara Wachowska (1929-2005) i badania nad historią łódzkiego ruchu robotniczego, Kamil Piskała (Uniwersytet �ódzki)
Przerwa kawowa – 11:30 - 12:00
�ódź – portret nieoczywisty – moderacja: Krzysztof Lesiakowski (Uniwersytet �ódzki) – 12:00-14:00
- Anna Rynkowska i jej monografia ulicy Piotrkowskiej, Jolanta Kolbuszewska (Uniwersytet �ódzki)
- Karl Dedecius – lodzermensch na emigracji, Andreas Lawaty (Lüneburg)
- Tadeusz Bojanowski i historiografia łódzka lat 80. XX w., Andrzej Kobak (Uniwersytet �ódzki)
Przerwa obiadowa – 14:00 - 15:00
�ódź – między historią a pamięcią – moderacja: Hans-Jürgen Bömelburg (JLU) – 15:00-17:00
- �ódzkie żydowskie Księgi Pamięci (Księgi Yitzkor). Rekonesans badawczy, Krystyna Radziszewska (Uniwersytet �ódzki)
- „Umiejętnie unika sądów o nacjonalistycznym zabarwieniu�. Mirosław Cygański (1925-2016) i badania nad niemiecką okupacją �odzi w latach 1939-1945, Michał Turski (Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie)
- Historia niechciana - badania nad łódzkim gettem w okresie PRL, Andrzej Czyżewski (Instytut Studiów Politycznych PAN/Centrum Jerzego Giedroyca U�)
Podsumowanie i zakończenie obrad – 17:00-17:30
Wydarzenie towarzyszÄ…ce
27.03.2025
Miejsce: Biblioteka Wolność – pl. Wolności 4
Spotkanie autorskie z prof. Hansem-Jürgenem Bömelburgiem (Justus-Liebig Universität Gießen) wokół książki „�ódź – historia wielokulturowego miasta przemysłowego w XX w.� Prowadzenie: Laura Clarissa Loew (Justus-Liebig Universität Gießen) i Andrzej Czyżewski (Instytut Studiów Politycznych PAN/Centrum Jerzego Giedroyca U�) – 18:30 - 21:00