Stanowisko badań
Stanowisko, które było rozpoznawane w czasie letnich wykopalisk w latach 2022–2023 znajduje się w pobliżu kościoła Wniebowzięcia NMP w Staromieściu, którego historia sięga XII w., a także rzeki Białki. Takie sąsiedztwo mogło oznaczać idealne warunki do funkcjonowania osadnictwa. Do 2022 r. obszar stanowiska w Staromieściu znany był jedynie z badań powierzchni tego terenu, które wykazały obecność wczesnośredniowiecznych fragmentów ceramiki naczyniowej. Obecność materiałów zabytkowych, tło historyczne Staromieścia oraz lokalizacją miejsca pozwoliły na wytypowanie obszaru do badań archeologicznych w sezonach 2022–2023.
Odkrycia
W 2022 r. odnaleziono m.in. relikt pieca i ołowianych odważników, które mogły być w nim wytapiane oraz obecność srebrnych monet – wyróżnić tutaj należy denar Władysława II Wygnańca. Wyniki badań przeprowadzonych na tym obszarze skłoniły do potwierdzenia hipotezy, opartej na przekazach pisanych, że w tym miejscu mógł znajdować się przedlokacyjny Lelów.
W lipcu 2023 r. odkryte zostały fragmenty naczyń glinianych, których używali mieszkańcy osady we wczesnym i późnym średniowieczu, a także w okresie nowożytnym. Tegoroczne badania pozwoliły na uchwycenie zasięgu osady w jej południowo-wschodniej części.
Organizatorem badań terenowych był dr Olgierd �awrynowicz (Instytut Archeologii U�), pracami w terenie kierował mgr. Radosława Zdaniewicza (SDNH U�, SNAP OG).
Science Hub U� w Krapkowicach
Efekty projektu badawczego NPRH MNiSW „Miejsca pamięci i zapomnienia. Badania interdyscyplinarne północnych terenów Jury Krakowsko-Częstochowskiej� stały się inspiracją do współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Krapkowic. Ma ona na celu pokazać zmiany, które zaszły w krajobrazie miasta Krapkowice. Metodą wywiadu etnograficznego zostaną wybrane obiekty ważne dla lokalnej społeczności oraz zamieszkałej tu rodziny autorki projektu, Darii Kacprowicz, studentki archeologii U�. Analizowane lokalizacje zostaną porównane ze zdjęciami archiwalnymi oraz zdjęciami dostępnymi w Internecie przy pomocy narzędzie Google Street View.
W projekcie pt. „Archeologizacja współczesnego dziedzictwa kulturowego Krapkowic. Analiza multidyscyplinarna wybranych obiektów�, realizowanym w ramach programu Science Hub U�, zarejstrowane i zintepretowane zostaną zmiany, które zaszły w krajobrazie Krapkowic. W projekcie będzie można znaleźć katalog wybranych miejsc, domiary GPS, plany oraz opis widocznych zmian, które zaszły w krajobrazie. Owoc pracy będzie zamieszczony na stronie internetowej, tak by opracowanie mogło trafić do mieszkańców badanego terenu oraz władz samorządowych.
Opiekunem obu projektów jest dr Olgierd �awrynowicz.
Informacje o projektach
Projekty realizowane zostały w ramach – ogólnouczelnianej platformy współpracy, która ma na celu wspieranie społeczności akademickiej U� w realizacji wdrożeniowych projektów naukowych we współpracy z otoczeniem.
Tytuł projektu: Archeologizacja współczesnego dziedzictwa kulturowego Krapkowic. Analiza multidyscyplinarna wybranych obiektów
Osoba sprawująca opiekę: dr Olgierd �awrynowicz, Katedra Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa
Osoba studiujÄ…ca: Daria Kacprowicz, Archeologia
Partner: Towarzystwo Przyjaciół Krapkowic
Opis projektu: Projekt ma na celu zdiagnozowania przemian w krajobrazie fizycznym i kulturowym, które zaszły na przestrzeni ostatnich lat w Krapkowicach, mieście powiatowym w woj. opolskim. Wpisuje się w zakres tematyczny i metodologiczny archeologii współczesności (ang. Archaeology of the Contemporary Past).
Tytuł projektu: Przedlokacyjny Lelów. Popularyzacja wyników badań archeologicznych
Osoba sprawująca opiekę: dr Olgierd �awrynowicz, Katedra Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa
Osoba studiujÄ…ca: Anna Ciszek, Archeologia
Partner: Lelowskie Towarzystwo Historyczno-Kulturalne
Opis projektu: Celem projektu jest popularyzacja wyników badań archeologicznych podziemnych reliktów przedlokacyjnego, wczesnośredniowiecznego Lelowa, odkrytych w latach 2022– 2023 na terenie wsi Staromieście pod Lelowem na terenie historycznej zachodniej Małopolski (obecnie w pow. Częstochowskim w woj. śląskim)
Materiał: A. Ciszek, D. Kacprowicz, O. �awrynowicz
Redakcja: Science Hub U�