91ÌÒÉ«

Archeologia w projekcie Science Hub U� – badania w Lelowie i Krapkowicach

Inicjatywa prowadzenia badań archeologicznych przedlokacyjnego Lelowa, osady zidentyfikowanej na terenie pobliskiej wsi Staromieście, ma swoje korzenie w długoletniej współpracy Instytutu Archeologii Uniwersytetu �ódzkiego, Lelowskiego Towarzystwa Historyczno-Kulturalnego oraz Urzędu Gminy Lelów. Realizacja projektu badawczego NPRH MNiSW „Miejsca pamięci i zapomnienia. Badania interdyscyplinarne północnych terenów Jury Krakowsko-Częstochowskiej� w latach 2014–2019 i jego sukces pozwolił na zacieśnianie tych więzi. Kolejnym efektem współdziałania obu instytucji jest projekt badawczy „Przedlokacyjny Lelów. Popularyzacja wyników badań archeologicznych�, realizowany przez Annę Ciszek, studentkę archeologii U�, w ramach projektu programu Science Hub U�. Jego ideą jest łączenie i wspieranie w tworzeniu wdrożeniowych projektów naukowych odpowiadających na wyzwania lokalne i globalne. 

Opublikowano: 10 października 2023

Stanowisko badaÅ„ 

Stanowisko, które byÅ‚o rozpoznawane w czasie letnich wykopalisk w latach 2022–2023 znajduje siÄ™ w pobliżu koÅ›cioÅ‚a WniebowziÄ™cia NMP w StaromieÅ›ciu, którego historia siÄ™ga XII w., a także rzeki BiaÅ‚ki. Takie sÄ…siedztwo mogÅ‚o oznaczać idealne warunki do funkcjonowania osadnictwa. Do 2022 r. obszar stanowiska w StaromieÅ›ciu znany byÅ‚ jedynie z badaÅ„ powierzchni tego terenu, które wykazaÅ‚y obecność wczesnoÅ›redniowiecznych fragmentów ceramiki naczyniowej. Obecność materiałów zabytkowych, tÅ‚o historyczne StaromieÅ›cia oraz lokalizacjÄ… miejsca pozwoliÅ‚y na wytypowanie obszaru do badaÅ„ archeologicznych w sezonach 2022–2023. 

Odkrycia 

W 2022 r. odnaleziono m.in. relikt pieca i oÅ‚owianych odważników, które mogÅ‚y być w nim wytapiane oraz obecność srebrnych monet – wyróżnić tutaj należy denar WÅ‚adysÅ‚awa II WygnaÅ„ca. Wyniki badaÅ„ przeprowadzonych na tym obszarze skÅ‚oniÅ‚y do potwierdzenia hipotezy, opartej na przekazach pisanych, że w tym miejscu mógÅ‚ znajdować siÄ™ przedlokacyjny Lelów. 

W lipcu 2023 r. odkryte zostaÅ‚y fragmenty naczyÅ„ glinianych, których używali mieszkaÅ„cy osady we wczesnym i późnym Å›redniowieczu, a także w okresie nowożytnym. Tegoroczne badania pozwoliÅ‚y na uchwycenie zasiÄ™gu osady w jej poÅ‚udniowo-wschodniej części. 

Organizatorem badaÅ„ terenowych byÅ‚ dr Olgierd Å�awrynowicz (Instytut Archeologii UÅ�), pracami w terenie kierowaÅ‚ mgr. RadosÅ‚awa Zdaniewicza (SDNH UÅ�, SNAP OG). 

Science Hub UÅ� w Krapkowicach 

Efekty projektu badawczego NPRH MNiSW „Miejsca pamiÄ™ci i zapomnienia. Badania interdyscyplinarne północnych terenów Jury Krakowsko-CzÄ™stochowskiejâ€� staÅ‚y siÄ™ inspiracjÄ… do współpracy z Towarzystwem Przyjaciół Krapkowic. Ma ona na celu pokazać zmiany, które zaszÅ‚y w krajobrazie miasta Krapkowice. MetodÄ… wywiadu etnograficznego zostanÄ… wybrane obiekty ważne dla lokalnej spoÅ‚ecznoÅ›ci oraz zamieszkaÅ‚ej tu rodziny autorki projektu, Darii Kacprowicz, studentki archeologii UÅ�. Analizowane lokalizacje zostanÄ… porównane ze zdjÄ™ciami archiwalnymi oraz zdjÄ™ciami dostÄ™pnymi w Internecie przy pomocy narzÄ™dzie Google Street View. 

W projekcie pt. „Archeologizacja współczesnego dziedzictwa kulturowego Krapkowic. Analiza multidyscyplinarna wybranych obiektówâ€�, realizowanym w ramach programu Science Hub UÅ�, zarejstrowane i zintepretowane zostanÄ… zmiany, które zaszÅ‚y w krajobrazie Krapkowic. W projekcie bÄ™dzie można znaleźć katalog wybranych miejsc, domiary GPS, plany oraz opis widocznych zmian, które zaszÅ‚y w krajobrazie. Owoc pracy bÄ™dzie zamieszczony na stronie internetowej, tak by opracowanie mogÅ‚o trafić do mieszkaÅ„ców badanego terenu oraz wÅ‚adz samorzÄ…dowych. 

Opiekunem obu projektów jest dr Olgierd Å�awrynowicz. 

Informacje o projektach 

Projekty realizowane zostaÅ‚y w ramach – ogólnouczelnianej platformy współpracy, która ma na celu wspieranie spoÅ‚ecznoÅ›ci akademickiej UÅ� w realizacji wdrożeniowych projektów naukowych we współpracy z otoczeniem.   

TytuÅ‚ projektu: Archeologizacja współczesnego dziedzictwa kulturowego Krapkowic. Analiza multidyscyplinarna wybranych obiektów  

Osoba sprawujÄ…ca opiekÄ™: dr Olgierd Å�awrynowicz, Katedra Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa  

Osoba studiujÄ…ca: Daria Kacprowicz, Archeologia  

Partner: Towarzystwo Przyjaciół Krapkowic  

Opis projektu: Projekt ma na celu zdiagnozowania przemian w krajobrazie fizycznym i kulturowym, które zaszÅ‚y na przestrzeni ostatnich lat w Krapkowicach, mieÅ›cie powiatowym w woj. opolskim. Wpisuje siÄ™ w zakres tematyczny i metodologiczny archeologii współczesnoÅ›ci (ang. Archaeology of the Contemporary Past). 

 

TytuÅ‚ projektu: Przedlokacyjny Lelów. Popularyzacja wyników badaÅ„ archeologicznych  

Osoba sprawujÄ…ca opiekÄ™: dr Olgierd Å�awrynowicz, Katedra Archeologii Historycznej i Bronioznawstwa  

Osoba studiujÄ…ca: Anna Ciszek, Archeologia  

Partner: Lelowskie Towarzystwo Historyczno-Kulturalne  

Opis projektu: Celem projektu jest popularyzacja wyników badaÅ„ archeologicznych podziemnych reliktów przedlokacyjnego, wczesnoÅ›redniowiecznego Lelowa, odkrytych w latach 2022– 2023 na terenie wsi StaromieÅ›cie pod Lelowem na terenie historycznej zachodniej MaÅ‚opolski (obecnie w pow. CzÄ™stochowskim w woj. Å›lÄ…skim) 

 

MateriaÅ‚: A. Ciszek, D. Kacprowicz, O. Å�awrynowicz 
Redakcja: Science Hub UÅ�  

Opublikowano: Katarzyna Chojnacka

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

© 2009-2026, 91ÌÒÉ«