Dlaczego potrzebujemy nowej polityki 偶ywno艣ciowej?
Zmiany klimatyczne, rozw贸j cywilizacyjny oraz post臋p technologiczny doprowadzi艂y do potrzeby gruntownej zmiany system贸w 偶ywno艣ciowych na 艣wiecie. Globalny system 偶ywno艣ciowy odpowiada obecnie za emisj臋 26 procent gaz贸w cieplarnianych, za 70 procent zu偶ycia wody pitnej oraz za 60 procent utraty bior贸偶norodno艣ci (1). Niew艂a艣ciwe wzorce konsumpcyjne Europejek i Europejczyk贸w s膮 g艂贸wn膮 przyczyn膮 masowego wyst臋powania cywilizacyjnych chor贸b przewlek艂ych (NCDs). Leczenie chor贸b cywilizacyjnych i wynikaj膮ce z nich zjawisko przedwczesnej umieralno艣ci prowadzi do strat dla europejskiej ekonomii szacowanych na 115 miliard贸w EURO rocznie (2).
Projekt zgodny z 17. Celami Zr贸wnowa偶onego Rozwoju 2030 ONZ
Mi臋dzynarodowe konsorcjum zamierza wdro偶y膰 systemow膮 promocj臋 zdrowego i zr贸wnowa偶onego stylu 偶ycia i 偶ywienia, wpisuj膮c si臋 w koncepcj臋 zr贸wnowa偶onego rozwoju i gospodarki niskoemisyjnej.
W projekcie FEAST partnerzy reprezentuj膮cy r贸偶ne dziedziny i dyscypliny naukowe, pracuj膮cy w r贸偶nego typu instytucjach (publicznych, prywatnych i spo艂ecznych) postanowili podej艣膰 w spos贸b kompleksowy do wyzwania, jakim jest analiza zachowa艅 偶ywieniowych wra偶liwych grup spo艂ecznych (vulnerable social groups), z uwzgl臋dnieniem uwarunkowa艅 geograficznych, spo艂eczno-ekonomicznych, behawioralnych, p艂ciowych i kulturowych. Poprzez 鈥瀢ra偶liwe grupy spo艂eczne鈥� projekt rozumie przede wszystkim grupy nieuprzywilejowanie, tj. grupy o nier贸wnym, relatywnie gorszym dost臋pie do zasob贸w i/lub o relatywnie ni偶szym statusie spo艂eczno-ekonomicznym.
Naukowczynie i naukowcy U艁 dla senior贸w
艁贸dzki zesp贸艂 skupi si臋 na seniorach 鈥� ich wzorcach 偶ywieniowych i specjalnym zapotrzebowaniu dietetycznym. Celem projektu, poza wymiarem badawczym, edukacyjnym i szkoleniowym, jest wypracowanie rekomendacji w dziedzinie polityki 偶ywno艣ciowej, szczeg贸lnie w odniesieniu do instytucji opieku艅czych dla os贸b starszych w Polsce. Do wsp贸艂pracy z naukowcami przyst膮pi艂 Dzienny Dom Senior-Wigor w Tuszynie, kt贸ry b臋dzie funkcjonowa艂 jako 鈥炁況odowisko testowe鈥� (Living Lab) do dalszej dzia艂alno艣ci badawczej, warsztatowej i wdro偶eniowej.
Za koordynacj臋 projektu FEAST w Uniwersytecie 艁贸dzkim odpowiada O艣rodek Naukowo-Badawczy Problematyki Kobiet (Wydzia艂 Filologiczny). W sk艂ad zespo艂u wchodz膮:
- dr Aleksandra R贸偶alska, kierowniczka zespo艂u (ONBPK, ),
- dr Kaja Zap臋dowska-Kling, ,
- dr Artur Modli艅ski. ,
- mgr Emilian Gwia藕dzi艅ski, .
Mi臋dzywydzia艂owy i interdyscyplinarny charakter zespo艂u pozwala nam realizowa膰 szeroki zakres powierzonych nam zada艅. Z ramienia ONBPK, w projekcie pe艂ni臋 funkcj臋 doradcz膮 w sprawach zwi膮zanych z r贸wno艣ci膮 p艂ci oraz sprawiedliwo艣ci膮 spo艂eczn膮 opracowywanych interwencji i rozwi膮za艅. Dbam o uwzgl臋dnienie perspektywy p艂ci zar贸wno w samym procesie badawczym, jak i w formu艂owanych zaleceniach i rekomendacjach. Dr Zap臋dowska-Kling odpowiada za bezpo艣redni kontakt z seniorami, prowadzenie warsztat贸w i szkole艅, diagnoz臋 systemowych barier wp艂ywaj膮cych na jako艣膰 diety os贸b starszych oraz testowanie innowacyjnych rozwi膮za艅 w skali lokalnej. Dr Artur Modli艅ski i mgr Emilian Gwia藕dzi艅ski maj膮 bogate do艣wiadczenie w obszarze nowych technologii. W projekcie przyjrz膮 si臋 systemowi 偶ywno艣ciowemu jako obszarowi potencjalnych innowacji, wespr膮 nas r贸wnie偶 w zadaniach zwi膮zanych z dyseminacj膮 rezultat贸w projektu鈥�.
尘贸飞颈 dr Aleksandra R贸偶alska, kierowniczka projektu w U艁.
O projekcie FEAST
FEAST, kt贸rego bud偶et wynosi 13 milion贸w EURO, finansowany jest z unijnego programu ramowego Horyzont Europa, w tym bud偶et dla Uniwersytetu 艁贸dzkiego wynosi 108 tysi臋cy EURO. Mi臋dzynarodowe konsorcjum, kt贸rego koordynatorem jest Uniwersytet w Heidelbergu, zrzesza 35 partner贸w z 15 kraj贸w cz艂onkowskich Unii Europejskiej. Cele projektu wpisuj膮 si臋 w za艂o偶enia Agendy na rzecz zr贸wnowa偶onego rozwoju 2030 Organizacji Narod贸w Zjednoczonych oraz Europejskiego Zielonego 艁adu. Projekt potrwa do 1 lipca 2027 roku. Wi臋cej informacji o konsorcjum i post臋pie prac znajduje si臋 na .
Na pocz膮tku pa藕dziernika br. w Heidelbergu spotka艂o si臋 konsorcjum projektowe, zapraszamy do obejrzenia relacji z tego wydarzenia:
Czym jest Horyzont Europa?
Program Ramowy Unii Europejskiej Horyzont Europa jest najwi臋kszym w historii Unii programem w zakresie bada艅 naukowych i innowacji. W ci膮gu 7 lat (2021鈥�2027) na nowatorskie badania i innowacyjne rozwi膮zania przeznaczone zostanie 艂膮cznie 95,5 mld euro.
Struktura programu Horyzont Europa zosta艂a oparta na trzech zasadniczych, wzajemnie wspieraj膮cych si臋 filarach, takich jak:
- Doskona艂a baza naukowa
- Globalne wyzwania i europejska konkurencyjno艣膰 przemys艂owa
- Innowacyjna Europa
uzupe艂nionych przez dodatkowy komponent, kt贸rym jest: Szersze uczestnictwo i wzmacnianie Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Wi臋cej o programie Horyzont Europa znajduje si臋 na
(1) Xu, X. et al. Global greenhouse gas emissions from animal-based foods are twice those of plant-based foods. Nat Food 2, 724-732; 10.1038/s43016-021-00358-x (2021).
(2) Lobstein, T. The language of obesity just makes matters worse. Nat Hum Behav 2, 165; 10.1038/s41562-018-0295-6 (2018).
Materia艂 藕r贸d艂owy: dr Aleksandra R贸偶alska, dr Kaja Zap臋dowska-Kling, NCBR; redakcja: Honorata Ogieniewska, Centrum Promocji U艁