91ÌÒÉ«

Język wirtualnego świata – naukowcy U� badają, jak gry wideo są (nie)tłumaczone

Cambridge University Press wydało książkę dwóch badaczy U�, która analizuje elementy regularnie pomijane przy tłumaczeniu gier wideo. Naukowcy przyjrzeli się całemu spektrum napisów znajdujących się w świecie gier (np. graffiti, bilbordy, szyldy), które niosą ze sobą ważne informacje oraz tworzą klimat rozgrywki. Ponieważ elementy te często są nietłumaczone, gracze różnych wersji językowych zostają wykluczeni z pełnego doświadczenia płynącego z gry.

Do 17 listopada 2022 r. książka będzie dostępna bezpłatnie na stronie wydawnictwa.

Opublikowano: 09 listopada 2022

O badaniach dr hab. prof. UÅ� MikoÅ‚aja Deckerta i doktoranta SHNH UÅ� Krzysztofa Hejduka pisaliÅ›my w maju 2021 r. 
Naukowcy zapowiadali wtedy szczegółową analizę na dotychczas niezgłębionym polu asymetrii w odbiorze różnych wersji językowych tej samej gry komputerowej. Zachęcamy do zapoznania się z wcześniejszym artykułem na ten temat.

Bezpłatny dostęp do publikacji!

Obecnie możemy ocenić rezultaty tych prac, dzięki książce „On-Screen Language in Video Games: A Translation Perspective� (seria „Elements in Translation and Interpreting�), opublikowanej w prestiżowym wydawnictwie . Warto , ponieważ będzie on w tak otwartej formie dostępny tylko do połowy listopada.
Książka (w wersji płatnej) dostępna jest również pod .

Autorzy skupiają się na zagadnieniu nazwanym „językiem na ekranie� (on-screen language – OSL).
W swoich badaniach wyodrębnili ponad 1000 przykładów unikalnych OSL-i, niemal wyłącznie w językach innych niż polski, wykorzystując jako materiał polskie wersje gier Tom Clancy's The Division 2 i Shadow Warrior 2. Posłużyło to do stworzenia kompleksowego typologicznego opisu języka na ekranie pod względem dostępności, funkcji i sposobu zakodowania bodźców w grach.

Obraz z gry z napisem po angielskuPrzykład OSL z gry Tom Clancy's The Division 2

Możemy wyróżnić wiele poziomów komunikacji za pomocą OSL-i w grach. Naukowcy wyróżnili takie aspekty jak:

  • prowadzenie narracji (tzw. environmental story-telling)
  • wymiar  humorystyczny
  • aluzje do innych tekstów kultury
  • przeÅ‚amywanie czwartej Å›ciany
  • żarciki pomiÄ™dzy deweloperami gry i ukryte wiadomoÅ›ci (tzw. easter eggs) 
  • wieloznaczność, gry sÅ‚owne i wstawki z innych jÄ™zyków

 Badacze zauważyli, że OSL-e majÄ… także praktyczne zastosowania, jak:

  • przekazywanie wskazówek, podpowiedzi, Å‚amigłówek i zagadek
  • merketing, lokowanie produktów, reklamowanie (prawdziwych lub fikcyjnych) marek
  • budowanie Å›wiata przedstawionego gry i dzielenie siÄ™ ciekawostkami, promowanie wartoÅ›ci edukacyjnych

W książce poznamy przykłady OSL-i o wartościach dydaktycznych, obszernie i profesjonalnie opisujące np. historię, biologię, czy zawierające autentyczne równania matematyczne.
Aby lepiej poznać powyższe typologie zachęcamy do sięgnięcia po publikację.

obraz z gry, kurtyna i napis na ścianie po lewej stroniePrzykład OSL z gry Shadow Warrior 2

Potencjalne zastosowanie przeprowadzonych badań

Biorąc pod uwagę niezwykle szybko rosnące zainteresowanie grami wideo w skali światowej, lepsze zrozumienie komponentów OSL i wytyczne dotyczące ich lokalizacji opracowane w ramach analizy – dążące do zminimalizowania asymetrii wersji językowych oryginalnej i docelowej dzieła, mogą znaleźć globalne zastosowanie w praktykach lokalizacji gier wideo i w wielopłaszczyznowym procesie ich tworzenia w studiach deweloperskich, a nawet przy produkcji innych mediów audiowizualnych (np. filmów, seriali). Publikacja w swej interdyscyplinarności może zainteresować zarówno tłumaczy, lingwistów, medioznawców, psychologów, artystów, filmoznawców, pasjonatów nowinek nowomedialnych, a co najważniejsze, również samych użytkowników gier wideo.

Wewnętrzne konkursy badawcze Uniwersytetu �ódzkiego IDUB U� są finansowane w ramach zwiększonej o 2% subwencji dla Uczelni, które przystąpiły do konkursu "Inicjatywa Doskonałości - Uczelnia Badawcza (IDUB)". Uniwersytet �ódzki jako jeden z uczestników pierwszej edycji konkursu MNiSW - IDUB, otrzymuje dodatkowe środki, które chce w całości przeznaczyć na naukę.
Więcej o konkursach IDUB na stronie: /nauka-i-badania/idub-unilodz

Tekst: dr hab. prof. U� Mikołaj Deckert i doktorant SDNH U� Krzysztof Hejduk
Redakcja: Michał Gruda, Centrum Promocji U�

 

 

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

© 2009-2026, 91ÌÒÉ«