Jesie艅 to czas, gdy 艣wiat spowalnia, a my cz臋艣ciej ni偶 zwykle my艣limy o przemijaniu. Koniec pa藕dziernika i pocz膮tek listopada to moment szczeg贸lny 鈥� graniczny, pe艂en zadumy, ale i 艣wiat艂a. To wtedy odwiedzamy groby naszych bliskich, zapalamy znicze, przynosimy kwiaty.
Zastanawiali艣cie si臋 kiedy艣, sk膮d wzi臋艂y si臋 te zwyczaje?
Oczywi艣cie, 偶e maj膮 wsp贸lne korzenie z Dziadami
鈥� m贸wi dr Ewelina Kostrzewska z Wydzia艂u Filozoficzno-Historycznego U艁.
To 艣wi臋to s艂owia艅skie obchodzone dok艂adnie w tym samym czasie, na prze艂omie pa藕dziernika i listopada, kiedy wierzono, 偶e dusze odwiedzaj膮 艣wiat 偶ywych. Trzeba by艂o je napoi膰, nakarmi膰 i o艣wietli膰 im drog臋 do domu
鈥� dodaje.
W czasach przedchrze艣cija艅skich Dziady by艂y jednym z najwa偶niejszych moment贸w w roku. Palono ogniska, przygotowywano potrawy, sk艂adano ofiary na grobach i zachowywano cisz臋, by nie przestraszy膰 dusz przodk贸w.
Obowi膮zywa艂 specjalny katalog zachowa艅
鈥� t艂umaczy badaczka.
Nie wolno by艂o ha艂asowa膰, nale偶a艂o po艂o偶y膰 si臋 wcze艣niej spa膰, a przedtem przygotowa膰 pocz臋stunek i zapali膰 艣wiat艂o, by dusze mog艂y bezpiecznie wr贸ci膰 do swojego 艣wiata
鈥� m贸wi dr Kostrzewska.
Z czasem wiele z tych element贸w przenikn臋艂o do chrze艣cija艅skiej tradycji. Wszystkich 艢wi臋tych, obchodzone 1 listopada, jest dzi艣 艣wi臋tem radosnym 鈥� dniem upami臋tnienia tych, kt贸rzy osi膮gn臋li zbawienie.
Wspominamy m臋czennik贸w i ludzi 艣wi臋tych, kt贸rzy ju偶 ciesz膮 si臋 艣wiat艂o艣ci膮 wiekuist膮
鈥� podkre艣la badaczka.
Symbol 艣wiat艂a, tak wa偶ny w dawnych wierzeniach, wci膮偶 trwa. P艂omie艅 艣wiecy sta艂 si臋 znakiem nadziei i 偶ycia wiecznego.
Z kolei Dzie艅 Zaduszny, przypadaj膮cy 2 listopada, ma charakter bardziej refleksyjny.
To 艣wi臋to przyw臋drowa艂o z Francji, rozpowszechnione przez cysters贸w i benedyktyn贸w
鈥� wyja艣nia dr Ewelina Kostrzewska.
Tego dnia modlimy si臋 za dusze w czy艣膰cu, nie tylko za naszych przodk贸w, ale za wszystkich, kt贸rzy potrzebuj膮 wsparcia i pami臋ci.
Dzi艣 oba 艣wi臋ta 鈥� Wszystkich 艢wi臋tych i Zaduszki 鈥� splataj膮 si臋 w naszej tradycji, 艂膮cz膮c elementy chrze艣cija艅skie z dawnym, s艂owia艅skim szacunkiem wobec przodk贸w. I cho膰 zmieni艂 si臋 kontekst religijny, sens pozosta艂 ten sam 鈥� pami臋膰, blisko艣膰, 艣wiat艂o i wdzi臋czno艣膰 wobec tych, kt贸rzy byli przed nami.
To czas, w kt贸rym duchowo艣膰 spotyka si臋 z histori膮
鈥� podsumowuje dr Kostrzewska.
Kiedy stajemy nad grobami bliskich, powtarzamy gesty znane ludziom od tysi膮cleci. W ciszy listopadowego wieczoru wci膮偶 pobrzmiewa echo dawnych Dziad贸w
鈥� dodaje.
Materia艂: Dr Ewelina Kostrzewska, Wydzia艂 Filozoficzno-Historyczny U艁
Redakcja: Kacper Szczepaniak, Centrum Komunikacji Marki