Has艂o przewodnie spotkania to 鈥濰ydrobiologia w Epoce Antropocenu鈥�. Naukowcy z ca艂ej Polski przez trzy dni dyskutowali na Uniwersytecie 艁贸dzkim m.in. na temat tego, jak dost臋p do wody warunkuje rozw贸j spo艂ecze艅stw poprzez zaspokajanie ich podstawowych potrzeb zwi膮zanych g艂贸wnie z produkcj膮 偶ywno艣ci i rozwojem przemys艂u. St膮d, w obliczu obserwowanych zmian klimatycznych i kurczenia si臋 dost臋pnych zasob贸w wody, racjonalne wykorzystywanie i ochrona wodnych ekosystem贸w stanowi nieustaj膮ce wyzwanie dla cz艂owieka, a w szczeg贸lno艣ci dla hydrobiolog贸w. Jednym z g艂贸wnych zagadnie艅, kt贸rymi zajmowali si臋 hydrobiolodzy by艂a katastrofa na Odrze.
Dr hab. In偶. Piotr Parasiewicz z Instytutu Rybactwa 艢r贸dl膮dowego, opowiada艂 o dzia艂aniach zespo艂贸w na miejscu katastrofy. 鈥� Nikt z nas nie spodziewa艂 si臋 tego, co tam zasta艂. Dopiero na miejscu zdali艣my sobie spraw臋 z powagi sytuacji 鈥� m贸wi prof. Parasiewicz. 鈥� Co艣 takiego jeszcze nigdy nie wydarzy艂o si臋 w Polsce!
Zespo艂y naukowc贸w nadal pracuj膮 na miejscu. 鈥� Dotychczas uda艂o nam si臋 zbada膰 oko艂o 3000 ryb, ale to tylko u艂amek tego co sp艂yn臋艂o 鈥� podkre艣la prof. Parasiewicz. 鈥� Rozpocz臋li艣my program monitoringu, pracujemy na dziewi臋ciu odcinkach rzeki. Cz臋sto pada pytanie 鈥瀓ak wielka jest strata鈥�, nie jeste艣my w stanie tego oszacowa膰. Uda艂o si臋 podebra膰 i zbada膰 tylko cz臋艣膰 ryb, ogromne masy le偶膮 na dnie i nadal sp艂ywaj膮 w d贸艂 rzeki.
Jakie wnioski uda艂o si臋 wysnu膰 z dotychczasowych bada艅? 鈥� Mamy narz臋dzie zbrodni 鈥� to z艂ota alga 鈥� m贸wi prof. Parasiewicz. 鈥� Ale to nie jedyny winny. Mamy tu wsp贸艂udzia艂 regulacji Odry i przewlek艂ej suszy spowodowanej zmianami klimatu.
Naukowcy podkre艣laj膮, 偶e katastrofa na Odrze mo偶e si臋 wkr贸tce powt贸rzy膰, ale mo偶e dotyczy膰 te偶 innych rzek, na przyk艂ad Wis艂y. 鈥� Problem Odry, to nie jest tylko problem wody 鈥� podkre艣la prof. Dr hab. In偶. Robert Czerniawski z Instytutu Biologii Uniwersytetu Szczeci艅skiego. 鈥� Problem tkwi w osadach, b臋dzie to przyczynek do zakwit贸w w kolejnych latach.
- Katastrofa na Odrze, to moment do zmiany paradygmat贸w 鈥� m贸wi prof. dr hab. Maciej Zalewski z Katedry UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej Uniwersytetu 艁贸dzkiego. 鈥� W tej chwili to my decydujemy, czy doprowadzimy do katastrofy, czy uda nam si臋 znale藕膰 stan r贸wnowagi. Ju偶 nie ujarzmiamy przyrody jak w czasach podboj贸w geograficznych. Powinni艣my si臋 zacz膮膰 zachowywa膰 jak za艂oga statku kosmicznego 鈥瀂iemia鈥� 鈥� wyja艣nia prof. Zalewski. 鈥� Ten statek jest 艣wietnie skonstruowany przez ewolucj臋, ale za艂oga musi zacz膮膰 si臋 sensownie zachowywa膰, zanim doprowadzi do katastrofy. To ogromne wyzwanie dla hydrobiolog贸w. Musimy nie tylko wykorzysta膰 nasz膮 wiedz臋, ale tak偶e przekaza膰 j膮 tak, by trafi艂a do decydent贸w.
Podczas Zjazdu uchwalono Stanowisko Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego w sprawie katastrofy w Odrze i koniecznej zmiany systemu gospodarowania rzekami w Polsce.
Stanowisko zosta艂o podj臋te jednog艂o艣nie przez blisko dwustu uczestnik贸w zjazdu, naukowc贸w r贸偶nych instytucji naukowych z ca艂ej Polski.
Zostanie on przes艂any do Ministerstwa Klimatu i 艢rodowiska, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwie Infrastruktury (w kontek艣cie odpowiedniego zarzadzania rzek膮 i jej dolin膮 zalewow膮).
Organizatorzy Zjazdu: Oddzia艂 PTH w 艁odzi (Katedra UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej, Katedra Ekologii i Zoologii Kr臋gowc贸w i Katedra Zoologii Bezkr臋gowc贸w i Hydrobiologii Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska Uniwersytetu 艁贸dzkiego) oraz Zarz膮d G艂贸wny PTH.
Tekst 藕r贸d艂owy: 3PR, zdj臋cia: Karolina Wilczy艅ska, 3PR; redakcja: Centrum Promocji U艁