�ódź i Wilno – to, co nas łączy
�ódź i Wilno łączy o wiele więcej niż na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać: wileńscy uczeni po wojnie budowali �ódź akademicką, zaś artyści i sportowcy współtworzyli społeczną tkankę fabrycznego miasta
– tłumaczy badaczka.
W obrębie zainteresowań naukowych dr Barbary Jundo-Kaliszewskiej znajduje się m.in. myśl polityczna pary znakomitych polskich pisarzy i intelektualistów – Józefa Mackiewicza i Barbary Toporskiej.
W ostatnich latach przeprowadziłam szereg kwerend archiwalnych w Polsce, Litwie i Szwajcarii. W ramach popularyzacji wyników badań zainicjowałam autorski program publicystyczny „Rozmowy w Mackiewiczówce�. TVP Wilno właśnie potwierdziło emisję 3. sezonu. Brali w nim udział także naukowcy z Uniwersytetu �ódzkiego – prof. Marta Sikorska czy dr Tomasz Lachowski. Program jest realizowany w domu wileńskich intelektualistów w Czarnym Borze.
Śladami Józefa Mackiewicza – �ódź oczami pisarza
W listopadzie ubiegłego roku badaczka zorganizowała wycieczkę studentów Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu �ódzkiego na Litwę śladami Mackiewiczów. Wówczas udało się nawiązać kontakty z młodzieżą polską z Litwy.
W 1933 r. Józef Mackiewicz odwiedził miasto nad �ódką, gdzie powstał cykl niekonwencjonalnych specjalnych reportaży z �odzi. Pisarz słynął z ukazywania zakątków międzywojennej Polski bez „retuszu�. Jego opisy fabrycznego miasta również są bezkompromisowe.
Podróż w czasie – wizyta studentów z Wilna w �odzi
To właśnie teksty pisarza stały się pretekstem do złożenia wniosku do Konkursu Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie pt. „Miasto ciężarowych koni – �ódź w publicystyce Józefa Mackiewicza�. Przez kilka dni gościliśmy młodzież z Litwy. W działania te aktywnie włączyli się studenci i absolwenci Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu �ódzkiego. Wybraliśmy się w swoistą podróż w czasie, by zobaczyć w jaki sposób miasto wygląda współcześnie. Celem projektu było uczczenie rocznicy 700-lecia Wilna i 600-lecia �odzi oraz przybliżenie młodzieży postaci, dorobku i wybranych idei wybitnego polskiego pisarza Józefa Mackiewicza (1902-1985). Wydaje się, że cel został w pełni zrealizowany
– mówi dr Barbara Jundo-Kaliszewska.
Członkowie Polskiego Klubu Studentów Wileńszczyzny oraz studenci Uniwersytetu �ódzkiego poznawali twórczość i idee Józefa Mackiewicza na przykładzie cyklu specjalnych reportaży z miasta nad �ódką.
Program obejmował prelekcje, analizę tekstów źródłowych, dyskusje, wycieczki śladami Józefa Mackiewicza po �odzi (ul. Piotrkowska, dzielnica Bałuty, Manufaktura, Muzeum Historii Miasta �odzi). Projekt jest finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2023.
Projekt jest kontynuacją podjętych wcześniej działań, w ramach projektu pt. „Pejzaże Wileńszczyzny w myśli Józefa Mackiewicz. Wymienione wyżej działania mają na celu przybliżenie postaci pochodzącego z Wileńszczyzny pisarza Józefa Mackiewicza, przypomnienie jego łódzkiego dorobku, promocję wyższych uczelni polskich jak zacieśnienie relacji młodzieży z Litwy i �odzi.
Materiał i zdjęcia: dr Barbara Jundo-Kaliszewska, Wydział Studiów Międzynarodowych i Politologicznych U�; �ukasz Cieślak
Redakcja: Iwona Ptaszek-Zielińska, Centrum Komunikacji i PR