Nowy paradygmat: Rdzenne przyw贸dztwo w ochronie przyrody
IPLC Science Fund to rewolucyjny model funduszu wieczystego ustanowiony dzi臋ki nagrodzie bonusowej w wysoko艣ci 250 ty艣 dolar贸w z konkursu XPRIZE Rainforest. Zosta艂 on zaprojektowany, aby zapewni膰 zr贸wnowa偶one, d艂ugoterminowe 藕r贸d艂o finansowania dla inicjatyw kierowanych przez ludno艣膰 tubylcz膮, zmieniaj膮c finansowanie bior贸偶norodno艣ci od podstaw.
Wsp贸艂przewodnicz膮cymi funduszu s膮 Marina Mura, rdzenna naukowczyni z Aldeia Inha芒-b茅, oraz Gabriel Nunes, kierownik naukowy w mi臋dzynarodowej organizacji non-profit GainForest.
Cel projektu: Wizja funduszu, kt贸ra jest sta艂a i nie podlega zmianom, brzmi:
"Dostarczanie, rozwijanie i badanie dost臋pnych technologii i danych, przez i wraz z rdzennymi i lokalnymi spo艂eczno艣ciami, kt贸re wspieraj膮 samostanowienie w kierunku pe艂nego i skutecznego wdra偶ania oddolnych inicjatyw na rzecz ochrony przyrody i projekt贸w naukowych ludno艣ci tubylczej."
Wyr贸wnywanie nier贸wno艣ci finansowych: Model funduszu wieczystego bezpo艣rednio kwestionuje tradycyjne, restrykcyjne finansowanie ochrony przyrody oparte na dotacjach. Wsp贸艂przewodnicz膮cy Funduszu, Gabriel Nunes, skomentowa艂 konieczno艣膰 tej zmiany:
鈥瀂byt d艂ugo finansowanie ochrony przyrody dzia艂a艂o w oparciu o modele dotacyjne, kt贸re sprawiaj膮, 偶e zarz膮dcy przyrody maj膮 niemal niemo偶liwe zadanie konkurowania z globalnymi uniwersytetami i dobrze wyposa偶onymi instytutami... Ten fundusz to zmienia, oddaj膮c w艂adz臋 finansow膮 bezpo艣rednio w r臋ce zarz膮dc贸w przyrody.鈥�
Wsp贸艂przewodnicz膮ca Marina Mura dodatkowo podkre艣li艂a znaczenie perspektywy ludno艣ci tubylczej:
鈥濧by zrozumie膰 terytorium, musisz s艂ucha膰 tych, kt贸rzy si臋 w nim urodzili i oddychaj膮 nim. Projekty tworzone o Amazonii, ale bez mieszka艅c贸w Amazonii, ko艅cz膮 si臋 powierzchowno艣ci膮... to spojrzenie z zewn膮trz, znad koron drzew. Chcemy to zmieni膰.鈥�
Jak to dzia艂a: Fundusz zapewnia przyw贸dztwo ludno艣ci tubylczej poprzez rygorystyczn膮 struktur臋 zarz膮dzania. Rdzenna Rada ds. Danych (Indigenous Data Council) b臋dzie ocenia膰 i zatwierdza膰 z艂o偶one projekty, zapewniaj膮c, 偶e finansowane s膮 tylko te, kt贸re s膮 zgodne z warto艣ciami i priorytetami ich spo艂eczno艣ci. Ten strukturalny 艣rodek bezpiecze艅stwa wymaga pe艂nego konsensusu Przedstawicieli Ludno艣ci Tubylczej i Lokalnej dla wszystkich decyzji finansowych, przywracaj膮c prawdziwy protagonizm w ochronie przyrody jej zarz膮dcom.
Zaanga偶owanie U艁: Od nagradzanej nauki do partnerstwa
Ustanowienie IPLC Science Fund jest bezpo艣rednio powi膮zane z sukcesem zespo艂u ETH BiodivX, w sk艂ad kt贸rego wchodzi nasz wybitny naukowiec, dr Andrea Desiderato z Uniwersytetu 艁贸dzkiego (Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁).
Dr Desiderato by艂 bezpo艣rednio zaanga偶owany w kluczowe aspekty pobierania pr贸bek i analizy 艣rodowiskowego DNA (eDNA) w pionierskiej pracy zespo艂u. Obejmuje to r贸wnie偶 aktywn膮 wsp贸艂prac臋 z Narodowym Instytutem Bada艅 Amazonii (INPA) w Manaus w celu opracowania niezb臋dnych bibliotek referencyjnych kod贸w kreskowych dla skorupiak贸w wodnych regionu Amazonii.
Nasz udzia艂 w pionierskiej pracy zespo艂u podkre艣la zaanga偶owanie U艁 w etyczn膮, sprawiedliw膮 i skuteczn膮 globaln膮 ochron臋 przyrody.
Dr Desiderato skomentowa艂 znaczenie uruchomienia funduszu podczas tego wa偶nego globalnego wydarzenia klimatycznego:
鈥濳onkurs XPRIZE Rainforest podkre艣li艂 kluczow膮 dla naszego zespo艂u wiedz臋: skuteczna ochrona zale偶y od aktywnego zaanga偶owania i niezb臋dnej wiedzy ludno艣ci tubylczej i spo艂eczno艣ci lokalnych鈥� 鈥� powiedzia艂 biolog Andrea Desiderato z Wydzia艂u Biologii i Ochrony 艢rodowiska Uniwersytetu 艁贸dzkiego. 鈥淒la rdzennych spo艂eczno艣ci d膮偶膮cych do w艂膮czenia w decyzje klimatyczne na COP30, og艂oszenie tego funduszu s艂u偶y jako nasze zobowi膮zanie: Nie tylko s艂yszymy ich g艂osy, ale aktywnie podejmujemy dzia艂ania, aby nawi膮za膰 z nimi partnerstwo i w艂膮czy膰 ich w dzia艂ania na rzecz klimatu.鈥�
Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁 aktywnie wspiera ten nowy kierunek w sprawiedliwej nauce globalnej.
Do艂膮cz do apelu o poparcie i partnerstwo
Zapraszamy nasz膮 spo艂eczno艣膰 do zapoznania si臋 z tym prze艂omowym funduszem wieczystym i przy艂膮czenia si臋 do globalnego ruchu na rzecz sprawiedliwej ochrony przyrody.
Wsp贸lnie z zespo艂em ETH BiodivX zapraszamy do oficjalnego poparcia Funduszu Wieczystego IPLC Science Endowment Fund za pomoc膮 poni偶szego formularza.
Materia艂y i zdj臋cia: dr Andrea Desiderato
Redakcja: Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)