91ÌÒÉ«

Antropologia wizualna w praktyce – projekt, mural i wystawa w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej U�

W CentROOM-ie Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu �ódzkiego odbyła się wystawa projektów powstających w ramach zajęć z antropologii wizualnej prowadzonych przez dr Alicję Piotrowską, poświęconych problematyce współczesnej przestrzeni miejskiej. Wystawa była zwieńczeniem kilkumiesięcznego procesu badawczego i twórczego, w ramach którego osoby studiujące poszukiwały alternatywnych, wizualnych sposobów interpretowania materiałów etnograficznych.

Opublikowano: 16 czerwca 2026

Punktem wyjścia dla całego kursu były spacery etnograficzne po �odzi oraz obserwacje zjawisk związanych z kryzysem przestrzeni miejskiej. Osoby uczestniczące w kursie dokumentowały między innymi procesy ekspansywnej urbanizacji, zanikania terenów zielonych, nierówności przestrzennych, inwigilacji oraz napięć obecnych w miejskim krajobrazie.

Zgromadzony materiał fotograficzny stał się podstawą do tworzenia pierwszych kolaży interpretacyjnych, które następnie rozwinęły się w bardziej rozbudowane projekty badawcze. W wielu przypadkach korzystały one z form tradycyjnie interpretowanych jako artystyczne lub rozrywkowe.

Różnorodne formy ekspresji wizualnej

Na wystawie można było zobaczyć prace wykorzystujące różnorodne formy ekspresji wizualnej: zin, komiks, grę, animację poklatkową i kolaże. Poszczególne zespoły twórcze podejmowały takie tematy jak nierówności przestrzenne, relacje człowieka z miejską naturą czy wielogatunkowe współistnienie w mieście. Wszystkie projekty opierały się na samodzielnie zgromadzonych materiałach badawczych, fotografiach wykonanych podczas spacerów terenowych oraz autorskich opracowaniach wizualnych.

Wśród prezentowanych prac znalazły się:

  • „PÅ‚²¹³ú¾±°ìâ€� – gra karciana
    Natalia �azarska, Magdalena Różnowicz, Sandra Skibińska
  • „M¾±±ð²õ³ú°ì²¹²Ô¾±±ð³¦â€Ëð°ù´Ç»å³Ü°ì³Ùâ€� – zin
    Ewa Kubajka, Urszula Kulawczyk
  • „Miasto kontrastówâ€� – kolażowy tryptyk
    Oliwia Kowalska, Piotr Pejski, Krystian Kowalski
  • „W klatceâ€� – komiks antropologiczny
    Nadia Owsianka, Oliwia TrÄ…bska, Natalia Litwin
  • „Miasto migoczÄ…ce – miasto zjednoczoneâ€�
    Natalia Wójcik, Gabriela Czołajło, Wiktoria Gruchalska, Lykos Ciesielskie

Mural jako podsumowanie procesu twórczego

Szczególnym elementem wydarzenia była prezentacja muralu stworzonego przez �ukasza Kundzicza, znanego przede wszystkim jako Luks.przez.iks. Punktem wyjścia dla jego projektu były kolaże wykonane przez studentów i studentki na początku semestru. Artysta przełożył ich motywy i idee na formę wielkoformatowej kompozycji, która powstawała przez cały dzień wystawy.

Ważną częścią procesu było aktywne uczestnictwo osób studiujących, które wspólnie z artystą wybierały symbole, rysunki i wątki najpełniej oddające doświadczenia całego kursu. Dzięki temu mural stał się nie tylko dziełem inspirowanym pracami studentów, ale także zbiorowym podsumowaniem procesu badawczego i twórczego.

„W klatceâ€� dostÄ™pny jest pod tym kodem QR: 

„Miasto migoczące – miasto zjednoczone�

„PÅ‚²¹³ú¾±°ìâ€� – gra karciana, „M¾±±ð²õ³ú°ì²¹²Ô¾±±ð³¦â€Ëð°ù´Ç»å³Ü°ì³Ùâ€� – zin oraz „Miasto migoczÄ…ce – miasto zjednoczoneâ€�, sÄ… dostÄ™pne w CentROOM-ie!  

Antropologia między nauką a sztuką

Projekt wpisuje się w rozwijający się nurt art & science, łączący praktyki artystyczne z refleksją naukową. Jednym z głównych założeń zajęć było pokazanie, że antropologia nie musi ograniczać się do tekstu pisanego. Wiedza etnograficzna może być komunikowana również za pomocą obrazu, narracji wizualnej, gry, animacji czy działań w przestrzeni publicznej.

W tym sensie wystawa była nie tylko prezentacją efektów pracy studentów, lecz także działaniem związanym z poszukiwaniem różnych sposobów opowiadania o rzeczywistości społecznej. Finałowa prezentacja pokazała, że wizualne formy badania i reprezentacji mogą stać się pełnoprawnym narzędziem antropologicznym – umożliwiającym zarówno analizę współczesnych problemów miejskich, jak i budowanie dialogu pomiędzy nauką, sztuką oraz lokalnym doświadczeniem przestrzeni.

Wszystkim artystom i badaczom serdecznie gratulujemy nieoczywistego i udanego projektu. 

²Ñ²¹³Ù±ð°ù¾±²¹Å‚: dr Alicja Piotrowska
ZdjÄ™cia: Ronald Wójcik (WydziaÅ‚ Filozoficzno-Historyczny Uniwersytet Å�ódzki) 

Opublikowano: Ronald Wójcik

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

© 2009-2026, 91ÌÒÉ«