Sz贸sty sezon nowego etapu poszukiwa艅 mogi艂 ofiar niemieckich zbrodni nazistowskich i komunistycznych stanowi kontynuacj臋 wcze艣niejszych bada艅, kierowanych przez prof. Mariana G艂oska (2008鈥�2009) i dr. Piotra A. Nowakowskiego (2010鈥�2016). Podczas tegorocznych bada艅 kontynuowano badania wewn膮trz strzelnicy do broni d艂ugiej.
W ramach wsp贸lnego projektu badawczego kontynuowano prace archeologiczne wewn膮trz du偶ej strzelnicy oraz na terenie usytuowanym za jej kulochwytem, gdzie w 1965 r. oraz w latach 2008鈥�2011 odkrywane by艂y zbiorowe mogi艂y z czasu okupacji niemieckiej i lat powojennych represji stalinowskich. W obecnym sezonie nie zlokalizowano kolejnych jam grobowych, wykluczono jednak kolejny du偶y fragment terenu, na kt贸rym mog艂y si臋 one znajdowa膰. W trakcie bada艅, podobnie jak w latach 2023鈥�2025, odkryte zosta艂y artefakty, kt贸re znalaz艂y si臋 w ziemi zapewne przy okazji rozbudowy du偶ej strzelnicy w po艂owie lat 50. XX w. Stanowi膮 one interesuj膮cy materia艂 do poznania biografii miejsca, w kt贸rym pierwotnie si臋 znajdowa艂y, m.in. materia艂y budowlane, kafle piecowe, elementy instalacji, przybory toaletowe i kancelaryjne, wytworna i codzienna zastawa sto艂owa, butelki do alkoholi, w贸d toaletowych i medykament贸w, kryszta艂owe kieliszki i fili偶anki do kawy, przezroczyste wizerunki J. S. Bacha i A. Hitlera z serii 鈥濨er眉hmte Deutsche M盲nner鈥�, zwi膮zane z nazistowsk膮 organizacj膮 charytatywn膮 Winterhilhswerk, zbieraj膮c膮 pieni膮dze dla ubogich (darczy艅cy otrzymywali drobne pami膮tki). Przedmioty te pochodzi膰 mog艂y z zabudowa艅 strzelnicy, widocznych na zdj臋ciu lotniczym z 1949. S膮 zapewne 艣wiadectwem 偶ycia codziennego niemieckiej obs艂ugi strzelnicy z okresu okupacji 艁odzi oraz obecno艣ci na tym terenie 偶o艂nierzy Armii Czerwonej w latach powojennych.
Tegoroczne badania na Brusie sta艂y si臋 tak偶e okazj膮 do 膰wicze艅 funkcjonariuszy 呕andarmerii Wojskowej w zakresie poszukiwa艅 szcz膮tk贸w ludzkich w r贸偶nych warunkach terenowych.
Prace wykonywane by艂y pod kierunkiem mgr R贸偶y Dylewskiej z Biura Poszukiwa艅 i Identyfikacji IPN oraz dr. Olgierda 艁awrynowicza z Instytutu Archeologii U艁 przy sta艂ym merytorycznym i organizacyjnym wsparciu dr. Krzysztofa Latochy (BPiI IPN, Oddzia艂 IPN w 艁odzi). Badania prowadzili tak偶e dr Joanna S艂omska-Bolonek (IA U艁), mgr Anna Stopczyk, mgr Krzysztof Wili艅ski (BPiI IPN, Oddzia艂 IPN w 艁odzi), mgr Krzysztof Miko艂ajczyk (BPiI IPN) oraz antropolog fizyczna dr Justyna Karkus (BPiI IPN, Oddzia艂 IPN w 艁odzi). W pracach uczestniczyli studenci archeologii oraz biologii kryminalistycznej Uniwersytetu 艁贸dzkiego, w tym cz艂onkowie Ko艂a Naukowego Archeologii Wsp贸艂czesno艣ci i Bronioznawstwa 鈥濻zare Banderia鈥� oraz Ko艂a Naukowego 鈥濧ntropo艂owcy鈥�. Dzia艂ania w terenie na bie偶膮co koordynowane by艂y przez prof. Krzysztofa Szwagrzyka, Dyrektora Biura Poszukiwa艅 i Identyfikacji IPN oraz konsultowane by艂y z prof. Marianem G艂oskiem.
Prowadz膮cy badania chcieliby serdecznie podzi臋kowa膰 Urz臋dowi Miasta 艁odzi za udost臋pnienie terenu oraz pomoc w organizacji prac, a tak偶e 偶o艂nierzom z 25 Brygady Kawalerii Powietrznej w Tomaszowie Mazowieckim za codzienne zabezpieczenie saperskie i ambulatoryjne.
Fot. K. Latocha, O. 艁awrynowicz, J. S艂omska-Bolonek, K. Wili艅ski