Czym w艂a艣ciwie jest wyzwanie spo艂eczne w Science Hub? Jakiego rodzaju potrzeby lub trudno艣ci mog膮 zg艂asza膰 organizacje pozarz膮dowe, fundacje i instytucje publiczne?
Uniwersytet 艁贸dzki chce by膰 aktywnym uczestnikiem 艣rodowiska, w kt贸rym funkcjonuje 鈥� nie tylko obserwowa膰 i opisywa膰 rzeczywisto艣膰, lecz tak偶e wsp贸lnie ze swoim otoczeniem szuka膰 sposob贸w, by zmienia膰 j膮 na lepsze. W pewnym sensie pobrzmiewa w tym r贸wnie偶 idea 鈥瀌obrej roboty鈥� Tadeusza Kotarbi艅skiego, pierwszego rektora Uniwersytetu 艁贸dzkiego.
Dlatego wyzwanie spo艂eczne w Science Hub nie musi by膰 wielkim, abstrakcyjnym problemem spo艂ecznym. Mo偶e by膰 bardzo konkretn膮 rzecz膮, kt贸rej dotychczas nie udaje si臋 zrobi膰 albo kt贸r膮 mo偶na zrobi膰 lepiej, 艂atwiej, szybciej czy skuteczniej 鈥� tak, aby poprawi膰 jako艣膰 偶ycia ludzi.
W naborze 鈥濶auka dla Dobrego 呕ycia鈥� szukamy przede wszystkim wyzwa艅 zwi膮zanych z dzia艂alno艣ci膮 organizacji, kt贸re pomagaj膮 i wspieraj膮 innych. Mog膮 one dotyczy膰 bezpo艣rednio os贸b, na rzecz kt贸rych organizacja pracuje: ich potrzeb, zachowa艅, dost臋pu do wsparcia, edukacji, zdrowia, dobrostanu czy uczestnictwa w 偶yciu spo艂ecznym.
R贸wnie dobrym wyzwaniem mo偶e by膰 jednak problem dotycz膮cy funkcjonowania samej organizacji, je艣li wp艂ywa on na jej zdolno艣膰 do pomagania innym. Je偶eli mo偶na lepiej zorganizowa膰 prac臋, komunikacj臋, wsp贸艂prac臋 zespo艂u, wolontariat, kontakt z odbiorcami albo spos贸b 艣wiadczenia us艂ug 鈥� to tak偶e mo偶e by膰 wyzwanie dla Science Hub.
Najwa偶niejsze pytanie brzmi wi臋c: co w Waszej rzeczywisto艣ci warto zmieni膰, 偶eby komu艣 偶y艂o si臋 albo dzia艂a艂o lepiej?
Czy organizacja musi przyj艣膰 do nas z gotowym problemem badawczym, pytaniem badawczym albo pomys艂em na rozwi膮zanie? Co naprawd臋 wystarczy wiedzie膰 na etapie zg艂oszenia?
Nie. W艂a艣ciwie woleliby艣my, 偶eby organizacja nie zaczyna艂a od wymy艣lania gotowego rozwi膮zania. To my, wsp贸lnie z osobami studiuj膮cymi i ich opiekunami naukowymi, pomo偶emy prze艂o偶y膰 problem na j臋zyk projektu badawczego i poszuka膰 mo偶liwych sposob贸w jego rozwi膮zania.
Na etapie zg艂oszenia wystarczy natomiast umie膰 doko艅czy膰 jedno proste zdanie:
鈥濲ak mogliby艣my pom贸c [komu?] w [czym?]?鈥�
Na przyk艂ad: jak mogliby艣my pom贸c osobom w kryzysie bezdomno艣ci w trwa艂ym wychodzeniu z kryzysu? Jak mogliby艣my pom贸c naszym podopiecznym 艂atwiej korzysta膰 z dost臋pnego wsparcia? Jak mogliby艣my pom贸c pracownikom szybciej uczy膰 si臋 nowych sposob贸w pracy? Jak mogliby艣my pom贸c wolontariuszom d艂u偶ej anga偶owa膰 si臋 w dzia艂ania organizacji?
Potrzebne s膮 wi臋c przede wszystkim dwie rzeczy: rozpoznanie grupy, kt贸rej dotyczy wyzwanie, oraz okre艣lenie zmiany, kt贸r膮 chcieliby艣my dla niej osi膮gn膮膰. Grup膮 t膮 mog膮 by膰 odbiorcy dzia艂a艅 organizacji, ale r贸wnie偶 jej pracownicy, wolontariusze, partnerzy czy inne osoby z jej otoczenia.
To naprawd臋 wystarczy na pocz膮tek.
Je偶eli wyzwanie oka偶e si臋 zbyt szerokie, pomo偶emy je zaw臋zi膰. Je艣li b臋dzie zbyt w膮skie, spr贸bujemy spojrze膰 na nie w szerszym kontek艣cie. Je偶eli w jednym zg艂oszeniu b臋d膮 kry艂y si臋 tak naprawd臋 trzy r贸偶ne problemy, wsp贸lnie wybierzemy ten, kt贸rym warto zaj膮膰 si臋 w pierwszej kolejno艣ci.
Najwa偶niejsze, by organizacja dobrze zna艂a swoj膮 rzeczywisto艣膰. Nie musi od razu umie膰 zamieni膰 jej w projekt badawczy. To zrobimy wsp贸lnie.
Co dzieje si臋 z takim wyzwaniem po jego zg艂oszeniu? Jak wsp贸lnie z organizacj膮 dopracowujemy je i przek艂adamy na projekt, kt贸rym mo偶e zaj膮膰 si臋 zesp贸艂 studencki pod opiek膮 naukow膮?
Po otrzymaniu zg艂oszenia najpierw wsp贸lnie z organizacj膮 przyjrzymy si臋 opisanemu wyzwaniu. Sprawdzimy, czy mo偶emy realnie si臋 nim zaj膮膰, korzystaj膮c z kompetencji spo艂eczno艣ci Uniwersytetu 艁贸dzkiego, oraz czy zosta艂o przedstawione w spos贸b wystarczaj膮co zrozumia艂y, aby zainteresowa膰 osoby studiuj膮ce i naukowc贸w.
To moment na doprecyzowanie problemu, ale jeszcze nie na projektowanie gotowego rozwi膮zania w imieniu organizacji. Dobre wyzwanie powinno pozostawia膰 przestrze艅 na r贸偶ne odpowiedzi.
Nast臋pnie, zgodnie z harmonogramem projektu, w pa藕dzierniku przedstawimy wybrane wyzwania spo艂eczno艣ci studenckiej Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Zaprosimy osoby studiuj膮ce do tworzenia zespo艂贸w, tak偶e interdyscyplinarnych, oraz do podejmowania wyzwa艅 wsp贸lnie z opiekunami naukowymi.
Na tym etapie r贸wnie偶 nie b臋dziemy oczekiwali gotowego rozwi膮zania. Bardziej interesuje nas, dlaczego dany zesp贸艂 chce podj膮膰 w艂a艣nie to wyzwanie, jakie ma kompetencje i do艣wiadczenia oraz w jaki spos贸b chcia艂by rozpocz膮膰 prac臋.
Dopiero p贸藕niej zacznie si臋 w艂a艣ciwy proces projektowy. Zespo艂y b臋d膮 poznawa艂y organizacj臋 i jej odbiorc贸w, weryfikowa艂y swoje pierwsze za艂o偶enia, rozwija艂y pomys艂y, testowa艂y je i, je艣li b臋dzie taka mo偶liwo艣膰, poprawia艂y kolejne wersje rozwi膮zania. Chcemy po艂膮czy膰 rzetelno艣膰 akademick膮 z my艣leniem projektowym i zwinnym podej艣ciem: nie zak艂ada膰 od pocz膮tku, 偶e znamy odpowied藕, lecz krok po kroku sprawdza膰, co rzeczywi艣cie dzia艂a.
Rezultat mo偶e przyj膮膰 bardzo r贸偶n膮 form臋. W jednym projekcie b臋dzie to zestaw rekomendacji albo nowy spos贸b organizacji procesu. W innym, program edukacyjny, narz臋dzie, aplikacja, rozwi膮zanie komunikacyjne czy prototyp nowej us艂ugi.
Zale偶y nam jednak, aby, tam, gdzie pozwala na to charakter wyzwania, nie ko艅czy膰 projektu wy艂膮cznie raportem. Chcieliby艣my doj艣膰 do konkretnego rozwi膮zania, prototypu lub pierwszej dzia艂aj膮cej wersji, kt贸r膮 organizacja b臋dzie mog艂a sprawdzi膰 w praktyce. Je偶eli oka偶e si臋 ona warto艣ciowa, projekt mo偶e sta膰 si臋 pocz膮tkiem dalszej wsp贸艂pracy z Uniwersytetem 艁贸dzkim.
Co powiedzia艂by Pan organizacjom, kt贸re mierz膮 si臋 z realnym problemem, ale obawiaj膮 si臋, 偶e jest on jeszcze zbyt codzienny, zbyt ma艂o precyzyjny albo po prostu 鈥瀗iewystarczaj膮co naukowy鈥�?
W Science Hub nie szukamy problem贸w, kt贸re brzmi膮 naukowo. Szukamy problem贸w, kt贸re s膮 po prostu prawdziwe i doskwieraj膮ce.
Cz臋sto mo偶na je rozpozna膰 po tym, 偶e organizacja ka偶dego dnia wk艂ada dodatkowy wysi艂ek w ich obchodzenie. Powstaj膮 kolejne arkusze, procedury, listy, instrukcje i nieformalne zasady. Pojawiaj膮 si臋 osoby, kt贸re musz膮 stale czego艣 pilnowa膰, a mimo to problem wci膮偶 powraca.
Wyobra藕my sobie bardzo zwyczajn膮 sytuacj臋: organizacja ma ci膮g艂y problem z szybkim odpowiadaniem na nap艂ywaj膮ce wiadomo艣ci. Pr贸buje ustala膰 dy偶ury, tworzy膰 listy, przypisywa膰 odpowiedzialno艣膰 kolejnym osobom i wprowadza膰 nowe narz臋dzia, a mimo to cz臋艣膰 spraw nadal gdzie艣 przepada. Nie brzmi to jak temat wielkiego projektu naukowego. Jest jednak realnym problemem organizacji, kt贸ra nie potrafi utrzyma膰 p艂ynnej i sprawnej komunikacji z interesariuszami. Poch艂ania jej czas i energi臋, a by膰 mo偶e r贸wnie偶 pogarsza jako艣膰 wsparcia udzielanego ludziom. I w艂a艣nie takim problemem warto si臋 zainteresowa膰.
Nie nale偶y te偶 obawia膰 si臋, 偶e problem jest 鈥瀦byt codzienny鈥�. Je偶eli istnieje proste, gotowe rozwi膮zanie, kt贸re mo偶na zastosowa膰, by膰 mo偶e po prostu je podpowiemy. Bardzo cz臋sto okazuje si臋 jednak, 偶e nawet pozornie zwyczajny problem ma w konkretnej organizacji w艂asn膮 specyfik臋: dotyczy innych ludzi, wynika z innych przyczyn, wi膮偶e si臋 z innymi ograniczeniami i prowadzi do innych konsekwencji.
Nie trzeba wi臋c nadawa膰 problemowi naukowego j臋zyka. Nie trzeba r贸wnie偶 wiedzie膰, jak go rozwi膮za膰. Wystarczy wiedzie膰, 偶e co艣 wa偶nego nie dzia艂a tak dobrze, jak mog艂oby dzia艂a膰, i chcie膰 razem z nami to zmieni膰.
Wi臋cej informacji o 艣cie偶ce .
惭补迟别谤颈补艂: dr Tomasz Ciesielski, Dyrektor Centrum Transferu Technologii Uniwersytetu 艁贸dzkiego
Redakcja: Justyna Kasprzyk