91ɫ

„Pod okiem zaborcy. Miejsca i ludzie pracy organicznej” – wystawa w Bibliotece UŁ

Od 18 czerwca w BUŁ można oglądać wyjątkową wystawę „Pod okiem zaborcy. Miejsca i ludzie pracy organicznej”

 

Wystawa to opowieść o cichym, a zarazem niezwykle skutecznym oporze. Ukazuje, jak oficjalna perspektywa władz pruskich z przełomu XIX i XX wieku zderzała się z rzeczywistym, długofalowym wpływem działań polskich elit. Praca organiczna pokazana została jako swoista „legalna konspiracja” – strategia budowania siły narodowej przy użyciu dozwolonych środków, stanowiąca alternatywę dla dramatycznych i często przegranych powstań zbrojnych.

Opublikowano: 11 czerwca 2026
plakat wydarzenia

Centralnym punktem narracji jest symboliczny słup ogłoszeniowy, na którym zamiast klasycznych zarzutów kryminalnych pojawiają się „listy gończe” dokumentujące działalność uznawaną przez pruski aparat państwowy za wywrotową. Edukacja, rozwój spółdzielczości, przedsiębiorczość czy nowoczesne rolnictwo – to właśnie te działania stawały się przedmiotem podejrzeń i kontroli. W tej perspektywie miejsca takie jak Bazar, banki ludowe czy kółka rolnicze odsłaniają swoje drugie oblicze: są nie tylko instytucjami społecznymi i gospodarczymi, lecz także autentycznymi centrami narodowej mobilizacji, w których zachęcano do lektury polskiej prasy, wspierania rodzimych inicjatyw oraz aktywnego uczestnictwa w życiu wspólnoty. 

Integralną częścią ekspozycji są symboliczne instalacje z „dowodami winy”, czekające na odkrycie przez zwiedzających. Pokazują one, w jaki sposób pozornie zwyczajne przedmioty mogły stawać się narzędziami pracy organicznej – instrumentami budowania świadomości społecznej i utrwalania polskiej tożsamości. To właśnie dzięki nim codzienność nabiera nowego znaczenia, a historia zyskuje wymiar bliski współczesnemu odbiorcy.

Wystawa w nieoczywisty sposób opowiada o organicznikach – ludziach, którzy zamiast walki zbrojnej wybrali wytrwałą pracę u podstaw. Inspiruje do refleksji nad wartościami, które im przyświecały: odpowiedzialnością społeczną, solidarnością i konsekwencją działania. Jednocześnie zachęca do dalszego odkrywania ich dziedzictwa poprzez podążanie Szlakiem Pracy Organicznej w Wielkopolsce, gdzie historia ta wciąż pozostaje żywa i namacalna.

Wystawa nie jest typową lekcją historii — to inspirująca opowieść o odwadze, społecznej energii i sile codziennych działań.

Wernisaż - 18 czerwca 2026 o godzinie 13:00 na parterze BUŁ


Wystawę można oglądać do 28 sierpnia 2026

Wstęp wolny

Organizatorzy wystawy:

Pałac Generała Dąbrowskiego w Winnej Górze
Szlak Pracy Organicznej
Wielkopolska
Instytucja Kultury Samorządu Województwa Wielkopolskiego
Biblioteka Uniwersytetu Łódzkiego

Dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego
 

ul. Narutowicza 68, 90-136 Łódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​ċċċċċċ

© 2009-2026, 91ɫ