91桃色

Sekcja Starych Druk贸w Oddzia艂u Zbior贸w Specjalnych Biblioteki Uniwersytetu 艁贸dzkiego realizuje przede wszystkim zadania zwi膮zane z:

• polityk膮 gromadzenia i uzupe艂niania starych druk贸w (m.in. analiza katalog贸w aukcyjnych i typowanie zbior贸w do zakupu, wsp贸艂praca z Oddzia艂em Gromadzenia i Uzupe艂niania Zbior贸w);
• opracowaniem i wprowadzaniem do bazy opis贸w bibliograficznych i rekord贸w kartotekowych, w kliencie oprogramowania aktualnie u偶ytkowanego w Bibliotece U艁, zgodnie z obowi膮zuj膮cymi formatami, zar贸wno z bie偶膮cego wp艂ywu, jak i w ramach katalogowania retrospektywnego;
• sporz膮dzaniem rekord贸w egzemplarza i opracowanie techniczne starych druk贸w;
• ewidencjonowaniem starych druk贸w zgodnie z obowi膮zuj膮cymi aktami prawnymi i wewn臋trznymi regulacjami Biblioteki;
• organizacj膮 i prowadzeniem ksi臋gozbioru podr臋cznego;
• udost臋pnianiem starych druk贸w;
• magazynowaniem i porz膮dkowaniem starych druk贸w;
• udzia艂em w skontrach starych druk贸w;
• realizacj膮 planowej polityki ochrony starych druk贸w (m.in. typowanie obiekt贸w do konserwacji, wsp贸艂praca z Pracowni膮 Konserwacji Zbior贸w);
• udzia艂 w przygotowaniu i realizacji projekt贸w zwi膮zanych z ochron膮 i udost臋pnianiem starych druk贸w;
• prowadzeniem dzia艂alno艣ci dydaktycznej i popularyzatorskiej poprzez realizacj臋 kwerend, przygotowywanie eksponat贸w na wystawy, udzia艂 w konferencjach czy prezentowanie starych druk贸w studentom i go艣ciom;
• prowadzeniem statystyki i sprawozdawczo艣ci.

Charakterystyka zbior贸w

Zbi贸r starych druk贸w (XV鈥揦VIII wiek) liczy ponad 28 tysi臋cy tytu艂贸w. Podstaw臋 kolekcji stawi膮 tzw. zbiory zabezpieczane: poniemieckie, podworskie i poklasztorne, uzupe艂niane drog膮 kupna antykwarycznego, wymiany i dar贸w. Najmniejszy zbi贸r licz膮cy 23 woluminy tworz膮 inkunabu艂y, czyli druki wydane do ko艅ca 1500 roku. Dominuj膮 w nim wydania Biblii oraz komentarze i prace filologiczne z ni膮 zwi膮zane.

Charakter 藕r贸de艂 pozyskania zbior贸w sprawi艂, 偶e polonika stanowi膮 ok. 20% zasobu starych druk贸w, produkcja polska za艣 to ok. 2,5 tysi膮ca tytu艂贸w powsta艂ych w oficynach Krakowa, Kalisza, Poznania, Torunia, Zamo艣cia, Lublina, Wilna, Grodna czy Lwowa w najstarszych drukarniach Polski: Jana Hallera, Hieronima Wietora i Macieja Wirzbi臋ty, ich konkurent贸w i nast臋pc贸w: oficyn Szarffenberg贸w, Cezarych, Piotrkowczyk贸w, Korn贸w, Piotra Elerta, zgromadze艅 Jezuit贸w i Pijar贸w, Micha艂a Gr枚lla, Piotra Dufoura. Znajdujemy w艣r贸d nich pisma polemiczne zwi膮zane z ruchami reformacji i kontrreformacji autorstwa Stanis艂awa Sarnickiego, Fausta Socyna, Stanis艂awa Hozjusza, Piotra Skargi, teksty polityczne 艁ukasza G贸rnickiego, Stanis艂awa Orzechowskiego, Andrzeja Maksymiliana Fredry, Hugona Ko艂艂膮taja, Stanis艂awa Ma艂achowskiego.

W艣r贸d polnik贸w znajduj膮 si臋 prace literackie autorstwa Miko艂aja z Wilkowiecka, Jana Kochanowskiego, Franciszka Karpi艅skiego, Adama Kazimierza Czartoryskiego (sztuki teatralne), Ignacego Krasickiego oraz dzie艂a zwi膮zane z wczesnymi osi膮gni臋ciami polskiej geografii (Jan ze Stobnicy, Bernard Wapowski,), matematyki (Jan z G艂ogowa), fizyki (Micha艂 Jan Hube), historii naturalnej (Krzysztof Kluk), filologii (Jakub G贸rski, Grzegorz Knapski) i historii literatury (Maciej Kazimierz Sarbiewski).

Poka藕n膮 reprezentacj臋 maj膮 drukowane 藕r贸d艂a historyczne: kroniki Macieja z Miechowa, Marcina Kromera, Piotra Piaseckiego, zbiory praw Jana 艁askiego, Macieja Dogiela, Jana Herburta, druki sejmowe (m.in. Sejmu Wielkiego), rozporz膮dzenia rad miejskich i burmistrz贸w (Kr贸lewiec, Ko艂obrzeg, Szczecin, Nysa), akty reguluj膮ce dzia艂alno艣膰 organ贸w w艂adzy i administracji Prus, Pomorza i 艢l膮ska.

Najliczniejsz膮 grup臋 stanowi膮 druki obce powsta艂e w oficynach: Kobergera (Norymberga), Manutius贸w (Wenecja), Giunt贸w (m.in. Florencja, Rzym), Elzewir贸w (Lejda), Breitkopf贸w (Lipsk), Giambattisty Bodoniego (Watykan, Parma), Plantin贸w (Antwerpia), Estienn贸w (Pary偶, Genewa) i innych. Prawie 7 tys. wolumin贸w to starodruki niemieckoj臋zyczne, w艣r贸d kt贸rych na uwag臋 zas艂uguj膮 pierwodruki z okresu Reformacji, m.in. kompletne wydania dzie艂 Lutra, druki Erazma z Rotterdamu, Filipa Melanchtona oraz spo艣r贸d nowszych 鈥� pierwsze wydania utwor贸w Goethego, Schillera, Wielanda, Lessinga i inne. Dobrze reprezentowana jest literatura francuska i angielska oraz poezja i dramaturgia w艂oska. Dzie艂a te w znacznej cz臋艣ci pochodz膮 z bibliotek podworskich: Czartoryskich, Potockich, Sanguszk贸w, Taczanowskich, Zamoyskich i innych.

Do najwi臋kszych zespo艂贸w proweniencyjnych nale偶膮: Bibliothek Schloss Plathe 鈥� Pommern (P艂oty), Preussische Staatsbibliothek Berlin, Stadt Bibliothek Stettin (Szczecin), Majorats Bibliothek zu Carolath-Beuthen (Siedlisko), Walenberg-Bibliothek Landeshut (Kamienna G贸ra), Freistandesherrliche Majorats Bibliothek zu Warmbrunn (Cieplice), Stadt B眉cherei Elbing (Elbl膮g), K枚niglische Katholische Gymnasium Bibliothek Gross-Glogau (G艂og贸w), Gymnasium Bibliothek zu K枚nigsberg (Kr贸lewiec).

Zbi贸r starych druk贸w zawiera tak偶e polskie i zagraniczne katalogi wydawnicze, ksi臋garskie i aukcyjne, opracowania z zakresu produkcji ksi膮偶ki oraz organizacji i prowadzenia bibliotek.